پی‌دی‌اف
کسب و کارمدیریت و رهبریفروش و بازاریابی

پی دی اف جزوه درس مدیریت تولید

صفحه 1:
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شعال دانشکده مدیریت مدرس : دکتر اردشیر بذرکار

صفحه 2:
قصل اول : سیر تحول سیستم های تولیدی صتعث توليد همواره خر شرف تغيير اسث. اين تفيير از توليد دستى به توليد انبوه وسيس به توليد تابء يه هنگام حرکت کرده اساز سال ۱۹۸۰ با گسترش عصر اطلاعات‌بحث تولد به کمک کامپوتر به مان آمده و در صر حاضر سيستم توليد جابك مطرح مى شود تولید دستی: در سیستم تولید دستی؛ محصولات در اركاه هاى مستقل و توسط كاركران ماهر و با ازار و سایل ساده تلد مى شود. در إين سيستم توليدى استاندارد خاص وجود ندارد. هر كاركاه محصول متحصر به فردى توليد مى كتد الذا توليد هر محصول زمان زيادى در بركرفته و در نتيجه در اين سيستم هزينه ى توليد براى هر محصول بسبار زياد اسث و حجم توليد بسيار كم اسث. مهم ترين ويزكى مثبت اين توع سيسثم توليد(توليد دستى): تنوع در نروزة بسيارى از توليدكنتدكان مطرح براى توليد محصول هاى سقارشى از اين شيوه بهره مى كيرند. را هر حجم بالا با استاندارد مشخص توليد مى كند. استقرار سيستم ها و إيستكاه ها طبق تولیعملیات است. ماشين آلاث كاملا تخصصى است. در لين سيستم أيجاد يك تفيير فر محصول بسيار مشكل و هزيتة بر است بنابراين تنوع محصول ابن توليد بسيار كم است.

صفحه 3:
فلسقهى توليد انبوه براساس به حداكثر رساتدن بهره بردارى از ظرفيت با هزينه هاى يايين ترمى باشد. درواقع مى توان كفت: «صرفه جوبى ناشى از مقياس» ويزكى ديكر توليد انبوه سيستم فشارى است. در إين سيستم ‎cat‏ بدون مر مان گرفتن میران مار موی به ولد حول من پردزه تولید تاب: ‏این سیسم توسط شرکت تویتا پایهگذاری شده است. مدبریت بدون ضایعات با تولیدناجا مرحله ی جد؛ ‎ ‏توليدات كه مزاياى توليد أنبوه ‎ ‏اتوليد دستى را تركيب مى كند. ‏هدف اسلی این سیستم کاهش هزینه ها از طريق حذف اتلاف اسث. زابنى ها به فعاليتى كه فاقد ارزشى فزوده هستتد ضايعات (108) مى كويتد. ‏عوامل اساسى در بياده سازى توليد ناب: ‎)١‏ مراحل قابل انعطاف< مانتدكاركران جتد مهارته و ماشين جتد كاره. ‏) جيدمان سلولى: به شدت خطا را بابين أورده (خط توليد به شكل لا ‏*) سيستم توليد كششى: توليد براساس تقاضاى مشترك (برخلاف قبل) ‎۴ ‎ ‏ارکت کارکتان ۵) شیکه ی تأمین مناسب: تامین کننده و توزیع کننده متاسب. ‏۶ کنترل تولید با سیستم كانبان : كارت اطلاعات تولیدی ‏برخى از مزاياى توليدناب: ‎)١‏ كاهش تعداد نيروى كار ۲) بالا بردن بهره وری *) بالا برذن كيفيت وكاهش ميزان نقص ها ‏۴) کاهش فضای مورد نبا بای تولید

صفحه 4:
۵) کاهش زمان راه اندازى ‎(Set Up)‏ تولید به هنگام ‎٩:06(‏ 10 )عدل؛ منشأ ببدابش اين سيستم شركت تويتا مى باشدتوليد به هنگام یک فلسفه ی فرهنگی است. (سیستم کششی) اهداف سیستم 06 10 كلا يه شرح زير ‎sl‏ ‏حذف فایبات ۱) موجودی صفر ۲ زمان تاخیر صفر ؟) توليد انعطاف يذير عوامل توليد سيستم ©8100 10 كلاق ‎)١‏ توليد سلولى: ‎ ‏توليد سلولى يك جيدمان كاربردى اسسث كه در آن استقرار ماشين آلات در سلول هابى همائند يك خط مون كوجك و معمولاً لا شكل است. از أنجابى كه سلول ه اقلام هيم خانواده را توليد مى كند زمان راه اندازى بايين تری دارداین چیدمان موجب تسهیل توليد كششى در سيستم 8 مى شود. برخی مزایای تولید سلولی: ‏۱) سادگی بنامهریزی تولید ‏۲) بهبود تایل و انگیزش کارکتان ‏۲ کاهش حمل ونقل ‏؟) استفاده يهينه از نيروى كار ‏۵) افزايش بهره ورى ‏۶) استفادهبهبنه از ‎ ‏زمان (کاهش زمان ره ادازی)

صفحه 5:
نولوژی گروهی: یک نوعفلسفه ی گروهی است که در آن قطمات مشاه رو بندی می شود که به ان گروه ها خانادهقطمات با خانواده قطعه مى كويند. تشابه به قطعات براى اين نوع سيستم به اشكال ز ۱) از حاظ طراحی مانند شکل یا لندازة ۲ از لحاظ توليد يا فرايند كه همان توالى مراحل عملیات است. * براى طبقه بندى جهت هم خانواده كردن قطعات: ۱) بازرسی چشمی ۲ گروهبندی و کدگذاری(براساس خصوصیات طراحی و سال طراحی) ۳) تجزیه و تخليل جريان توليد ۳- کیقیت: تفکر كنترل كيقيث در توليد به هنكام بسيار بالاسنت: به گونه ای که کلیه ماع بالقوه بای به وجود آمدن ها و عيوب از فرابتد توليد حذف مى شود امروزه ماشين هابى طراحى مى شوند كه قابليث طراحى و كنثرل براى محصول خود را دارا مى باشنداين امر مستلزم اضافه كردن دو عملكرد جديد روى ماشين آلات جديد مى باشد: ۱ مکانیزم رای کشف وضعیت غیر عادی ۲ مکانزم بای متوقف ساختن ماشین در زمان و نوع رويداد غير عادى ۲) 065180 طراحی در تلی. تحوه ی طراحی محصول براساس رشایت مشتری می بشد. ۴ به عبارت ديكر كسب بيشترين انعطاف در توليد جهت رقابت و تنوع محصولات افزابش بهره ورى و کاهش هزينه هاى توليد از عمده ترين دلايل يكاركيرى 6115 مى باشفد زكى ‎FMS‏ انعطاف بذيرى و ۵) میم کار بودن سیستم مى باشد.

صفحه 6:
۶) بتابراين اجزلى تشكيل دهنده ی ۴۸/5 به چهار دسته تفسیم می شود ۷ ۱- ماشین های ابزار کنثرل عددی ‎NC‏ ۸ ۲- ماشین های کنترل عددی کامپوتری 6 : دستگاه 60/6 قابليت تعويض أبزار به صورت أتوماتيك و انجام جند مرحله ماشين كارى را به طور همزمان دارد. ‎٩‏ ۲- سیستم حمل ونقل اتوماتیک:قادر است قطعات را بين ماشين ها و ايستكاه ها حمل كند. ‎ ‎DNC ۱۰‏ مجموعه ای از )ها را تشكيل مى دهد. 00( اجزلى که شامل ماشین های ناه گیری و ماشین های شست و شوی قطعات می بشند ۲ انکته: 5 کارایی و نعطاف پذیری را با هم تحقق می بخشد. کارابی از کاهشی زمانتنظیم مجدد و تبودن ص در سیستم حاصل می شوددر ۴3۸5 سعی می شودکه داد عمليات لازم براى توليد هر قطعه نا أنجا كه ممكن الست كاهش يابد © مشخصه هاى اصلى سيستم 805 ‏۱) اتعطاف پذیری در سبستم های 68/15 ‎ ‏۲) سهولت در تقیبر مان اشتفال برناه ریزی شده بای استگاه هایکاری ۳) سهولت در تفییر حجم محصولات ‏۴) سهولت در تغیبر محصولات تولیدی توسط سیستم ‎ ‏ثیرات مناسبی که ۴۸/5 ایجاد مى كنده ‎)١‏ افزایش بهرهوری ‏۲ افزایش کیفیت و قابلیث محصولات ‏۳ کاهش شایعات ‏۴) افزایش انعطاف پذیری تولید ‏۵) کاهش ‎la anja‏ عملکرد

صفحه 7:
.” تولید یکبارچه ی کامپیوتری 6100: عبات ندز به کاگیری بکپارچه ی توماسیون بر بايد ی کامپوتر و سیسنم های پشتیبان تصمیم گیری ‎SS)‏ به منظور مديريت فعاليت های سیستم تولیدی از طراحى محصول تا فرايند توليدى و نهايتا توزيع به اتزجام مديريث توليد. مديريت موجودى و مديريث مالى. © در نتيجه 1130© را به جهار بخش كلى تقسيم مى كنيمة بخش أول: مديريث سيستمى- شامل مواردى همجون سيستم هلى خبره. سیستم های حمایث از تصميم كيرى يا بشتيبانى تصميم. کنترل کیفیت جامع /708: بخش ذوم: طراحى محصول -شامل مواردى همجون 280) (طراحى به وسيله كلمبيوتر) و ال (توليد با كامبيوتر. ‎ste‏ بخش سوم: برنامه ريزى فرايند- شامل مواردى همجون توليد سلولى 688 (برنامه ريزى صتايع انسائى) بخش جهارم: توليد- شامل 845]جازرسى خودكار و0106 مى شود. 63/1 داراى منافع زيادى است كه مى توان به موارد زير اشاره كرده ‎)١‏ يهبود خدمات به مشئر ‎ ‏۲ بهبود کیفیت ‏۲ کو ‎ ‏له نمودن زمان اه ی محصول به بازار ۴ بهبود زمان بندی عملکرد. ‏8) يهبود رقابت ‏*) افزايش بهره ورى توليد ‏۷) کاهش موجودی در جریان ساخت ‏سیستم تولید چابک

صفحه 8:
‎Sal pe Se‏ که ویژگی های زیر را درد ‎a gs ig apn allel ae (V‏ پیستزین رت ۲ نوع محصول: تمركز بر محصولات مصرفى ‏*) تقاضاى بازار: تواتايى كاهش عدم اطمينان در باز ‎ ‏؟) تنوع محصول: در ين سيستم تنوع محصول بسيار زياد است. ۵) حاشیه سود در این سیستمتولیدی بسیر بالاست. ۶) هزیته های قالب (مهم» در این سیستم تولیدی هزبته های بازاريابى و حضور در يازار هزيتة هاى مهمی ‏می باشد. ‎ ‎Sil gal land fly ea ena asp dj‏ بر ‎ ‏توسانت در از ۷) استراتزی كنترل موجودى: در ابن سيستم توليدى نكهدارى موجودى جهت باسخ به تقاضاى بيش ببنی نشده استوتزی کنترل موجودی می باشد. ) استراتزى تأمين موادة در ين سسيستم توليذئ انتخاب تأمين كننده بر مبناى كيفيت اف پذیری؛ و سرعت تحويل استراتزى تأمين مواد مى باشد. ‏4) استراتزى حمل وتقل: در ابن سيستم توليدى انتخاب روش هاى سريع و قابل اطمينان استران ‎ ‏ونقل می باشد. - فرایندهای اصلی تولید سازمان ها در وکنش بهسفارش مشترین تلد می کنند اراس تقاضای پیش بینی شده رین سیستم هاى توليدى را مى توان به يكى از سه طبقه زبر طبقهبندی نمود 5-5 ‏؟) ‎ge‏ براساس سفارش

صفحه 9:
۴ ساخت براساس سفارش seh geste) در ان فریندبدون توجه به تقاضای مشتری شرکت محصولات زیادی را تولید می کند. ین معصوات با سن حود أؤلين فرقيس مسولا مر تلد بو ‎sph gsi‏ براساس سقارش: در این فریند هر یک از قطعات در چندین رنگ و طرح تولید شدهو ذخیره می شود و محصول نهابى تحويل داده مى شود. ۳- ساخت پراساس سفارش: در این فرایند تولید باساس تقاضای تفشن ‎ys lg al,‏ تخاب طرح؛اندازه ورگ محصول درد بلکه در طراحی محصول نیز دخالت می کند زاين آفرايتد در توليد كاركاهى استقاده می شود. قرايند هاى فرعى توليد: ‎)١‏ فرابند توليد بيوسته: در توليد بيوسته تنوع توليد كم و حجم توليد بالاست. غالبا محصولات از یک خانوده ‏اهستند و قابليت استاندارد شدن محصول بالامى باشد. ابن فرايند از تخصص عرابى بالاو تجهيزات كاملاً تخصصى ‎ ‏با درجه بالاى اتوماسيون استقاده مى كند. مثال: سازمان توليدى: مانند توليدكتندكان كاغذ و مواد شيميايى خدماتتوليد الكتريسيته. ‏؟ فرايد تولي انبوه: در توليد انبوه به ذليل نيز به تجيهيزات كاملا تخصصى هزينه ى ثابت اوليه يسيار بالا مى ‏باشد. فرايند توليد أنبوه محصولاتى توليد مى شوند كه قابل شمارش مى باشند مانند اتومبيل. ذر توليد انبوه ‎ ‏تجهیزات تخصصی و اتوماسیون همانتدفریتد تولید پیوسته می باشد. اما نز بهداشتن کارگر ماهر نیست. ۳ فرایند تولید دستی: بای تولید مقدار کم از محصولات مشابهمورد استفاده قرار مى كيرد. محصولات در این ‏فراین به صورت دسته ای و با ‎ ‏لید کرتاه ساخته می شود. معمولاًتولی مشایهی از عملیات دنبال می شود. ‎ ‏مثال: توليد كت ‎ ‏توليدى) به كاركران ماهر نياز دارند مثال: كبى. توليد لباس (خدماتي)

صفحه 10:
؟) فرابتد تولید کارگاهی: محصولات تخصصی را با تنوع زياد لما مقدار كم توليد مى كنيم. محصولات معمولا يه سفارش مشتريان توليد مى شود (به سيستم جابك و قرايتد سقارشى تزديك است) اين فرايند يرعكس فرايند اتوليد بيوسته و انبوه از انعطاف بذيرى بالابى در قبال مشترى برخوردار مى باشد. نيروى كار در اين فرايند بايستى دار باشد و قادر باشد تا وظايف متتوعى را انجام دهد. در ين فرايتد هزيته هاى توليد محصول از مهارت بالانى برخور ‎a. ge‏ ۵- فرایندتولید پروژه ای: ‎al auld‏ كه در أن معمولاً يك قلم محصول به صورث متحصر به فرد و پیچیده اتوليد مى شود محصولات در ابن فرابند در يك محل ثابت مونتاز مى شود و اجزا و مونتازهاى فرعى بايستى به أن ‎sys og) Jo‏ مهار کارنان و کارگان و خزینه ها زین ‎Sth Va Js st al‏ مثال توليدى: توليد هوابيما. خدماتى: طرح هاى ساختمانى: راه سازى. سازمان خدماتیبرایتولید كاركاهى: رستوران.

صفحه 11:
فصل دوم: تجزیه و تحلیل نقطه سر به سر مدل نقطه سر به سر یک مدل ریاضی و ترسیمي است که راب ی بین تعداد و نشان می دهد. هزينه ی کل شامل دونوع هزینه مي شود ۱) هزیته ی متفیر: به طور مستقیم برای ساخت هر واحد محصول استفاده می شود مانند هزینه ی مواد خام و دستمزد مستقیم کرگران ۲) هزينه متغير كل: بستكى به تعداد داشته و با افزايش توليد هزينه متغير كل تيز افزايش مى يابد اما هزينه هلى ثابته هزیته هابی هستند که به طور مستقیم برای ساخت هر واحد محصول استفاده می شود. این هزیته ها بستكى به تعداد توليد نداشته و تقريبا ثابت است. مانند: هزينه اجاره محل كارخانه يا هزيته ادارى. با تجزیه و تحلیل نقطه سر به سر می توان تعبین نمود که کرخانه در چه دامته ای با زبان و در چه دمته ای با سودمولجه فست: ‎aa‏ سه مم سي تله ى فست که دز آن نقذاز سود ‎th pp‏ فرمول های نقطه سر به سر براساس (6- مقدار و 5- فروش است.

صفحه 12:
مثال: در شرکت توليدکننده کفش مجموع هزینه ی متفبر ۳۰۰ ربال, مجموع هزبنه های بهای فروش هر جفت کفش ۸۰۰ ‎ay‏ است. Vere Poke Vetere و واگ زین امعان اک هزینه ی کل تولید(یعنیثابت و متفیر) ۱۰ و ۲۰ واحد از محصول به ترتیب :1۵ و ۲۰۰ باشد هزین ی متفیر هر واحد چقدر است؟ مد 2 Te -TC, 929۹ Tera نکنه: هزينه ى متغير به ازاى هر محصول نكته: هزينه ى ثابث يه ازاى هر واحد محصول متغير است ودر كل ثابث مى باشد.

صفحه 13:
* تقطه سریه سر چند محصولی: در مواقعى كه شرکت جندين محصول توليدى دارد .از لين روش استفاده مى كنيم. هرآمدى كه جندين محصول در یک شرکت توليد مى شود. هزينه هاى ثابت همجون هزينه را اندازى. اجاره ى محل و غيره براى مجموع ين محصولات يكسان مى باشد. اما هزينه هاى متغير و همجنين تعداد ولد این محصولات متفاوت می باشد. در اين حالت نقطه سه به سه را از ربطه زیر محاسبه می کنیم: 3 سس - بو ها 1 و هت ‎apd gel GE Ege Gilg AEE So te‏ بت ره ای ان کرگاه + ۰/۰۰ اما هی ی متفیر این سه نوع کش به ترتیب. کفش زنانه ‎.٩۰‏ کفش مردانه ۱۰۰ و کفش بچه گانه ۵۰ می باشد. فیمت. توليد رای این سه نوع کفش به ترتبب کقش زنانه ۱۳۰, کقش مردنه ۰۱۵۵ کفش بچه کانه ۱۰۰ و تعداد تولید ۳۰۰ واحد و ۵۰ واحد می باشد. بچه گانه ۴۰۰۷۰/۱۴۰ مردانه 2۲۴۰ ۲۰۰۷۰۶ انواع هزینه های تولید:

صفحه 14:
‎-١‏ هزينه ثابت و هزيته متغير و هزينه کل ‏مثال: هزينه ثابت توليد يك محصول خاص در يك سال ‎ ‏۸ ریال است. هزیتهتغیبر هر واحد تولید ۲۰۰ ریال و قیمت فروش ۴۰۰ ریال است. مطلویست: ‏الف) تعيين نقطه سر به سر ‎ ‏ب) چنانچه تولید کنندهبخواهد سودی به مزان ۴۰۰۰۰۰۰ رال در سال داشتهباشد باید چهمیزن ولد نمی ج) مدیریث در سطح فروش و تولید ۵۰۰۰۰ واحد محصول چه میزان سود و زيانى متحمل مى شود. ‏حل: ‎ ‎FC ‎ ‎Que = ‎ ‎R-VC ‏& سود موردانتظار توليد کتنده > ‎ ‎ ‏ميزان حجم توليد برا سود موردنظر [(۷6*0) + 80] - 0 8 - سود يا ضرر 2 ]لها عدم ‎ ‎set (Feed ‎ ‏مود در سطع ‏۰ واحد تولید

صفحه 15:
طراحی و توسعه ی محصول یکی از مهم ترین تصمیمات اسنراتزی سازمان انتخاب طراحی و توسعه ی کالا و خدمات می باشد. طراحی این محصول یکی از مهم ترین فرایندهای سازماتی می باشد. در حقبقت تصمیمات مربوط به اینکه چه محصولی یا چه خدماتی تلی و چگونه موقعیت نها در بر تبیت شود تمین کنده ی رشد و سودوری سازماناست. دوره ی عمر برای محصول يا خدمات: تمودار حجم فروش و تقاضا در طول زمان برای یک محصول جدید را منحتی دوره ی عمر محصول می نامند.به طور كلى مراحل زندكى يك محصول اعم از خدمت و كال به ؟ بخش تقسیم می شود ‎an ۱‏ ۲ رشد ۲ بلوغ ‎oss ۴‏ - معرفى: هر ابن مرحله محصول جديد به تعداد كم به بزار معرفى و عرضه مى شود. در ابن مرحله تفييرات اطراحى به توب انقاق می افتد. ‎lla ND‏ پذیری و مهارت نیروی کار یدب پاشد تا تاد به سرعت خود رابا دهد. هزیته ی ساخت یک واحد محصول در این مرحله بالاست و میزان نیازمندی دمای تغبیر در تولید ریسک یلا و رشد تقاضا پایین است. کیفیت از پیشترین آهمیت برخوردار است. تحقیق و توسعه ‎Gath‏ و مهارت. طراحان در توليد تبليغات و معرفى محصول مشتريان رمز موفقيت برای عبور زين مرحله است.

صفحه 16:
رشد: در این مرحله حجم فروش افزایش یافته و رشد تقاضا سریع است. لذا با سرشکن شدن هزینه های ثابت حاشیه سود افزایش مى پابد تقش بازاریایی در استراتزی سازمان بيشتر می شود و پیش بینی رفنر زا از اهمبت خاصی برخوردا أين مرحله قيمت و كيفيت از اهميت زيادى يرخوردار استد - بلوغ: هتكامى كه تقاضا به اشباع برسد محصول وارد مرحله ى بلوغ مى شود. در ابن مرحله رقبا كالاى خود را ابه يازار عرضه مى كنند و رقابت براى كاهش قيمت و هزينه هاى توليد افزايش بيدا مى كند. در مرحله ى بلوخ. قیمت و هزینه ی مسئله ی اساسی است. محصول در این مرحلهبهبالاترین حد سودآوری خود می رسد. میزان تقاضا در این مرحله بستگیبه ای جانشین و رشد جمعیت داد ؟- ركودد يس از مرحله ى بلوغ تقاضاى محصول به دليل استفاده از كالاهلى جانشين ببشرفته. تفييرات تكنولوزى و تحولات اقتصادى كاهش مى يابدد رقابث در قبمت و كيفيت و بازايابى در اين مرحله بايسنى كنترل بيشترى أفاشتة ياشد مشخصهى اصلى اين مرخلة اضافه ‏ ى ظرفيث كارخانه مى باشد. شركت بايد هر ان مرحله یا تیبرت اساسى در كالا ايجاد كند يا محصول جديدى وارد بازار كتد. ” تفاوت كالاو خدمت: ‎LS bey‏ عسات ترا متغسات زیر ند ‎)١‏ خدمات غير قابل المس هستند و فرايند نامحسوس را على مى کند ۲ خروجی خدمات متغير بوده و ابستهبه شخصی است که آن را عرضه مى كند. »عوجي عر بره عر ل حو انبارسازی هستند. ۵) به راحتیقابل قلید و کبی سازی هستند. ۶ دارای استادارد کسترده ای نیستند.

صفحه 17:
۷) مشکلات توزیع منحصر به فردی دارند ” فرایند تولید خدمات: شامل طراحی خدمت و طراحی چگونگی ال ی خدمت اسث به عبرت در طراحی خدمات و فرايتد طراحى 5306 هسته ی مرکزی ‎als‏ خدمات فرايتد مى باشد و فرايند عبارت است از: روش انجام دادن كارها. طراحان قرايتد خدمات بايد بر اجرلى سريع كارها تمر نمایند که این امر پیچیدگی فرايند را حداقل مى كند. در خدمات استاتداردهاى كيفيت جاى ابعاد و حدود مجاز را در توليد مى كيرد. تعريف اين استانداردها مشكل بوده و نبزمند تحقیقات وسیع در مورد نيازهائ مشتريان و كرايشات أنها فى باشف. ۶ طراحی محصول: با چه مشخصاتی وا طراحى تعيين مى كند جه موا در توليد محصول به كار كرفته شود طراحی محصول مقسات.فلاهوی و مسیان ‎oe)‏ را تعبین می کند. هدف از طراحي محصول: چیدما عملکردی محصوا محصول با توجه به امكانات تواتابي ها و اهداف سازمان است به نحوی که مشنری آن را نتخاب کند و بعث افزایش ادوارد دمینگ: شیوه ی جدید طراحی محصول را به صورتی تعریف کرده است که مشخصات زیر را داشته باشد: ‎)١‏ طراحى محصول ‏۲) ساخت و آزمایش محصول در خط تولید و آزمایشگاه ‏۳ عرضه زر ‏؟) بررسى و مطالعه ى بازار در ارتباط با تكرش بازار محصول. محبوبيت محصول و دلايل عدم استفاده از ‎pana

صفحه 18:
۵) طراحی مجدد محصول براساس واکنش مشتریاننسبت به کیقیت و قیمت محصول در فرایند توسعه ی محصول تأکید زیادی بر روی أزمايش و يالايش محصول براساس نياز و تكرش مشترى مى شود. در شیوه ی توین طراحی و توسعه ی محصول فاصله ی بین مدث زمان شناخت نياز مشترى و تبديل اين نا به محصول مورد نظر تا حد امكان كم مى باشد زيرا در صورت طولانى شدن اين مدت احتمال ورود رقبا وجود داد عواملی كه در طراحى محصول بايد رعايت شود: ‎)١‏ تعيين نيازمندى ها مواد با توجه به مشتری عرضه کننده و مکنات تولیدی ‏۲ رعایت اصول گروهی بودن محصول ‏؟) سهولت استقاده و تكهدارى محصول ‏” روش هاى ارزيابى طراحى محصول: برخی از روش هلى ارزيابى و طرح محصول به شرح زير مى باشد: ‎)١‏ روش معيار ترجيح ‏۲ روش گسترش عملکرد ‎SS‏ ‏؟) روش تاكوجى ‏؟) روش مهتدسى ارزش ‏۵) روش مهندسی همزمان ‎-١‏ روش معبار ترجيح: براى مقايسه ى طرح هاى مختلف يا استفاده از اين روش ادا بیستیاهداف ورد ظر رزش وزتی هر هدف و ‏بيشينه سازى يا كميته سازى براى هر هدف تعيين شود. سيس بايد طرح هاى مختلف براساس ميزان برأوردسازى ‎ ‏اهداف مورد نظر مورد ارزيابى قرار كيرد و مقادير عددى أن ها مشخص شود

صفحه 19:
3 at + ‏زبابی > احتمال خرابى - كارايى‎ 2 7 ۲ 3 B ۶ ۱ ۲ 1 ۸ ۳ ۱ ‏وق‎ ۳ ۲ 1 PM =(R)*.(R)* -(R,)* عوك ۷-0 بر 155 - 0 )7م - يلام PM, -ar{2}.0 ۶ با توجه به اينكه معبار ترجيح يا 801 طرح 3 از ساير طرخ ها بزركتر اس و به عنوان طرح برتر انتخاب مى شود. ۲- روش گسترش معيار عملكرد ((5:1©): کسترش عملکرد کیفیت روش و فرايتدى نظام مند ساخت يافته به متظور شتاسابى و استقرار نيازمندى ها و 8 خواسته هاى كيقى مشتريان در هر يك از مراحل تكوين محصول مى باشد. از طرح هاى اوليه شر: تولید تهابى ادامه مى يايد. اصطلاح نظام 0110 تيازمتد همكارى همه جانبه بخش هاى مختلف سازمان از جمله ‎lal‏ فروش» برتامه ريزى. توليد مى باشد. در طى اين فرايتد خواسته هاى ذهنى مشتريان به زبان قت و مهندسى تبديل مى شود. ‎Jy Se QED‏ بيشرفته ى كيفيث است كه هدف أن افزايش سهم بازار از طريق جلب

صفحه 20:
رضايت مشتريان محصول مى باشذد در رويكرد ؟ مرحله لى 0119 ابتدا تيازهاى مشترى به یازمندی های طراحی و مهندسى تبديل مى شود كه به اين مرحله طرح ريزى محصول مى كويتد. سيس با توجه به نيازمندى هلى طراحی و مهندسی ویژگی های محصول مشخص می كردد كه به اين مرحله طراحى محصول مى كويند. أنكاه با توجه به این ویژگی ها عملیات ساخت محصول تعریف ‎ge‏ شود که به این مرحله طراحی فرایند می گویند. نهایت كتترل هاى فرايند ساخت تنظيم و تدوين مى شود كه به اين مرحله برنامه ريز و کنترلفریند می گوبند ۳ hows) cies 9 2 TaD eee ‏ماتريس ارتباطت‎ ea BPO da) whats ice یی ی با دنر رت مات فى ومهندسي ماتریس خانه ی کیفیت یکی از روش هاى 060 استقاده از ماتريس خانه ى كيقيت مى باشد. اين روش در مرحله ى طرح ريزى محصول به کار می رود اتریس خانه کیقیت ابزریتونمند رای ترجمه ی محصول می باشد. این ماتریس نشان می دهد كه در طرح ريزى محصول بايد جه جبزهابى را و چگونه در نظر بكبريم. چه چیزهیی (00۵15)شامل نها و خواسته هاى مشتريان از محصول يا خدمات مى باشد كه به أن الزاماث مشتريان مى كويتد.

صفحه 21:
چگونه ها (0005) چگونگی ارائه خواسته های مشتریان در محصول می باشد که به آن ازامات فتی محصول گفته می شود

صفحه 22:
فصل چهار پیش بینی تقاضا هر مدبرى در تصمیمگیری هایخود با انا بيش بينى ها سروكار دارد تواع بيش بينى ها مى تواند بيش بين ‎gl‏ كوتاه مدث. ميان مدت يا بلند مدت باشد. بايد توجه داشت كه بيش ببتى هيج گاه با وقعبت مطابقت ندارد ‎ ‏است که خطای پیش بینی را حداقل مى کند. پس در نتبجه در تمامى بيش بيتى ها هدف اصلی کاهش خطای پیش ببنی می باشد. ‏خطای پیش بینی تقاضا از تفاضل مقدازواقعیتقاضا و مقدار پیش بینی شده ‎ ‏اه تن از كلى روش هاى بيش بينى به دو دست ى روش هلى كمى و كيفى تقسيم مى شوند. روش های پیش بینی کمی مسولً بای دوره ای کوتاهمدت با مان مدت کاربر درد. ما هر چه ددم های کمتری از دورههای گذشته موجود باشد وا انکه اه های گذشته از دقت و صحت کمتری برخوردار باشتد رای پیش بینیبیست از روش ‎a ali is‏ أنواع روش هاى بيش بينى تقاضاء ‎)١‏ روش هلى كيف ‏؟) روش هاى تجزيه و تحليل سرى هلى زمائى ‏؟) روش هلى على و معلولى روش هلى شبيه سازى. ‎-١‏ روش هاى كيفى: ابن روش ها ذهنى و قضاوتى بوده و بر مبنلى برأورد, اطهارتظر و تغيير و تغيبر كارشناسان از اطلاعات برا بيش بيتى أينده مى باشد. انواع روش هاى كيقى: ‏۱ نظرسنجی

صفحه 23:
؟) تحقیقت بازار ۲ توافق جمعی ؟) مقايسات تاریخی ۵) روش دلفى ۲- روش های تجزیه و تحلیل سری های زمانی (روش کمی): در سری های زمنی پیش بینی آیندهبراساس داده های تاریخی صورت می يذيرد. انواع روش های تجزیه و تحلیل سری های زمانی: - روش ايوز لروش أخرين دوره) در إين روش بيش بينى براى هر دوه زار است با مقدار واقعى دوره ى قبل با میانگین مقادبر واقعی تمام دوره ی ۲- روش میانگین ساده: در اين روش مقدار بيش بينى هر دوره برابر قبر ۳- مانکین متحرک سادم: در این روش مقدار پیش بیتی برای یک دورهبرایر أست با مینگین مقادر 8 دوره ی قبل. در این روش میانگین با استفاده از اطلاعات جدید مرتبا به روز می شود. ؟- مینگین متحرک موزون: در اين روش مقدار بيش بينى برلى يك دوره برابر است با ميائكين وزن دار مقادير وافمی 8 دوره ی قبل به عبارت دیگر در این روش داده های گذشنه دارای وزن بکسان نبوده و وزن هی متعدد. روش هموارسازی تمیی: ذر اين روش وزن دهى به ذاده هاى كذشته داراى نظم بوده و تابع تصاعد هتدسى زوی میباشد. oS ‏هراین روش راطه ی ریاشی بین اطلاعت دورههای گذشتهاجادشده و باادنآن يه پیش پینیآیندهپرداخته‎ ‏مى شود. اين رابطه ى رياضى تحت عتوان معادله ی خط ركرسيون بوده و مرسوم ترين روش برلى برأورد اين‎ ‎bs‏ استفاده از روش حدافل مجنورات می باشد.

صفحه 24:
روش علّی و معلولی: به دنبال شناسایی و محدود کردن و دقبق ساختن سیستم پیش بینی با متغیرهای خاصی هست مثلا روش های علت و معلولی: تاشی از متفیرهایی چون تبليفات و كبقيت مى اند )0 تحلیل رگرسبون ۲ _مدل اقتصادستجی ۳ مدل ؟) مدل شاخص راهنما ۵) مدل لول عمر مدل های شبیه سازی: مدل های پویابی هستتد که با ستفاده از برامه تویسی کامپیوتری پیش بینی های دقیقی را در جهت برآورد تقاضا انجام می دهند.بهطور مثل: می تون به روش هایی همچون الگورینم ژنتبک شبکه عصبی آشاره کرد. روش های رایج در تجزیه و تحلیل سری های زمانی: ۱ روش اول: فروش نابو iis wo (PEAR) et ‏جح‎

صفحه 25:
است با مبنگین مقادیر واقعی دوره ی ۳ ۳ ۲ 1 دود Herter ۴ ۳- روش میانگین متحرک ساده: در این روش مقدار پیش بینی هر دورهبرابر است با مياتكين مقادير واقعی ‏ دوره قبل. مساله: طبق اطلاغات جدول زیر پیش بیتی تقاضا راب ای سه هفته ای با استفاده از روش میانگین متحرک سادهانجام دهید. =), 5|] 5| * ‏]م |7 إع‎ 5| ١ Atl ۴ 1 pe | ee Fer ۱ ۱۳] ۱۳۳۲| ۱۳۲۲| ۱۵۴۲| ۶۰| ۴ ‏لاا‎ ‎Fa ‏الل مط‎ 1 ۴ روش میانگین متحرك موزون: ابن روش همانند روش قبل است فقط با اين تفاوت كه در روش مبانكين موزون بای هر یک از دور هاى قبلى وزنى را در نظر مى كيرتد كه البته جمع اين اوزان بايد برابر يك باشد. مثال: بخش انباردارى درمى يابذ كه ذر خلال ؟ ماه قبل يهثرين بيش بينى يرأمده از 1۴۰ از فروش واقعی ماه قبل ۳۰ از دو ماه قبل, 1۳۰ سه ماه قبل و ‎1:1١‏ جهارماه قبل

صفحه 26:
اكر فروش واقعى براى جهار مه به صورت زیر اد مقدر پیش بینی را رای ماه پتجم محاسبهکتید 5 ۳ ۳ ۲ 1 Ate ۹ ۳5 3 ۲ 2۷۵ ۰76۱۰ ۱۰+ (۰)۹۵۲۰ ۹+ (۱۰۵)96۳۰+ (۹۵)06۴۰< ظ بر برخی شرایط امکان دارد که وزن داده شده برای دوره های قبل ترمال نباشد یعنی جمع اوزن داده شده با یک نياشد: در ان صورت می ‎ead lg gg itd aah‏ رای هر دوره را محاسبه کنیم و هس پیش بینی wile تكته: براى نرمال سازى اوزان غير نرمال از روش زير استفاده مى كنيع. وزن نرمال شده هر دوره برابر است با وزن آن دوره تقسيم بر مجموع وزن ها متال: فرض كنيد در مثال قبل اوزان به ترتيب 4 عد 5: ۲ می باشد. در این صورت مقدار پیش بینی را انجام دهيد. 8 ۹۷/۵ May et ۴ ۲ )9۵( + ۰۵( +۸۰ prey Fee ee ‏روش همسان سازى نمايى( نمو هموار):‎ -۵ در اين روش با داشتن اطلاعات مربوط به يك دوره قبل مى توان به بيش بیتی مقدار تقاضا پرداخت. معادله همسان سازی نمایی به شکل زیر است: كسم امج عع که در آن: ۴۰ مقدار پیش بینی از هموارسازی نهبی برای دوره جاری می باشد.

صفحه 27:
‎UAL‏ مقدر پیش بینی از هموارسازى نهابى براى دوره ی آثی میباشد ‏»8 : مقدارواقعی تقاضا در دوره ی جاری می باشد. ‏نرخ پسخ مطلوب یا ضریب همورسازی نمایی .که ین ضریب بین صفر و یک قرر داد ‏ابن معادله بيان مى كند كه مقدار بيش بيتى هر دوره برابر لست با مقدار بيش ببنى دور ى قبلى به علاوه تسبثى ‏از خطای سه دوه ی قبل ‎ ‏عثال: اكر مقدار فروش واقعى خوره أول بابر با ‎٠‏ و مقدر پیش بینی بای دوره ال بابر ۳۷ واحد باشد. ا در ‎ ‏نظر گرفتنمقدر ۰۲ هعنان ضریب ۵4 مقدار بيس ببنى رای دوه دوم را محاسبهکنید ‎ ‎۳۷۰۰۳ ۴۰۳ ‎ ‎vos ‎= ‏محاسبه آلفا‎ 1+ ‏مثال: یک سازمان آمار ۳ دوره گذشته خود را در پیش بیتی تقاضای محصولاتش لازم می داند. ضریب نمو هموار ‎ ‏پیش بينى تقاضاى أبن سازمان جقدر أ ‎ ‎ ‏آوردن روش رگرسیون خطی می تون به دور ره كرد در اين روش تلاش مى شود كه خط ركرسيون در بين داده هلى واقعى به كونه اى شود كه مجموع مربعات فواصل ‏عمودى اين داده ها با خط ركرسيون حداقل كردد.

صفحه 28:
مادله خط رك رسيون .1+ 8 اق روش حداقل مربعات _ ‏حرط‎ - 7 > Sx? aa? b مثال: مقدارفروش برای ۱۲ سال در یک شرکت به شرح زیر است: سال اول ۶۰۰ سال دوم ۱۵۵۰ سال سوم ۵ سال چهارم ۰۱۵۰۰ سال پنجم ۰۲۴۰۰ سال ششم ۳۱۰۰ سال هفتم ۲۶۰۰ سال هشتم ۲۹۰۰ سال تهم ۱۳۸۰۰ سال دهم 6۵۰۰ سال بازدهم ۴۰۰۰ سال دوازدهم ۳۹۰۰ تنیون مجهیل ایند ‎x 3 xy x‏ سال ‎١ 02 0 1‏ 1۳ ‎wr ۲ 3 ۳ ۲‏ ‎ee 23 5‏ ۳ 1۳۳ ‎wr ۲ va ۶‏ ‎Wee 1 vo‏ ۵ 1۳۵ ‎Te We ۳‏ ۶ 1۳۶ ‎ee 1۳ ۳‏ 7 1۳/۷ ‎x The ۳۹۶ ۶‏ 1۳۷ ‎The Tite ۸‏ ۹ 1۳۳ ‎Va ۳ Tore 333 ۲‏ 1۳ ۳۳۳ "1 1۳ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 29:
1 1 ۳۳ NA VF = YA Thro: ۶۸۳ ۶۵ ۳۳۲۵۰ + ۱۲۶ ۶۸۲۰۰ 2 ۶۵۰ 2۲-۶۱۵ 2۲2۶ 92۵۹ (268200-12)615()2779/16 2 و 650-1265۳ کی ترا a= y—be = 2779/15—359/69(6/5) = 441/67 =5 y= 441/67 +359/62(12) با توجه به معادله خط رگرسیون تعداد فروش را برای سال های سیزدهم و شانزدهم هم پیش بینی کنید. ۳ ۸۱۳ ۰۱۳۵۹۴۲ ۳۴۱۶۷- ۷ ۷-۴ ۲۱۴۷ ۰۳۵۹۴۲ ۱۸۶ ۶۱۹۵/۵۹ تعدیلات فصلی: تقاای بر از محصولات در فصل های مختلف ماوت بوه و مدا آن کاهش با فزیش می پابد ما تقاضای وسايل كرمايشى براى تابستان كاهش و براى زمستان افزايش مى يابد. اكر با استفاده از يك روش ببيش بینی مقدارتقضا رای یک سال پیش بیتی شده باشد آنگاهمقدار پیش بینی هر فصل از حاصل ضرب ضریب فعلی

صفحه 30:
تقافای پیش بینی شده به هست می آید ضریب هر فصل بار است با مجموع تفای وقمیبرای این قصل تقسیم بر مجموع کل تقاضا مثال: ب توجه به داده هلى قبل مقدار فروش را برل فصل بهار سال ۱۳۸۸ پیش بینی کنید ‎wee [ae Pee Pee | tie | ee Pe [tee | fee | te pe |] ۵‏ فروش ساليقه كل ‎Tawa pe pe pe | ar pe 71‏ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‏ابتدا به شكل زيرضزيب :را محاسبه عى كنيم: ‎6670 ‎ ‎ ‏ضريب فصل بهار فسيت به كل سال ‎ple‏ ست یا :۰,۲ ‏در ادامهمقدار پیش بینی فروش برای سال ۱۳۸۸ را بر اساس معادله خط رگرسیون بدست می آوریم. با توجه به ‎ ‏اينکه معادله خط ركرسيونى ابن مسئله در مال قبل محاسبه شده است. در ینجا از معادله پدست آمده استفاده می کنیم ‏۰۳۵۹۶۲۱۸۰۸ ۳۴۱/۶۷ مكقزري بدي براك سنال 1۳۸۸زا دز ویب شیب می ‎eet‏ ‎۶۹۱۴/۸ ۰/۲ 2 ۳ ‎ ‏مقدار پیش بیتی برای فصل بهار سال ۱۳۸۸ باب است با ۱۳۸۲ واحد. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 31:
فصل پنجم برنامه ریزی مواد مورد ن فا بای معصولا و لات رمو سورت يعو انه ‎)١‏ تقافای مستقل ؟) تقاضای وایسته ‎)١‏ تقاضاى مستقل براى كالاها و خدماتى به كار مى رود كه تهابى بوده و جزثى از ساير محصولات و قطمات اتيستتد يه عنوان مثال: قرض كنيد كه تقاضا براى يك دوره صد دستكاه خودرو بيش بيتى شده اسث. اين تقاضا اضای مستقل می گوبند. تقاضای مستقل بزای یک مسسول يزلير نت با مصموع موبيع طلقا به شرح sal ‎)١‏ سفارشات دریفتی از مشتريان: كه معمولً مقاذير آنها مشخص مى باشد. پیش بينى تقاضاى نامعلوم (تقاضاى بيش بينى نشدد): كه براى برأورده سازى اين تقاضاها از روش هلى أمارى و رياضى كمك مى كيريم. ‏) تقاضاى وابسته: براى اجزا به كار مى رود كه مقدار تقاضا براى أنها وابسته به مقدار تقاضا براى كالاها و قطعات ‎ ‏دیگر است. تقاضای وبسته نبازی به پیش بیتی ندارد.بهعنوان ‎Ste‏ اگر برایمیزانتقاضا برای محصول دوچرخه ‎ ‎ ‎ ‏۱۰۰ باشد برای تامین این تعداد دوچرخه نیازبه ۲۰۰ چرخ می باشد که در این مثال تقاضا برای دوچرخه را تقاضای مستقل و تقاضا برای چرخ ها را قاضای وابسته می نامند ‏برنامه ریزی مواد مورد نیاز با ‎alps 4 : (Material Requirement Planning) MRP‏ تكتيكى براى مديريت تقاضای واسته استفاده می شود به عبارت دیگر مسئله زمان بندی برای دریافت مواد و قطعات با استفاده از روش ‏8۶ حل می شود.

صفحه 32:
ورودی های سیستم 11088 1( زمان بندی اصلی تولید يا همان ‎MPS‏ ‏۲ ليست مواد و قطمات 801/1 ؟) پرونده ی ثبت موجودی خروجی های سيستم 30188 ۱) جدول سفارشی بنامهربزی شده و سفارش موجودی ۴گزارشات كنترل و عملكرد. ؟كزارشات برنلمه ريزى به همراه كزارشات اجرايى. 85 برنامه ريزى كلى توليد كه بياذكر ظرفيت شركت يا كارخانه برا توليد أنواع مختلق يك محصول می باشد به عنوان مثال در يك كاركاه بيان مى شود كه ظرفيت كاركاء توليد ‎٠٠٠١‏ ميز در كاركاه مى باشد. حال اكر برنامه. ی 1 1 1 1 1 1 1 000 بندى اصلى توليد استفاده كرده ايم. درواقع زمان بندى اصلى توليد مشخص مى كند كه از هر محصول به چه تعدد و در چه زمانیاستفاده می شود. 6 که نقشه ی قطعات یک محصول را تشان می دهد در زمنی کاربرد داد که بخواهيد بررسى كنيد كه برای ساخت یک محصول به چه قطماتی و از هر قطعه به چه تعدادی نیازهست و ترتیب ساخت برای هر محصول چگونه است, برونده ى ثبت موجودى: يا صورت موجودى انبار بيانكر وضعيت موجودى هاى مربوط به ‎pe ly Sabi‏ محصیل نهایی میباشد درواقع تشان می دهد که از هر قطمه چه تعداد در نبا وجود داد خروجی های سیستم 1/8

صفحه 33:
شامل دو نوع كزارشات اوليه و ثانويه مى شوذ. كزارشات اوليه شامل جداول سفارشات برنامه ريزى شده. گزارشات. .توليد. تغييرات در تاريخ هاى سررسيد. حذف يا توقف سقارشات باز و اطلاعات مربوط به وضع موجودى براى هر كالا م بلشد بتلبرلين مى وان گفت مهم ترین دستاید سیستم ۸/180 گزارشات کنترلتولید و موجودی کال من باشد ثانويه: شامل كزارشات برنلمه ريزى. كزارشات اجراي و كزارشات استنیی می باشد. گزارشات بنامه ریز به منظور مشخص كردن نبازهلى أتى و كزارشات اجرابى به منظور بررسى اختلافات بين برنامه ها و عمکرد واقی تهبهمی شود گزرشاتاستنایی بر مشکلات موجود خر رابطة يا سفارات به تأخير افتاده و ضايعات بيش از حد اندازه متمركز مى باشد. ” جدول برنامه ريزى مورد تياز: به متظور ساخت یا تحليل محضول نهابى در زمان مقرر شده در برنامه ى 4465 مى بايست قطعات يا اجزاى ابن محصولات در زمان متاسب تحويل داده شود: برلى تعيين زمان مناسب جهت دريافت مواد.و قطمات وابسته أز روش 8/188 استفاده مى شود. در سيستم 8/188 ابتدا تقاضا براى محصول تهابى تعيين شده سيس اين محصول و اجزای تشکیل دهنده ی آن تجزیه شده و رتیت با مود و آقطعات وابسته در زمان مورد نباز برنامه ريزى مى شود به منظور تعیینتعدادقطمات و تشکیل سیستم 1/188 مى بايست جداول 8088 را براى هر يك از اجزاى محصول به ترتيب إز بالاترين سطح تا بايين ترين سطح ترسيم ‎op‏ بنابراين اولبن جدول براى محصول نهابى ترسيم مى شود. عناصر اين جداول عبارت ست ‎)١‏ فياز فاخالص: تعداد كالاى مورد نياز بدون در نظر كرفتن سفارشات دريافتى با تعداد كالاى موجود در انبر ۲ موجودی در دسترس: تعدد کالای موجود در انار ‏۳) سفارشات دریافتی: تعاد فطعه ای كه از قبل برنامه ريزى شده تا در تاريخ معينى تحويل كردد.

صفحه 34:
۴) نیاز خالص: تعدادی از کالای مورد نبز ممکن است از انار ا از سقارشات برنامه ریزی شده تأمین گردد. ما اكر تعداد كالاى مورد نياز بيش از مقدار موجوذ كالا باشد مقدار كمبود كالا را نياز خالص مى كويند. و (هریافتیبرامه ریزی شده + موجودی) -تقاضا! 1/۸6 نیاز خالص هر دوره اين فرمول بيان مى كند كه اكر مجموع قطمات دريافتى برنامه ريزى شده و موجودى انبار در يك دوه« پیش از تقاضای آن دوره بشد. نیاز خالس آن ره صقر می شود و مقدار مازاد به عنوان موجودى دوره بعد در انبار تكهدارى مى شود. تباز خالص به قطعاث هيج كاه صفر تمی شود 8) درخواسته بس از أنكه نياز خالص به يك قطعه مشخ گردید میبایست تعداد مورة فياز سفارش قاذ شود. ما هر نع سفارشی داده می شود.مدت زمانی طول می کشد که تا سفارش تحویل گردد که بهآن مان تاخير مى كويند بنابراين دز تعيين زمان درخواست يراى قطمات بايد زمان تأخير أن نيز لحاظ كردد. تعداد قطنه درخوانتی به دوموزت منک ‎eal‏ شفارش دفده شود ۱- روش بهر به بهر یا روش 1338 (ام1 وظ ‎(Lot‏ انياز خالص مى باشد به ابن روش ‎٠‏ روش دسته به دسته نیز میگویند. ۲- روش بسته ای :در اي روش مقدار هر بار سفارش به صورث مضربى از يك عدد خاص ارسال مى كردت به طور مثال فوض كنيد نياز خالص به قطعه الى برابر با 17 عد باشد اما جون فروشتده محموله هرا به صورت ‎YEN Yale alas co dla NL te‏ تفرش ‎Gaye aaa gals‏ مازاد وجود دارة كه به عنوان موجودى انبار برلى دوره هلى أتى ذخیرهمی گرد متال : با توجه به اطلاعاث بدست أمده از قطفه 8 . موجودى در دسترس اين قطعه (مو 78+ ‏انبار) براير‎ soy ‏واحده نياز تاخالص براى اين قطعه در هفته اول برلبر +5 : سفارش دریافتتی در هفته اول برابر ۲۹۰ واحد:‎ ‏واحد. تياز تاخالص در هفته سوم براير +4؟ واحد و همجتين +15 واحد‎ ٠٠ ‏سفارش دریافنتی در هفته دوم براير‎ در هفته جهارم مى باشد. ابندا با در نظر كرفتن روش بهر به بهر جدول برنامه ريزى را تكميل كرده و سيس با

صفحه 35:
نظر گرفتن این فرض که تامین کتنده این قطعه, بای تحویل آن کنده با روش بسته جدول را تکمیل و برنمه ریزی را انجامدهید. اطلاعات در جدول زیر ورد شده است. ‎=a 2 ١ ۲ ۳ ۴‏ ‎va |‏ ۳۳ نياز ناخالص ‎To‏ موجودی در دسترس ۳ سقارش هاى درياقتى (برنامه ريز شده). ‎ers‏ ‏درخواست (سنارش) ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‏روش بهرهبه بيهر ‎ ‎ve a‏ > ۳ نياز ناخالص ‎Eee ۲۵۰] ۲۲۰ | ۴‏ 2 ۳ 0 سفارش هاى درياقتى (برنامه ريزى شدة). ‎eae 7 7 1‏ ‎ve‏ ۲ درخواست (سفارش) ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 36:
- روش بسته ای أكر قرار باشذ که قطعات موردنباز در بسته های ۱۰۰ تابى ارسال كردد . جدول بصورت زير تكميل مى كردد: 0 1 re ۳ Th 1 تياز ناخالص موجودی در دسترس سفارش هاى درياقتى (برنامه ريزى شده). تیار حالس درخواست (سقارش)

صفحه 37:
فصل ششم: مدل های کنترل موجودی متفر از موجودی .کلب مود تحت كنترل سازمان مى باشد که براى مدتى و به منظور فروش يا مصرف در يك حالت نسبتا راکد و غیر تولیدی نگهداری می شود. انواع موجودی: ‏ ۱- مود وله ۲-کالاها و قطمات نیمه ساخته ۳-قطمات با زیر موتاز ها ۴- محصول نهابی یا تمام شده ۵ ملزومات يا مواد غير مستقيم هزینه موجودی ها : - هزينه خريد يا هزيته مواد 1- هزينه سفارش دهى ؟- هزينه هاى كميود كالا ؟- هزينه هلى تكهدارى ۶ مدل مقدار اقتصادى سفارش 800 أين مدل ساذة ثرين مدل كنترل موجودى مى باشدد که در آنتقاضا قطعی و ساکن است. هدف این مدل که به مدل ویلسون معروف است. حداقل نمودن مجموع هزینههاینگهداری و سقار انيز كفته مى شود بارامترهاى مدل: Das هزینه سفارش دهی : و6 Gy setae

صفحه 38:
مثال : ار مقدار قاضای سالانه بای محصولی ۱۰/۰۰۰ واحد و هزینه ی هر بر سفارش دهی ۱۸ واحد پولی باشد و هزیته ی نگهداری برای هر واحد در سال برابر ۴ واحد يولى باشده مقداراتصادی سفارش چقدر است؟ هزيته خريد 60+ »دج +0 :2 - 170 هزينه كل سيستم موجودى مثال: اكر تقاضاى سالانه محصولى :+17 واحد بولى . هزينه هر ار سفارش ۶۴۰۰ واحدپولی + هزیته سالاه ‎aie ey UV Ey Takia aA‏ رات ول را ۳ وس زوی بش ملس مت ميزان اقتصادى سفارش و هزينه كل سيسثم موجودى و هزينه كل موجوى. حل ميزان سفارش اقتصادى: ۵ roa

صفحه 39:
هزینه کل سیستم موجودی: TC +100 +222 x 6400 + 200 72000 ۱۳۷۲۵۷۸ تکته: به منظور محاسبه هزینه کل موجودی . هزیته کل خرید(010) از ربطله 10 حذف می شود و فقط با جمع هزيته كل سفارش دهى و هزينه كل نگهداری . هزینه کل موجودی محاسبه می شود: هزینه کل موجودی: 20۵+ 6 2 10 2 با توجه بهاطلاعات مسئله. هزبنه کل موجودی برابر است با TC +100 +222 x 6400 =r-ravaia, ‎J‏ وجه به اطلاعات متال قبل و در نظر كرقتن +78 روز كارى در سال تعداد دفعات سفارش در سال. فاصله. ‎ ‏انى بين دو سقارش. متوسط موجودى و حداكثر موجودى را حساب كنيد ‏حل: تعداد دقعات سفارش ‏ا ار ‎ ‎ ‏به طور تقريبى تعداد دفغات سفارش در طول سال 76 بار اسث ‏فاصله زمائی بین دو سفارش - تعداد دفعات سقارش | تعداد روزهاى كارى در سال ‎ ‏هر 1۵ روز یک باربید سفارش داده شود. ‏متوسط موجودی ‎

صفحه 40:
در طول سال به طور متوسط ۱۵۱۸ واحد کالا در ابا موجود است. "() کالادریفت می شود و مصرف ثابت و یکتواخت است. بنابراين حداكثر چون در هر بر سفارش به اند موجودی در ابر به داز "() است. ۲۰۳۶ نقطه سفارش مجدد(30): مثال: اكر تقاضاى سالانه برا کالایی ۷۲۰۰ بوده و تعداد روزهاى كار در سال و زمان تاخير دريافت اى سلانه براى كالابى ‎7+٠‏ بوده و تعداد روزهای کاری ۳۰۰ روز در سال و زمان تأخير در ‎Gili‏ ة روز و میزان ذخبرهاحتباطی صفر باشد. نقطه سفارش مجدد را تعیین تماید. حل: ‎vr‏ ROP=(vr-+-/ t+.) + متظور از تقطه سفارش مجدد این است که وقتی موجودی کال بهمیز ۲ واحد برسد لازم ست سفارش مجدد اتجام گید معمولاً در سيستم های سنتی بای اطلاع از نقطه سفارش مجدد از «سیستم دو جعبه ای استفاده مى نمودند. بدین طریق که هر نقطه را در دو جعبه با مقادير متفاوت قرار داده, در يك جعبه به اندازه یزان ‎ROP‏ در جعبه .ذيكر باقيماتده مقدار كالاى دريافتى را قرار مى ذادند. ابتدا از جعبه لى كه باقيمانده كالاى دريافتى لست استقاده لتو ها انيه ان كوه در این صورت هنگامی که بهجعبه دوم یا جعبه ای که محنوی مبزان 1308 است می رسيدند. بلافاصله از كالاى فوق سفارش مى دادند در حالى که در سیستم های جدید با اد تمودن اطلاعات در نرم افزاره وقتى که موجودی بهمیزان 10 برسد. نم افزار با کمک علائعیزمان سفارش قطعه فوق را هشدار می دهد.

صفحه 41:
مثال: اگر تقاشای سالینه محصولی ۱۲۰۰۰ واحد باشد و هزینه هر بارسفارش ۲۰ واحد پولی و هزينه تكهدارى یک واحد کال در سال ۱۲ واحدپولی» با در نظرگرفتن اینکهزمان تاخیر( .لا ‎Mal gl‏ رای دریافت محصول یک ماه در سال باشد. الف) مبزان سفارش اقتصادی را محاسبه نمائيد. £09 = amma ب) نقطه سفارش مجدد به چه میزان است؟ برای محاسبه تقطه سفارش مجدده بید بین ‎y LT‏ 7 مقایسه ای انجام شود. دز راقع بین زمان تاخبر و مدت. زمانی که تباز است کالا دریافت شده در کارخان مورد استفاده قرار كيرده مقايسه اى انجام مى بذيرد و اين مقايسه. دو شرط ايجاد مى كند. اكر مقدار 1 بزرکتر از 7 بدست أمد از ‎ala‏ استفاده مى كنيم: لازم به ذکر است که جز صحيح است . يعنى مقدار اعشارى تقسیم .1 بر 7 محاسبه در نظر گرفته تمی

صفحه 42:
- ار رک از 17 باشد از رابطه زر ری تعيين نقطه سقارش مجدد استفاده مى كنيم: ۳ ج) هزيته كل موجودى را ثيز محاسبه تمائيد تمرین: تقاضای کاایی ۳۶۰۰ واحد است. هزيته خريد هر واحد از اين كالا يراير ‎1١٠‏ تومان و هزيته هر بار سفارش برابر ‎٩۰‏ تومان است. ترخ هزینه نگهداری 1۳۰ هزینه خرید کال می باشد. مطلوبست: الف) ميزان سفارش اقتصادی ب) هزینه کل سیستم موجودی © هزینه کل موجودى د) اكر زمان تحويل ابن كالا برابر ۵۰ روز باشد نقطه سفارش مجدد به چه میزان خواهد (هر سال ۳۶۰ روز در نظر گرفته شود) تخفیف در خرید کلی کالا در سفارش اقتصادی: منال: شرکتی کالای موردنباز خود رأ در جعبه های حاوی ۱۰ عدد خریداری می کند. مصرف سالان(تقاضام این کالا ۱۰۰۰ جعبه بودهه هزینه هر سفارش ۱۰۰ ریال و هزینه نگهداری 1۲۰ قیمت خرید کالاست. فروشنده قيمت خريد كالا را مطابق جدول زير ارائه كرده اسث. تعيين كتيد که با چه مبزان خرید. کل هزینه ها حداقل مى شود؟ ‎agg‏ مره ‎Q<100‏ رال ‎۲٩ 30022 100‏ ربال 020 ...۲۸۵ رال ‏حل: برای حل از پایین تر قیمت شروع نموده و ميزان 200 و (هزينه كل سيستم موجودى) 10 را محاسبه مى كنيم تا حداقل هزيته ها يه دست أيد. ‏-. مجاسبه پر اماس قیمت : ‎TID‏

صفحه 43:
۱۹ _ fron ‏نو - ومع‎ - 86 - ۳ Pay OOo GV meme are حداقل تعداد پیشتهادی فروشنده در اين سطح قیمت ۳۰۰ واحد است و با توجه به ابنكه مقدار سفارش اقتصاذى بدست آمده برابر با ۱۳۲ می باشد و این مقر در بزهتعریف شده یعنی بیشتر از ۳۰۰ واحد قرار نمی کیرد در انتيجه مقدار "0 را همان ‎"٠٠‏ واحد در نظر مى كيرم و هزيته كل سيستم موجودى را بر یناساس محاسبه می كوم 10 20۵ TC =222 (9.7) +222 (100) + 48.5%1000 = ۰ PDC, _ fea BOR Oa an are rel Amite ميزان "0 در محدوده تعداد بيشتهادى فروشتده يوده بنابراين هزيته كل براساس سفارش ۱۴۳ واحد. محاسبه TAA Sy TA cag agate = می گرد 10 ‏کل + (8.و) تلد‎ (100) +49x1000 =a-¥-- محاسبه بر اساس قیمت ۵۰ ریال: 500 ==

صفحه 44:
بازه تعيين شده بر اساس است كه مقدار 0 بايد كوجكتر از ‎٠١١‏ باشدء در صورتی که مقدار ۱۴۲ بدست آمده . Sayre gy 0 pares Te= "2 (10) + “5 (100) + 50x1000 = ‏نان‎ پس از محاسبه سه شرط مسئله + هزینه های کل سیستم موجودی را با یکدیگر مقایسه می کنیم و پیین تر ۵۸۸ UY هزینه را رای تعیین مقدا اقتصادی سفارش انتخاب می کنیم.پایین ترین مقدارمربوط به مقدار واحد هزیته است. در نثیجه مقدار ۳۰۰ واحد سفارش می دهیم. تجزبه و تحلیل حساسیت: متال > شرکت بویا قرردادی برای تولید ۱۵۰۰۰۰ واشر منعقد کرده است. این شرکت مود اولیه موردنیاز رای *؟ واشر را يكجا سفارش مى دهد. هزبته هر پر سفارش ۴۰۰۰ ریا هزیته گهداری ۷۰| قیمت کال و قیمت الا 18 ريال ست مديران شركت مايل هستند بدانتد تحوه تنظيم سفارش أنها تا جه حد از تعداد اقتصادى سفارش فاصله درد و از اين بابت به جه میزان ضرر می کنند؟ :) ۱/۳ لاك هزيته كل بهينه 0 ۴۰۰۰ واحد كالا ميزان هزيته كل زیان سالانه شرکت

صفحه 45:
مقدار تولید اقتصادی 15۳0 EPQ = بارمترهاى مدل قل مقدار مصرف و با همان تقاضا هزیته نصب وراه اندازی shat ae Lp (2- 1) : معکوس تسب تقاشابه تلید تفاوت اصلى مدل 8870 تسبت به مدل 2800 آن است كه در مدل 880 با همان تولید اقتصادی, بخشی از توليد ويا تمام فرأيتد محصول در اخثيار شركت اسث. در نشيجه با قيد توليد كه همان 8 باشد در مسئله در نظر موس تسوا رز ی جرد بر همین اساس مقدار حداکتر موجودی در مدل تولید اقتصادی به شکل زیر تعریف می شود: در محاسبه هزينه کل موجودی و هزیته کل سیستم موجودى نبز اين قيد به هزينه تكهدارى اضافه مى كردد: =2 TC => ca -2)+20+CD 10 28 0:01 - +2۰

صفحه 46:
عثال: ميزان تقاضاى محصولى در سال ‎170٠‏ واحد ‎٠‏ ترخ توليد أن در ال ۲۸۰۰۰ واحد .زین ی تگهدری هر واحد در سال 6 واحد بولى و هزيته ى هر بار نصب و راه اندازى دستكاء ‎٠‏ واخد يولى مى بأشذ بمقدار ‎ ‏مقال: یزان تقاضای محصولی در یک شرکت ۲۱۰۰ عنذ در سا« و نرختولی این محصول ۲۵۰۰ واحد در سال بهای تمام شده هر واحد محصول ۳۰ واحدپولی .هزیته ی را ازیو تصب تجهیزات ۷۰۰ واحد پولی و هزین ی نگهداری هر محصول معال ۲۰ بهاى تمام شده يك محصول مى باشد. مقدار اقتصادى توليد. هزبته كل ‏سیستم موجودى. هزينه كل موجودى و حداكثر موجودى نار را محاسبه كنيد. ‎۲ ‎ay ‎cre ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎5 | ‎ ‏2۶۸۰ 300100 + 700 + بکترم مع د 0ن + ف وق = ‎To‏ ‎ ‏لاك ۱۵ ‎

صفحه 47:
- محاسبه تقطه سفارش مجدد در مدل 8۳0 محاسبه نقطه سفارش مجدد در مدل 880 شرايطى مشابه مدل 860 درد تفاوت اصلى در بررسی شوط ها و مقايسه اى است که بين "17 و 7 انجام مى كيرد ؛ به طورى كه در مدل 280 بهدلیل وجود قید (- ۰1 مقدار 1 با 70 مقايسه مى شود. براى محاسيه 74 نيز از رابطه زير استفاده مى كنيم 0-2 11-22 س از محاسبه 74 اين مقدار با 1:7 مقايسه مى كديم . اكر مقدار نآ از مقدار 14 يؤركتر بود از رلبطه زير براق محاسبه نقطه سفارش مجدد 0) استقاده می کتیم r=DL,-MQ’ 7 نکن محاسبه ۰3 از تقسیم جز صحیح ‎YLT‏ 10 بدست ‎Fe] al‏ اگرمقدر 4 از مقدار 1.7 بزرگتر بود از رايطه زير استفاده مى كنيم: جامع مقال: میزانتقاضا رای قطعه ای در خطوط نهایی یک کارخانه ۱۲۰۰۰ واحد در سال و میزانتولید آن در خطوط موز وله همان کارخانه ۲۸۰۰۰ واحد در سال است. ار ارزش هر واحد قطعه ۵۰۰ رال هزبنه نهداری هر قطعه ۸۰ ربال و هزیته آماده سازی تولید(نصب و اه ندزی) هر ار ۱۰۰۰۰ ریال و مدت زمان دربافت قطعات از ثبت سفارش تا تحویل از واحد تولید. ۵۰ روز باشد. مطلوب است تعیبن میزان تولید کرخانه در شرابط ان تولیداقتصادی). هزینه کل سیستم موجودی. هزینه کل موجودی. حداکثر موجودی انبر.نقطه سفارش مجدد در شرایمی که تعداد روز های کاری هر سال ۲۵۰ روز است.

صفحه 48:
2 0 0 12000, ( 110000 + 50012000 ۶۱۲ 2000 32000) 4 £2000 2000 یت 710000 - - 200011 < میم yore Td= Fo LT >Td r=DL,-MQ"

صفحه 49:
فصل هفتم: مکان یابی و استقرار کارخانه تصمیم گیری دربره موقعبت و مکان ایجاد یا توسعه یک واحد صنعتی, یکی از اساسی‌ترین سرمایهگذاران بشمار می‌رود که می‌تواند در جهت گبری‌های استرتزیک كارخاته نقش اساسى ايقا نمايد و سود آوری آن را در بلند مدث تحت تاثير قرار ذهد. به گونمای که اگر در هتگامانتخاب محل اجرای طرح.بررسی‌های الازم صورت نكبرد اين امر مىتوائد حيات سازمان را در بلند مدت تحث تاثبر قرار دهد. انجام مطالعات مكانيايى ‎Location)‏ 'زافلاعة7)) درست و متاسب. علاوه بر تاثير اقتصادى بر عملكرد واحد صنعتى, اثرات اجتماعى. ‎Hh ag gf ll Jou dnb gall» S89 og ee‏ مسايل مكان يابى. هدفهاى مختلفى را دربردارتد. هدقها ذر شناسابى و لولويتبتدى معيارهاى تصميمكيرى در ‏یک مساله مکان‌یابی و زیر معیارهای آتهاء اهمیت و نقش مهمی دارند. در یک تقسیم بندی در سال ۱۹۹۵ ‎ ‏مسایل مکان‌بایی با رویکردبرام‌ریزی رباشی و برحسب آناع تابع هدفه به سه دسته تقسیم شده‌اند ‏۱ هدفهای ‎«Pull as‏ این هدفه اشرهب زدیکی هر چه بیشتر محل استقار کارخاه به مشتر ‎ ‏كمتر كردن مسافت دارند كه شامل قديمى ترين مسابل مكازيابى مى شوند. در واقع مسايلى كه تابع هدف أنها ‎io GAAS ld wl godine Syn‏ ‏؟) هدف‌های فشاری (اأکلا: این هدف‌ها مسایل مکان‌بایی مراکز نامطلوب را در بر می گيرند و از اایل دهه ۱۹۷ بوچودآمدند. هدف در این مسایل, حداكثر كردن فاصله مراكز جديد از مرکزموچود ات مدل‌هایی که برای این توع هدف‌هاارنه شدتد بعدها به مدل‌های مکان‌یایی مضر(5/ع1600 106843000 کلا010150) معروف ‏اشدند. مثال براى اين هدفهاء يافئن مكان مناسب براى دفن زباله اسث كه در آن. يكى از هدقها بيشيته كردن ‎ ‏فاصله اين مكان: از مناطق مسكوتى

صفحه 50:
۳) هدف‌های متعادل (381806180) هدف‌هابی هستند که تلاش در متعادل ساختن مسافت بین مراکز و مشتربان دارن. این هدق‌ها پیوسته ترین نوع هدف‌ها هستند و هدف اصلی آنها دستیابی به برابری است. این هدف‌هابیشتر در تصمیم گبری‌های عمومی کاربد رنه جایی كه هدف برقرارى عدالث بين افراد ست. ماتتد متعادل کردن حجم کاری مراکزپلیس که سیب مشعدل شدن اریه خدماتبهمتقاشیان می‌شود. تعبین محل کارخانه از تصمیمات مهمی است که عوامل درون سازمانی و برون سازماتى مختلفى بر آن آثر درد عوامل موثر در تعيين محل كارخانه: كارخانة ب عنوان يك سیستم درای اجزای داد ملیات. ستادة و ازور بودة كه با محیظ فر خال تفال انسسته بنابراين عوامل موثر درتعيين محل استقرار سازمان را مىتوان به شوح زير بيان كرد he (Input) oots —) تقل مواد سطح دستمزد و مهارت كاركنان أن ورودئهاى سيستم است. كه عبارتند از: مواد اوليه: تبروى كار: هزينه حمل و امين أنرزى و سوخت. ۲- مشخصات سیستم عملیاتی ۳۳0۳8): تکنووزیمورد استقده و مشخصات آن و نات أن بر لردگی مسو ريست ۲- ستاده (208006): خروجی‌های سیستم که عباتند از مشخصات محصول توليد شده از نظر ستكينى و حجم أن و نزديكى به بازار فروش. ؟- محيط: شامل قوانين حقوقى و مالياتى, بازاره رقب و... لست. ه تمام عتاصری که در تعبین محل استقرارنقش دارند بر یکدیگر تثیر و متقال داد ۵ عواملموبوط به بازار متمرکز یا غیرمتمرکز بودن تقاضا (مشتریان) تیک برقي رقنا عرضه کنندگان مواد وليه

صفحه 51:
تمرکز نيروى كار و ميزان دسترسى به تيروى كار ماهر ۶- هزینه حمل و نقل: برخی از کاخاجات نیز ارند که ه وسایل حمل وتتل زمیتی. رای با هایی دسترسی داشته اشند ‏ ود مود وی ا محصولات ود را سریادریافت ی ارسال تمد ‎alge‏ له سازمان حجیم باشد ارم است معل کارخاته دز مجلورتتامین کنندگان مود وی را داده شود بای مال مود ولیه واحد تولید کاقذ که ویسته به لور است. اد تزدیک پنادر احداث شوند با کاخاه مس ‏سرچشمه نزدیک معادن مس است. چنانجه محصولات حجیم باشند لازم است که در مجاورت مشتر ‎ ‏خود قرار گبرند تا هزینه حمل و نقل کل به زار روش به حداقل برس ‏۷- هزینه استخدام و بکارگیری نیروی انسانی. سطح مهارت و تخصص مورد قياز ‏يرلى مال كارخانهلى كه نياز به تعداد زيادى نيروى أنساتى دارد بايد نزديك به شهرها يا شهركها احداث شوند. ‏تا بتوانتد با كمترين هزيته رفت و أمد. به نيروى كار دسترسى داشته باشتد. ‎ ‎ ‏۸- هزينه انرزى. آب. سوخت مورد نياز و ميزان دسترسى به آنها ‏برلى مثال. فيركامهلى برق بايد در مجاور منايع توليد برق باشند تا به سهولت به أن دسترسى داشته باشند. موجود. نیب مت آن رای ایمیک رابب خر یز عد مین کت ‎-٩‏ مقررات قانوتی: ‏منند کنترل آلدگی ها که موجب تمركز صنابع در خارج از شهر مى شود ‎-٠١‏ عوامل آب و هوابى و موجود بودن مراكز دقع ضايعات: ‏ِبرخى صتايع ماتند نساجى لازم انست در متاطق مرطوب تاسيس شوند و يا برخى دبكر مانند صنعت الكتريك که بايد در وضعيت غبر مرطوب و خششك تاسيس كردد. همجنين فراهم بودن امكانات دفع ضابعات در برخى صنايع ‏از عوامل تعيين كننده محسوب مى شود

صفحه 52:
۱۱- در نظر گرفتن مسائل ‎sacl‏ ‏ممکن است محدودیت قانوتی در زمیته احداث کارخانه در محل معیتی وجود نداشته باشد. ولی مردم از صدای زید. گرد و غبا یا عومل مضر دیگرتاراضی باشتد و مانع احدات کارخانه در متطقه مورد نظر گردند روش کمی در مکان یابی کارخانه - روش مرکز جاذبه مثال: شركت رستوران هاى زنجيره اى محيار. مواد اوليه موردنياز رستوران ها راز جهار تامين كتنده خرداری مى كتد. شرکت می خواهد یک مركز توزيع براى أماده سازى و بسته بندى مواد اوليه قبل از حمل به رستوران هارا بسازد. محل هر يك از تامين كتندكان و تعداد يار كاميون ها در جدول زير نشان فاذة شذه اث محل توزيع را محاسیه کتید. ۶ | | إل | مختصات رستوران ‎re [ee pe‏ ۸ ‎B ve fo [ve‏ ‎we |e ۵‏ 8 ‎D opr | A‏ لعا 6۵0۳۵۵ +(ه ۰0۰ +(۵[ 1۵۵۵ ۳ + (۶۰۰(۳۵) + (۰۵ 6۱ ها + (ه(ء 0

صفحه 53:
متال: با توجهبه اطلاعات جدول زیر و با استفاده از مدل جاذبه مختصات کدام محل انتخاب می شود؟ مین بار | ۷ ] 1 ] مکان‌ها ‎١‏ ]هه ۲۱ | ۸ ‎Blt fs | ۲‏ ‎c f+ fy |.‏ ‎p fafa | ve‏ _EW.x, _ (Vax) + (oo) # (re eV) + Oe XY) “Sw 5 x Ewiyy _ (Va-xA)+ (axe) + (tev +O Ew, با توجه به محاسبات صورت گرفته: مختصات جدید ‎oe asd gly OLY)‏ جدید بدست می آید. - روش وزن دهى به عوامل جایابی: توجه به ان و اولویت های متا سه مکان جدید برای تاسیس یک کارخانهلاستیک سازی پیشنهاد شده است. با داده شده به هر یک از عومل در تعیبن مکان جدید کارخانه و امتياز عواملى كه هر يك از مكان هلى بيشنهادى دارا مى باشند به تعيين مكان جديد ببردازيد.

صفحه 54:
امتبارات عوامل ‎Tos [rok [rom | oF‏ جيف ۳ | ۸ | هد ده نوخ دستمزد ‎calle ol ۲ ۴ re ۴‏ ‎a fo ۲‏ ۱ | تزدیکی به مشتریان ‎٩ ۵ |] ۲ ۱‏ ] شرایط آب و هوایی ‎ ‎ ‏نمكت رارم كبر ‎ ‏۹۸۰۱۳۳۰۰ مکان ۱ ‎FOCI) ‎ ‎۲ ‏مکان‎ VOGT CPD? ‎۳ ‎ ‎Te oA OTT CIP ۸ ‏مکان شماره ۰۱ به دليل كسب امتياز بالاتر از ساير كزيته هاء به عنوان محل استقرار اننخاب مئ شود. ‏- روش حرکت -مسافت: ‏مثال: شرکت محبار قصد دار ۲ مکان را رای مر ‎ ‏ش تسبث به جهار تامين كنتده كه مختصات أنها ذر زیر ‏ارائه شده ارزيابى كند. مختصاث هر يك از مكان ها به صورث ‎ ‏او معا مکان ۱ ‎2 0 ‎ ‎۲ ‏مکان‎ Xe ‎ ‎۳ ‏مکان‎ x ‎0 ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 55:
X [re ye ‏وا‎ ae Yo pte ae ee tee 1 | ۷۵ ۱۵ ۱۳۵ ۶ فاصله بين سايت هاى بيشتهاد شده (1 و۲ و۳ )و تسهیلات موجود ۸8و 1 و ۳ و 19 با استقاده از فرمول خط مستقیم بر به صورت زیر است. ۲ ۲ ۲-۶( رل +( ‎ay = J,‏ محل ۴ ‎Tne‏ بلق 4 عمل ۳ سمل 9 ۴ وعدم جم هكد لك كمالع + للع )لدعا + له لجعال» اجر عالف») د بل 4 - بآ محل 1 فده / 7 - لنآمحل ۲

صفحه 56:
روش های طرح استقرار (جانمایی) یکی از روشهایی که میتی بر سمی وخط در صدد یفن بهترین نحوه استقار می اش مورا به میبشد که مراحل ستفادهشمن ارایه یک متال یه می گرد ‎-١‏ بخشهابى كه مى بايست نسبت به يكديكر مورد مطالعه قرار كيرند را تعيين مى كنيمه ‏سمل محجم ومتافت من در رشعهان فرج دی کرد ‏۳- بخش ها را به همان ترتیبی که بخشها در ستون عمودی به ترتیب باداشت کنید ‎ ‏۴- در ستون افقى به همان ترتیبی که بخشها در ستون عمودی ذکر شده است یاداشت کنید. ‏۵- خانه هایواقع شده بر قطر اصلی جدول راب علامث هاشور مشخص ‎BS‏ ‎ ‏- بر مبنای اطلاعات موجود تعداد , حجم و با مسافت طی شده از هر یک از بخشها را به بخش دیگر بر روی ‏جدول مشخص کنید. ‎ ‏برای جدول از- به کلبه حرکات رو به جلو در بالاى قطر قرار خواهد كرفث و كليه حركات بركشت به عقب در ‎ ‏۸ در بهبود روشها با استفاده از جدول هدف یافتن مدلی است که در آن حداقل حرکات به طرف و ی بازگشت به ‎ost ‏وقوع‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 57:
مثال : کارخانه ای ‎٩‏ قطعه متفاوت تولید می کند بخش های موجود در اين كارخانه برلى تولیدات قطعات فوق الذکر عبر از للد بخش دريافت مواد ظ بخش بازرسى ‎١‏ © بخش فرز كارى ( بخش ماشیتکاری بخش جوشکاری ‎ .‏ بخش سنگ زنی ۵ بخش آبکاری آل بخش رنك رزى ل بخش بسته بندى محصولات درصد حمل ونقل والى عطليات ۱ ۳ وعف ط ۲ 3 0 01 ۳ 83 0 ۶ 8 ۷ ۵

صفحه 58:
برکشت به عقب rm | اه مه we 2 wen ۵ 1 roots

صفحه 59:
فصل هشتم: کار سنجی زمان سنجی عنصر زمان از عناصر مهم و اصلى در مبحث توليد و بهره ورى است بدين كونه که نمی تون از عبر وال آن جلوكيرى كرد و جلوكيرى از اتلاف زمان از مهمترين مسائل دنيلى امروز مى باش د كارستجى از تكنيك های عطالعة كاز است كه تمريخشى سازمان را اقزایش می دهد درواقع کارستجی یعتی استفاده از روش هایی بای تغیبرزمان کاری که بایستی توسط یک فرد در سطحی قابل قبول انجام پذیرد. اصول کارسنجی 1 در مبحت کارستجی روش کار مورد بررسی فرار می گیرد. ۳ زوشی به کرگرفت شده کر کارسنجی بقل خرک وب ‎pS IS‏ پاش ۳ استاندردهایکاری در كارستجى نبايد ته در سطح خیلی بل و هدر سح خیلیپیین نعین كرد ۴ هزينه هاى مربوط به كارسنجى بايد به كونه لى باشد كه در مقايسه با ماع در سطح يليين ترى قرار ككيرن و در اين صورث است كه مى تواند بذيرفته و اجرا شود. روشهای کارسنجی در كارستجى بايد بر اساس نوع و ماهيت كار و همجنين ويزكى هلى موقعيت انجام كار از يك روش با تركيبى از چند روش استفاده کرد.بعضی از این روش های کارسنجی عبارتند از و بهره ورى از سوابق گذشته ۴ روش گزارش گیری.

صفحه 60:
۲ روش نمونهگیری و نموه برداری ‎t‏ روش زمان ستجی ال روش عناصر از پیش تعیین شده فواند کارسنجی کمک به برنامه ریزی نیروی انسانی پرای سازمان ايجاد امكان كنترل و ارزيابى كار كاركنان كاهش هزينه توليد و قيمت تمام شده كالا اراله سرویس بهتر به مشتریان و اباب رجوع بهبود روابط کار فزایش کارایی تسهيل زماتبتدى عمليات و برنامه ريزى توليد. تفيين زمان استاتدارة برلى اتجام كارها كمك به برنامه ريزى جهت وسايل و تجهيزات مورد نياز زمان سنجی زمان ستجی عبارت است از اسفاده از تکنیک های مختلف بای تعیبن زمان لازم برلى يك فرد يا يراتور واجد شرایط که بید کر میتی را در سح کاریی مشخصی انجام دهدارزابی کار و زمن یکی از قابل عتمادترین روش هابى است كه مى توان ب استقاده از أن عملكرد سازماتى . توليد و اررش افزوده را افزايش . خدمات بهتری را اه و هزيته هارا كاهش دا د كاربرد كارستجى بسيار كسترده مى باشد و همه قرأيندها به جز قرأ يندهاى ذهنى بيجيده را دربرمی گیرد.

صفحه 61:
تکنیک‌های مختلف زمان سنجی : + روش‌های مشاهده مستقیم ۶ روش‌های ترکیبی * روش‌های تخمینی * سیستم زمان سنجی ربت‌ها اهداف زمان سنجی : تعيين هزينه تبروى انسانى دركير در ساخت محصول ‎on‏ تعداد كاركران توليدى و غير توليدى مورد نیز تعبين تعداد ماشينهلى توليدى مورد تباز تعيبن حجم و مقدار تحويلى مواد به إيستكادهاى ‎SIS‏ ‏تعيين و برنام ريزى زماتى كل توليدات كارخانه تعيين اهداف توليدى بررسى كارايى بخشرها و يا نيروى ‎EIS Gla‏ يرداختهاى مالى و حقوقى به افراد و تعيين سيستمهاى تشويقى و برداخث حقوق بر اساس بهره‌وری مقايسه الترناتيوهاى مخثلف انجام كار از نظر زمانى و انتخاب بهترين أنها بالانس کردن خطوط مونتاژ ساخت و فعلیت‌های اعضای یک گرود استفاده از زمان در نمودارهای آنلی روش‌هه روبط انسان و ماشین و سایر نمودارهای مهندسی

صفحه 62:
۷ طراحی خط تولید و ایستگه‌های کاری قبل از نصب فیزیکی آن‌ها روش های زمان سنچی: لف) زمان سنجی به وسیلهکرتومت مثال: با توجه به اطلاعات جدول زیر در ۴ مورد مشاهده با در نظر گرفتن و تاخیرات مجاز ۲ دفیقه. استاندارد چند دقیقه است؟ ۴ ازمان ستجی ۴ 1 | زمان مشاهده ۲ مثال: اگر تسبت بیکاری ۰۰/۲۵ صحت مطلوی ۰/۳ و سطح اطمینان موردتظر ۰/۹۵/۴۵ باشد.تعداد مشاهدات لازم جهت یک زمان سنچی چقدر خواهد بود؟ Je مثال: اكر تعدد تولید یک کارگاه ۱۰ واحد در ‎VA‏ دقبقه باشد. ضریب عملکرد وی :۸۱۲۰ تسبث کاری !۸۵ و زمان استانارد بای تولید هر واحد ۲۰ دقيقه باشد مقدار اضافات مجاز جند دقيقه خواهد بود؟ حل: (sates eds) x (cts ses) ) ‏زب مد‎ تعدادواحدهای تولید شده NT

صفحه 63:
BSH ney /5tAF ع مارك مثال: اگر تعداد تولید روزنه یک ‎lS JS‏ ۴ واحد. زمان تولید اسانارد تولید هر محصول ۸ شیفت کاری ۸ ساعت و کارایی ۸۰ درصد باشد تعداد نیروی انسانی لازم چقدر است؟ تكته: تعداد تيروى انسائى لازم را مى. ان از رابطه زير به دست أورد. 1 زمان استاندارد توليد هر واحد »ا تعداه تعداد تیروی انسانیمورد تیا نيروى انسانى مورد نياز ‎ol‏ زمان در دسترس یک شیفت کاری ب) روش تمونه گیری از کر مثال: برای زمان سنجی قعالیت ۵۰ مشاهده انجام داده ايم كه به ترتيب 3129 ولا بوده است. مشاهدات لازم برای سطح اطمیتان ‎٩۵‏ درصد و دقت 47/8 جه تعداد است؟ حل: ۳ 6 ee) 3

صفحه 64:
الكوريتم زمان سنجى و محاسبات: مثال: در یک واحد صتعتی که قاب یک نوع چراغ تولید می شود زمان ستجی انجام شذه براى توليد بدنه قاب استاتدارد را برلى وسط كارشناس مسئول به صورث زير تقسيم بندی و سپس زمان ستجی گردیدهاست. کل فعالیت معلوم نماید. (ضریب مجاز ۱۰ درصد) و زمان بر حسب تنیه است. غريب ‎Shale‏ ‏عتاصر کار ‎TD} PY Dt pS | oxic‏ هر # زه |" | |" زه برداشتن و گذاشتن زیر پرسس ۰ | ۸ | ۷ | ]۷ ۸ انجام عمليات يرس ‎ao |e foo |e‏ | ء | برداشتن از زير دستكله و كنار كتاشتن 077596 EA 3 ۶+ +ع بو +ع 3 ۸۸01: ۷/۹۰۵۸ ۷/۸۱/۱۸۵۸ 1۶۰۱۹۴ N, N, N, N, ۱۲۸۸۸۱۵۸۵۸۰۲۸۹

صفحه 65:
نعونه گیری کار متال: مدیر یک بخش تایپ براورد می کند که تبپست ها 1۲۵ از زمان بیکار می باشند. تحلیلگری می خواهذ. نمونه ای را با درجه دقث 1۳ و ‎plan‏ اطمیتان ۵ 1 انتخاب كند. حل: براى تعيين تعداد مشاهداتى كه بايد كرفته شود و تحليلكر از فرمول زبراستقاده مى كند. ی همه ۳ 5 بتابراین ۸۳۳ مشاهده باید بداشته شود اگر درصد زمان بیکاری در حین مطالعه مشخص نشود و نزدیک به ۳۵ 3 تباشد در آن صورث براساس اين مشاهدات مى توان زمان كار را مجدداً محاسبه كرد. تمونه ككيرى از كار رای تعیین استاتناردهاى كار به روشى شبيه أنججه هست كه در زمان ستجى به کار می رود مثال: از مطالعه بر نمونه كار در طول +6 ساعت (با ۲۸۰۰ دقيقه) در دو هقته ابن اطلاعات به دست آمده است. تعداد قطعات توليد شده براى ابراتورى كه ضريب عملكردش ‎٠١١‏ بوده است 788 واحد مى باشد زمان بیکاری 1۴۰ است و ضریب مجاز۳۵ اسث. زمان استاندارد را محاسبه نمائيد.

دانشگاه آزاد اسالمی واحد تهران شمال دانشکده مدیریت عنوان درس: مدیریت تولید مدرس : دکتر اردشیر بذرکار فصل اول : سیر تحول سیستم های تولیدی صنعت تولید همواره در شرف تغییر است .این تغییر از تولید دستی به تولید انبوه وسپس به تولید ناب ،به هنگام حرکت کرده است.از سال 1980با گسترش عصر اطالعات،بحث تولید به کمک کامپیوتر به میان آمده و در عصر حاضر سیستم تولید چابک مطرح می شود. تولید دستی: در سیستم تولید دستی ،محصوالت درکارگاه های مستقل و توسط کارگران ماهر و با ابزار و وسایل ساده تولید می شود .در این سیستم تولیدی استاندارد خاص وجود ندارد .هر کارگاه محصول منحصر به فردی تولید می کند لذا تولید هر محصول زمان زیادی در برگرفته و در نتیجه در این سیستم هزینه ی تولید برای هر محصول بسیار زیاد است و حجم تولید بسیار کم است .مهم ترین ویژگی مثبت این نوع سیستم تولید(تولید دستی) :تنوع در تولید است امروزه بسیاری از تولیدکنندگان مطرح برای تولید محصول های سفارشی از این شیوه بهره می گیرند. تولید انبوه: آقای هنری فورد مبتکر این سیستم است.این نوع سیستم تولید نمونه ای از سیستم های پیوسته است .محصول را در حجم باال و با استاندارد مشخص تولید می کند .استقرار سیستم ها و ایستگاه ها طبق توالی عملیات است. ماشین آالت کامالً تخصصی است .در این سیستم ایجاد یک تغییر در محصول بسیار مشکل و هزینه بر است بنابراین تنوع محصول این تولید بسیار کم است. فلسفه ی تولید انبوه براساس به حداکثر رساندن بهره برداری از ظرفیت با هزینه های پایین ترمی باشد .درواقع می توان گفت« :صرفه جویی ناشی از مقیاس» ویژگی دیگر تولید انبوه سیستم فشاری است .در این سیستم شرکت بدون در نظر گرفتن میزان نیاز مشتری به تولید محصول می پردازد. تولید ناب: این سیستم توسط شرکت تویتا پایه گذاری شده است .مدیریت بدون ضایعات با تولید ناجا مرحله ی جدیدی از تولیدات که مزایای تولید انبوه و تولید دستی را ترکیب می کند. هدف اصلی این سیستم کاهش هزینه ها از طریق حذف اتالف است .ژاپنی ها به فعالیتی که فاقد ارزشی افزوده هستند ضایعات ( (Modaمی گویند. عوامل اساسی در پیاده سازی تولید ناب: )1مراحل قابل انعطاف :مانندکارگران چند مهارته و ماشین چند کاره ) چیدمان سلولی :به شدت خطا را پایین آورده (خط تولید به شکل )U )3سیستم تولید کششی :تولید براساس تقاضای مشترک (برخالف قبل) )4مشارکت کارکنان )5شبکه ی تأمین مناسب :تامین کننده و توزیع کننده مناسب . )6کنترل تولید با سیستم کانبان :کارت اطالعات تولیدی برخی از مزایای تولیدناب: )1کاهش تعداد نیروی کار )2باال بردن بهره وری )3باال بردن کیفیت وکاهش میزان نقص ها )4کاهش فضای مورد نیاز برای تولید )5کاهش زمان راه اندازی ()set up تولید به هنگام (:)just in time منشأ پیدایش این سیستم شرکت تویتا می باشد.تولید به هنگام یک فلسفه ی فرهنگی است( .سیستم کششی) اهداف سیستم just in timeبه شرح زیر است: حذف ضایعات )1موجودی صفر )2زمان تأخیر صفر )3تولید انعطاف پذیر عوامل تولید سیستم :just in time )1تولید سلولی: تولید سلولی یک چیدمان کاربردی است که در آن استقرار ماشین آالت در سلول هایی همانند یک خط مونتاژ کوچک و معموالً Uشکل است .از آنجایی که سلول ها اقالم هم خانواده را تولید می کند زمان راه اندازی پایین تری دارد.این چیدمان موجب تسهیل تولید کششی در سیستم jitمی شود. برخی مزایای تولید سلولی: )1سادگی برنامه ریزی تولید )2بهبود تمایل و انگیزش کارکنان )3کاهش حمل ونقل )4استفاده بهینه از نیروی کار )5افزایش بهره وری )6استفاده بهینه از زمان (کاهش زمان راه اندازی) -2تکنولوژی گروهی: یک نوع فلسفه ی گروهی است که در آن قطعات مشابه گروه بندی می شود که به این گروه ها خانواده قطعات یا خانواده قطعه می گویند .تشابه به قطعات برای این نوع سیستم به اشکال زیر است: )1از لحاظ طراحی مانند شکل یا اندازه )2از لحاظ تولید یا فرایند که همان توالی مراحل عملیات است. برای طبقه بندی جهت هم خانواده کردن قطعات: )1بازرسی چشمی )2گروه بندی و کدگذاری (براساس خصوصیات طراحی و سال طراحی) )3تجزیه و تحلیل جریان تولید -3کیفیت: تفکر کنترل کیفیت در تولید به هنگام بسیار باالست .به گونه ای که کلیه منابع بالقوه برای به وجود آمدن نقص ها و عیوب از فرایند تولید حذف می شود. امروزه ماشین هایی طراحی می شوند که قابلیت طراحی و کنترل برای محصول خود را دارا می باشند.این امر مستلزم اضافه کردن دو عملکرد جدید روی ماشین آالت جدید می باشد: )1مکانیزم برای کشف وضعیت غیر عادی )2مکانیزم برای متوقف ساختن ماشین در زمان و نوع رویداد غیر عادی :Design )3طراحی در تولید ،نحوه ی طراحی محصول براساس رضایت مشتری می باشد. )4به عبارت دیگر کسب بیشترین انعطاف در تولید جهت رقابت و تنوع محصوالت افزایش بهره وری و کاهش هزینه های تولید از عمده ترین دالیل بکارگیری FMSمی باشد. )5مهم ترین ویژگی FMSانعطاف پذیری و خودکار بودن سیستم می باشد. )6بنابراین اجزای تشکیل دهنده ی FMSبه چهار دسته تقسیم می شود: -1 )7ماشین های ابزار کنترل عددی .NC -2 )8ماشین های کنترل عددی کامپیوتری : CNCدستگاه CNCقابلیت تعویض ابزار به صورت اتوماتیک و انجام چند مرحله ماشین کاری را به طور همزمان دارد. -2 )9سیستم حمل ونقل اتوماتیک :قادر است قطعات را بین ماشین ها و ایستگاه ها حمل کند. :DNC -3)10مجموعه ای از CNCها را تشکیل می دهد. -4)11اجزای که شامل ماشین های اندازه گیری و ماشین های شست و شوی قطعات می باشند. )12نکته ،FMS :کارایی و انعطاف پذیری را با هم تحقق می بخشد. کارایی از کاهش زمان تنظیم مجدد و نبودن صف در سیستم حاصل می شود.در FMSسعی می شودکه تعداد عملیات الزم برای تولید هر قطعه تا آنجا که ممکن است کاهش یابد. مشخصه های اصلی سیستم :FMS )1انعطاف پذیری در سیستم های FMS )2سهولت در تغییر میزان اشتغال برنامه ریزی شده برای ایستگاه هایکاری )3سهولت در تغییر حجم محصوالت )4سهولت در تغییر محصوالت تولیدی توسط سیستم تاثیرات مناسبی که FMSایجاد می کند: )1افزایش بهره وری )2افزایش کیفیت و قابلیت محصوالت )3کاهش ضایعات )4افزایش انعطاف پذیری تولید )5کاهش هزینه های عملکرد تولید یکپارچه ی کامپیوتری :CIM عبارت انداز به کارگیری یکپارچه ی اتوماسیون بر پایه ی کامپیوتر و سیستم های پشتیبان تصمیم گیری ()DSS به منظور مدیریت فعالیت های سیستم تولیدی از طراحی محصول تا فرایند تولیدی و نهایتاً توزیع به انزجام مدیریت تولید ،مدیریت موجودی و مدیریت مالی. در نتیجه CIMرا به چهار بخش کلی تقسیم می کنیم: بخش اول :مدیریت سیستمی -شامل مواردی همچون سیستم های خبره ،سیستم های حمایت از تصمیم گیری یا پشتیبانی تصمیم ،کنترل کیفیت جامع .TQM بخش دوم :طراحی محصول-شامل مواردی همچون ( CADطراحی به وسیله کامپیوتر) و ( CAMتولید با کامپیوتر) می شود. بخش سوم :برنامه ریزی فرایند -شامل مواردی همچون تولید سلولی ( ERPبرنامه ریزی صنایع انسانی) بخش چهارم :تولید -شامل ،FMSبازرسی خودکار و DNCمی شود. :CIM دارای منافع زیادی است که می توان به موارد زیر اشاره کرد: )1بهبود خدمات به مشتریان )2بهبود کیفیت )3کوتاه نمودن زمان ارائه ی محصول به بازار )4بهبود زمان بندی عملکرد )5بهبود رقابت )6افزایش بهره وری تولید )7کاهش موجودی در جریان ساخت سیستم تولید چابک تولید چابک :سیستم تولیدی که ویژگی های زیر را دارد: )1هدف اصلی این سیستم:برآورده کردن تقاضا با بیشترین سرعت )2نوع محصول :تمرکز بر محصوالت مصرفی )3تقاضای بازار :توانایی کاهش عدم اطمینان در بازارهای بی ثبات. )4تنوع محصول :در این سیستم تنوع محصول بسیار زیاد است. )5حاشیه سود :در این سیستم تولیدی بسیار باالست. )6هزینه های قالب (مهم) :در این سیستم تولیدی هزینه های بازاریابی و حضور در بازار هزینه های مهمی می باشد. استراتژی تولید :در این سیستم تولید ،ظرفیت تولید بسیار منعطف است و این انعطاف پاسخی است برای نوسانات در بازار. )7استراتژی کنترل موجودی :در این سیستم تولیدی نگهداری موجودی جهت پاسخ به تقاضای پیش بینی نشده استراتژی کنترل موجودی می باشد. )8استراتژی تأمین مواد :در این سیستم تولیدی انتخاب تأمین کننده بر مبنای کیفیت انعطاف پذیری ،و سرعت تحویل استراتژی تأمین مواد می باشد. )9استراتژی حمل ونقل :در این سیستم تولیدی انتخاب روش های سریع و قابل اطمینان استراتژی حمل ونقل می باشد. فرایندهای اصلی تولید:سازمان ها یا در واکنش به سفارش مشتریان تولید می کنند یا براساس تقاضای پیش بینی شده بنابراین سیستم های تولیدی را می توان به یکی از سه طبقه زیر طبقه بندی نمود: )1ساخت برای ذخیره )2مونتاژ براساس سفارش )3ساخت براساس سفارش -1ساخت برای ذخیره :در این فرایند بدون توجه به تقاضای مشتری شرکت محصوالت زیادی را تولید می کند. این محصوالت در انبار ذخیره می شود از این فرایند معموالً در تولید انبوه استفاده می شود. مونتاژ براساس سفارش :در این فرایند هر یک از قطعات در چندین رنگ و طرح تولید شدهو ذخیره می شود وسپس براساس سفارش مشتری قطعات مختلف با طرح و رنگ موردنظر مشتری با هم مونتاژ شده و به مشتری محصول نهایی تحویل داده می شود. -3ساخت براساس سفارش :در این فرایند تولید براساس تقاضای مشتری صورت می گیرد و مشتری بیشترین نقش را نه تنها در انتخاب طرح ،اندازه ورنگ محصول دارد بلکه در طراحی محصول نیز دخالت می کند .از این فرایند در تولید کارگاهی استفاده می شود. فرایند های فرعی تولید: )1فرایند تولید پیوسته :در تولید پیوسته تنوع تولید کم و حجم تولید باالست .غالباً محصوالت از یک خانواده هستند و قابلیت استاندارد شدن محصول باال می باشد .این فرایند از تخصص گرایی باال و تجهیزات کامالً تخصصی با درجه باالی اتوماسیون استفاده می کند .مثال :سازمان تولیدی :مانند تولیدکنندگان کاغذ و مواد شیمیایی خدمات:تولید الکتریسیته. )2فرایند تولید انبوه :در تولید انبوه به دلیل نیاز به تجهیزات کامالً تخصصی هزینه ی ثابت اولیه بسیار باال می باشد .فرایند تولید انبوه محصوالتی تولید می شوند که قابل شمارش می باشند مانند اتومبیل .در تولید انبوه تجهیزات تخصصی و اتوماسیون همانند فرایند تولید پیوسته می باشد .اما نیاز به داشتن کارگر ماهر نیست. ) 3فرایند تولید دستی :برای تولید مقدار کم از محصوالت مشابه مورد استفاده قرار می گیرد .محصوالت در این فرایند به صورت دسته ای و با زمان تولید کوتاه ساخته می شود .معموالً توالی مشابهی از عملیات دنبال می شود. مثال :تولید کتاب= (تولیدی) به کارگران ماهر نیاز دارند مثال :کپی ،تولید لباس (خدماتی) ) 4فرایند تولید کارگاهی :محصوالت تخصصی را با تنوع زیاد اما مقدار کم تولید می کنیم .محصوالت معموالً به سفارش مشتریان تولید می شود( .به سیستم چابک و فرایند سفارشی نزدیک است) این فرایند برعکس فرایند تولید پیوسته و انبوه از انعطاف پذیری باالیی در قبال مشتری برخوردار می باشد .نیروی کار در این فرایند بایستی از مهارت باالیی برخوردار باشد و قادر باشد تا وظایف متنوعی را انجام دهد .در این فرایند هزینه های تولید محصول باال می باشد. -5فرایند تولید پروژه ای :فرایندی است که در آن معموالً یک قلم محصول به صورت منحصر به فرد و پیچیده تولید می شود.محصوالت در این فرایند در یک محل ثابت مونتاژ می شود و اجزا و مونتاژهای فرعی بایستی به آن محل آورده شود .مهارت کارکنان و کارگران و هزینه ها در این فرایند تولیدی بسیار باال می باشد. مثال تولیدی :تولید هواپیما ،خدماتی :طرح های ساختمانی ،راه سازی. سازمان خدماتی برای تولید کارگاهی :رستوران. فصل دوم: تجزیه و تحلیل نقطه سر به سر مدل نقطه سر به سر یک مدل ریاضی و ترسیمی است که رابطه ی بین تعداد تولید ،درآمد کل و هزینه ی کل را نشان می دهد .هزینه ی کل شامل دو نوع هزینه می شود: ) 1هزینه ی متغیر :به طور مستقیم برای ساخت هر واحد محصول استفاده می شود .مانند هزینه ی مواد خام و دستمزد مستقیم کارگران )2هزینه متغیر کل :بستگی به تعداد داشته و با افزایش تولید هزینه متغیر کل نیز افزایش می یابد اما هزینه های ثابت :هزینه هایی هستند که به طور مستقیم برای ساخت هر واحد محصول استفاده می شود .این هزینه ها بستگی به تعداد تولید نداشته و تقریباً ثابت است .مانند :هزینه اجاره محل کارخانه یا هزینه اداری. با تجزیه و تحلیل نقطه سر به سر می توان تعیین نمود که کارخانه در چه دامنه ای با زیان و در چه دامنه ای با سود مواجه است .نقطه سه به سه نقطه ای است که در آن مقدار سود برابر صفر است. فرمول های نقطه سر به سر براساس =Qمقدار و =Sفروش است. هزینه ثابت ‏F ‏P V هزینه متغیر ‏F ‏P ‏P V ‏S BEP   QBEP نقطه سه به سه مقداری قیمت یا ‏F 1 P  S BEP نقطه سه به سه ریالی مثال :در شرکت تولیدکننده کفش مجموع هزینه ی متغیر 300ریال .مجموع هزینه های ثابت 100/000ریال، بهای فروش هر جفت کفش 800ریال است. ‏V=300 ‏F 100/ 000 ‏ ‏ 200 ‏P  V 800 300 ‏F 100/ 000 ‏ ‏ ‏ 160/ 000 ‏V 300 1 1 ‏P 800 ‏QBEP  ‏S BEP ‏P ‏F=100/000 ‏P=800 ‏TR 160/000 سود ‏TC 100/000 زیان ‏Q 200 مثال :اگر هزینه ی کل تولید (یعنی ثابت و متغیر) 10و 20واحد از محصول به ترتیب 150و 200باشد هزینه ی متغیر هر واحد چقدر است؟ ‏TC2  TC1 200 150 50 ‏ ‏ ‏5 ‏Q2  Q1 20 10 10 ‏V  ‏TC :10=150 ‏TC :20=200 نکته :هزینه ی متغیر به ازای هر محصول ،ثابت و در کل متغیر است. نکته :هزینه ی ثابت به ازای هر واحد محصول متغیر است و در کل ثابت می باشد. نقطه سر به سر چند محصولی: در مواقعی که شرکت چندین محصول تولیدی دارد .از این روش استفاده می کنیم .درآمدی که چندین محصول در یک شرکت تولید می شود .هزینه های ثابت همچون هزینه راه اندازی ،اجاره ی محل و غیره برای مجموع این محصوالت یکسان می باشد .اما هزینه های متغیر و همچنین تعداد تولید این محصوالت متفاوت می باشد .در این حالت نقطه سه به سه را از رابطه زیر محاسبه می کنیم: ‏F ‏n )  w (P  V ‏i ‏i ‏i ‏QBEP  ‏i 1 وزن یا اهمیت مثال :در یک کارگاه تولیدی سه نوع کفش تولید می شود .هزینه ی ثابت راه اندازی این کارگاه 20/000اما هزینه ی متغیر این سه نوع کفش به ترتیب ،کفش زنانه ،90کفش مردانه 100و کفش بچه گانه 50می باشد .قیمت تولید برای این سه نوع کفش به ترتیب کفش زنانه ،130کفش مردانه ،155کفش بچه گانه 100و تعداد تولید به ترتیب 150واحد 300 ،واحد و 50واحد می باشد. تعداد تولید کفش از نوع زنانه در نقطه نقطه سر به سر چقدر است؟ 150 ‏ 0/3 500 ‏w1  300 ‏ 0/6 500 ‏w2  50 ‏ 0 /1 500 ‏w3  20/ 000 )0/ 3(130 90)  0/ 6(155  100)  0/ 1(100 50 QBEP مقداری نقطه سربه سر مقدار کل 400 :واحد بچه گانه 400×0/1=40 مردانه 400×0/6 =240 زنانه 400×0/3 =120 کل 400 :واحد. ‏F 20/ 000 20/ 000 ‏ ‏ ‏ 56274 / 6 90  50   0/ 3554 ‏ V ‏ 100 ‏ ‏ ‏ w1  P  0/ 31    0/ 61   0/ 11    ‏ ‏ ‏ 130 ‏ 100  ‏ 155 انواع هزینه های تولید: ‏S BEP  -1هزینه ثابت و هزینه متغیر و هزینه کل: مثال :هزینه ثابت تولید یک محصول خاص در یک سال 8000000ریال است .هزینه تغییر هر واحد تولید 200 ریال و قیمت فروش 400ریال است .مطلوبست: الف) تعیین نقطه سر به سر ب) چنانچه تولید کننده بخواهد سودی به میزان 4000000ریال در سال داشته باشد باید چه میزان تولید نماید؟ ج) مدیریت در سطح فروش و تولید 50000واحد محصول چه میزان سود و زیانی متحمل می شود. حل: ریال FC =8/000/000 ریال VC=200 ریال R=400 ‏FC 8 / 000 / 000 ‏ در سال  40 / 000 ‏R  VC 400  200 ‏QBEP  سود موردانتظار تولید کننده SP  4 / 000 / 000 ب) ‏SP  FC  4 / 000 / 000  8 / 000 / 000  12 / 000 / 000 ‏SP  FC 12 / 000 / 000 ‏ ‏ 60 / 000 ‏R  VC 400  200 میزان حجم تولید برای سود موردنظر = R  Q   FC  (VC  Q)سود یا ضرر P ‏P  400(50 / 000)  8 / 000 / 000  (200 50 / 000)  2 / 000 / 000 سود در سطح 50/000واحد تولید فصل سوم: طراحی و توسعه ی محصول یکی از مهم ترین تصمیمات استراتژی سازمان انتخاب ،طراحی و توسعه ی کاال و خدمات می باشد .طراحی این محصول یکی از مهم ترین فرایندهای سازمانی می باشد .در حقیقت تصمیمات مربوط به اینکه چه محصولی یا چه خدماتی تولید و چگونه موقعیت آنها در بازار تثبیت شود تعیین کننده ی رشد و سودآوری سازمان است. دوره ی عمر برای محصول یا خدمات: نمودار حجم فروش و تقاضا در طول زمان برای یک محصول جدید را منحنی دوره ی عمر محصول می نامند .به طور کلی مراحل زندگی یک محصول اعم از خدمت و کاال به 4بخش تقسیم می شود: )1معرفی تقاضا )2رشد رکود بلوغ رشد معرفی )3بلوغ )4رکود. زمان -1معرفی :در این مرحله محصول جدید به تعداد کم به بازار معرفی و عرضه می شود .در این مرحله تغییرات طراحی به تناوب اتفاق می افتد .لذا انعطاف پذیری و مهارت نیروی کار باید باال باشد تا بتواند به سرعت خود را با نیازمندی دمای تغییر در تولید تطبیق دهد .هزینه ی ساخت یک واحد محصول در این مرحله باالست و میزان ریسک باال و رشد تقاضا پایین است .کیفیت از بیشترین اهمیت برخوردار است .تحقیق و توسعه ،توانایی و مهارت طراحان در تولید تبلیغات و معرفی محصول مشتریان رمز موفقیت برای عبور از این مرحله است. -2رشد :در این مرحله حجم فروش افزایش یافته و رشد تقاضا سریع است .لذا با سرشکن شدن هزینه های ثابت حاشیه سود افزایش می یابد. نقش بازاریابی در استراتژی سازمان بیشتر می شود و پیش بینی رفتار بازار از اهمیت خاصی برخوردار است .در این مرحله قیمت و کیفیت از اهمیت زیادی برخوردار است. -3بلوغ :هنگامی که تقاضا به اشباع برسد محصول وارد مرحله ی بلوغ می شود .در این مرحله رقبا کاالی خود را به بازار عرضه می کنند و رقابت برای کاهش قیمت و هزینه های تولید افزایش پیدا می کند .در مرحله ی بلوغ قیمت و هزینه ی مسئله ی اساسی است .محصول در این مرحله به باالترین حد سودآوری خود می رسد .میزان تقاضا در این مرحله بستگی به کاالی جانشین و رشد جمعیت دارد. -4رکود :پس از مرحله ی بلوغ تقاضای محصول به دلیل استفاده از کاالهای جانشین پیشرفته ،تغییرات تکنولوژی و تحوالت اقتصادی کاهش می یابد .رقابت در قیمت و کیفیت و بازاریابی در این مرحله بایستی کنترل بیشتری داشته باشد .مشخصه ی اصلی این مرحله اضافه ی ظرفیت کارخانه می باشد .شرکت باید در این مرحله یا تغییرات اساسی در کاال ایجاد کند یا محصول جدیدی وارد بازار کند. تفاوت کاال و خدمت: برخالف کاالها ،خدمات دارای مشخصات زیر هستند: )1خدمات غیر قابل لمس هستند و فرایند نامحسوس را طی می کنند. )2خروجی خدمات متغیر بوده و وابسته به شخصی است که آن را عرضه می کند. )3خدمات در حین عرضه مصرف می شود. )4غیر قابل ذخیره و انبارسازی هستند. )5به راحتی قابل تقلید و کپی سازی هستند. )6دارای استاندارد گسترده ای نیستند. )7مشکالت توزیع منحصر به فردی دارند. فرایند تولید خدمات: شامل طراحی خدمت و طراحی چگونگی ارائه ی خدمت است به عبارت دیگر طراحی خدمات و فرایند طراحی باید همزمان رخ دهد. هسته ی مرکزی تولید خدمات فرایند می باشد و فرایند عبارت است از :روش انجام دادن کارها. طراحان فرایند خدمات باید بر اجرای سریع کارها تمرکز نمایند که این امر پیچیدگی فرایند را حداقل می کند. در خدمات استانداردهای کیفیت جای ابعاد و حدود مجاز را در تولید می گیرد .تعریف این استانداردها مشکل بوده و نیازمند تحقیقات وسیع در مورد نیازهای مشتریان و گرایشات آنها می باشد. طراحی محصول: طراحی تعیین می کند چه موادی با چه مشخصاتی و ابعادی در تولید محصول به کار گرفته شود .طراحی محصول مشخصات ظاهری و معیارهای عملکردی محصول را تعیین می کند .هدف از طراحی محصول :چیدمان اجزاء محصول با توجه به امکانات توانایی ها و اهداف سازمان است به نحوی که مشتری آن را انتخاب کند و باعث افزایش مزیت رقابتی سازمان شود. ادوارد دمینگ :شیوه ی جدید طراحی محصول را به صورتی تعریف کرده است که مشخصات زیر را داشته باشد: )1طراحی محصول )2ساخت و آزمایش محصول در خط تولید و آزمایشگاه )3عرضه بازار )4بررسی و مطالعه ی بازار در ارتباط با نگرش بازار محصول ،محبوبیت محصول و دالیل عدم استفاده از محصول )5طراحی مجدد محصول براساس واکنش مشتریان نسبت به کیفیت و قیمت محصول در فرایند توسعه ی محصول تأکید زیادی بر روی آزمایش و پاالیش محصول براساس نیاز و نگرش مشتری می شود .در شیوه ی نوین طراحی و توسعه ی محصول فاصله ی بین مدت زمان شناخت نیاز مشتری و تبدیل این نیاز به محصول مورد نظر تا حد امکان کم می باشد زیرا در صورت طوالنی شدن این مدت احتمال ورود رقبا وجود دارد. عواملی که در طراحی محصول باید رعایت شود: )1تعیین نیازمندی های مواد با توجه به مشتری عرضه کننده و امکانات تولیدی )2رعایت اصول گروهی بودن محصول )3سهولت استفاده و نگهداری محصول روش های ارزیابی طراحی محصول: برخی از روش های ارزیابی و طرح محصول به شرح زیر می باشد: )1روش معیار ترجیح )2روش گسترش عملکرد کیفیت )3روش تاگوچی )4روش مهندسی ارزش )5روش مهندسی همزمان -1روش معیار ترجیح: برای مقایسه ی طرح های مختلف با استفاده از این روش ابتدا بایستی اهداف مورد نظر ارزش وزنی هر هدف و پیشینه سازی یا کمینه سازی برای هر هدف تعیین شود .سپس باید طرح های مختلف براساس میزان برآوردسازی اهداف مورد نظر مورد ارزیابی قرار گیرد و مقادیر عددی آن ها مشخص شود. طرح محصول اهداف زیبایی + احتمال خرابی - کارایی + 3 2 1 40 10 30 9 6 8 ‏A ‏B ‏C 1 2 3 وزن هدف ‏PM i  ( Ri ) w .(Ri ) w  ( Rin ) w ‏n 2 1 معیار ترجیح 2 ‏1 ‏PM A  (9) 3 .  .(3)1  1/ 36 ‏ 40 2 ‏1 بزرگتر PM B  (6) 3 .  .(2)1  4 / 32 ‏ 10 2 ‏1 ‏PM C  (8) 3 .  .(1)1  0/ 56 ‏3 با توجه به اینکه معیار ترجیح یا PMطرح Bاز سایر طرح ها بزرگتر است و به عنوان طرح برتر انتخاب می شود. -2روش گسترش معیار عملکرد (:)QFD گسترش عملکرد کیفیت روش و فرایندی نظام مند ساخت یافته به منظور شناسایی و استقرار نیازمندی ها و خواسته های کیفی مشتریان در هر یک از مراحل تکوین محصول می باشد .از طرح های اولیه شروع شده و تا تولید نهایی ادامه می یابد .اصطالح نظام QFDنیازمند همکاری همه جانبه بخش های مختلف سازمان از جمله بازاریابی ،فروش ،برنامه ریزی ،تولید می باشد .در طی این فرایند خواسته های ذهنی مشتریان به زبان فنی و مهندسی تبدیل می شود QFD .یک ابزار پیشرفته ی کیفیت است که هدف آن افزایش سهم بازار از طریق جلب رضایت مشتریان محصول می باشد .در رویکرد 4مرحله ای QFDابتدا نیازهای مشتری به نیازمندی های طراحی و مهندسی تبدیل می شود که به این مرحله طرح ریزی محصول می گویند .سپس با توجه به نیازمندی های طراحی و مهندسی ویژگی های محصول مشخص می گردد که به این مرحله طراحی محصول می گویند .آنگاه با توجه به این ویژگی ها عملیات ساخت محصول تعریف می شود که به این مرحله طراحی فرایند می گویند و در نهایت کنترل های فرایند ساخت تنظیم و تدوین می شود که به این مرحله برنامه ریزی و کنترل فرایند می گویند. ماتریس همبستگی الزامات فنی و مهندسی ()hows ارزیابی رقبا(با در نظر گرفتن خواسته های رقبا ماتریس ارتباطات خواسته ها و الزامات کیفی مشتریان ‏whats مقادیر هدف ارزیابی فنی (با در نظر گرفتن الزامات فنی و مهندسی) ماتریس خانه ی کیفیت یکی از روش های QFDاستفاده از ماتریس خانه ی کیفیت می باشد .این روش در مرحله ی طرح ریزی محصول به کار می رود .ماتریس خانه کیفیت ابزاری توانمند برای ترجمه ی محصول می باشد .این ماتریس نشان می دهد که در طرح ریزی محصول باید چه چیزهایی را و چگونه در نظر بگیریم .چه چیزهایی ( )whatsشامل نیازها و خواسته های مشتریان از محصول یا خدمات می باشد که به آن الزامات مشتریان می گویند. چگونه ها ( )Howsچگونگی ارائه خواسته های مشتریان در محصول می باشد که به آن الزامات فنی محصول گفته می شود. فصل چهارم: پیش بینی تقاضا هر مدیری در تصمیم گیری های خود با انواع پیش بینی ها سروکار دارد .انواع پیش بینی ها می تواند پیش بینی های کوتاه مدت ،میان مدت یا بلند مدت باشد .باید توجه داشت که پیش بینی هیچ گاه با واقعیت مطابقت ندارد اما هنر مدیریت آن است که خطای پیش بینی را حداقل می کند .پس در نتیجه در تمامی پیش بینی ها هدف اصلی کاهش خطای پیش بینی می باشد. خطای پیش بینی تقاضا از تفاضل مقدار واقعی تقاضا و مقدار پیش بینی شده ی تقاضا به دست می آید .به طور کلی روش های پیش بینی به دو دسته ی روش های کمی و کیفی تقسیم می شوند .روش های پیش بینی کمی معموالً برای دوره های کوتاه مدت یا میان مدت کاربر دارد .اما هر چه داده های کمتری از دوره های گذشته موجود باشد و یا اینکه داده های گذشته از دقت و صحت کمتری برخوردار باشند برای پیش بینی بایست از روش کیفی استفاده کرد. انواع روش های پیش بینی تقاضا: )1روش های کیفی )2روش های تجزیه و تحلیل سری های زمانی )3روش های علّی و معلولی روش های شبیه سازی -1روش های کیفی :این روش ها ذهنی و قضاوتی بوده و بر مبنای برآورد ،اظهارنظر و تغییر و تغییر کارشناسان از اطالعات برای پیش بینی آینده می باشد. انواع روش های کیفی: )1نظرسنجی )2تحقیقات بازار )3توافق جمعی )4مقایسات تاریخی )5روش دلفی -2روش های تجزیه و تحلیل سری های زمانی (روش کمی): در سری های زمانی پیش بینی آینده براساس داده های تاریخی صورت می پذیرد. انواع روش های تجزیه و تحلیل سری های زمانی: -1روش نایو( :روش آخرین دوره) در این روش پیش بینی برای هر دوره برابر است با مقدار واقعی دوره ی قبل -2روش میانگین ساده :در این روش مقدار پیش بینی هر دوره برابر است با میانگین مقادیر واقعی تمام دوره ی قبل. -3میانگین متحرک ساده :در این روش مقدار پیش بینی برای یک دوره برابر است با میانگین مقادیر nدوره ی قبل .در این روش میانگین با استفاده از اطالعات جدید مرتباً به روز می شود. -4میانگین متحرک موزون :در این روش مقدار پیش بینی برای یک دوره برابر است با میانگین وزن دار مقادیر واقعی nدوره ی قبل به عبارت دیگر در این روش داده های گذشته دارای وزن یکسان نبوده و وزن های متعدد دارد. -5روش هموارسازی نمایی: در این روش وزن دهی به داده های گذشته دارای نظم بوده و تابع تصاعد هندسی نزولی می باشد. -6روش رگرسیون: در این روش رابطه ی ریاضی بین اطالعات دوره های گذشته ایجاد شده و براساس آن به پیش بینی آینده پرداخته می شود .این رابطه ی ریاضی تحت عنوان معادله ی خط رگرسیون بوده و مرسوم ترین روش برای برآورد این خط استفاده از روش حداقل مجذورات می باشد. روش علّی و معلولی: به دنبال شناسایی و محدود کردن و دقیق ساختن سیستم پیش بینی با متغیرهای خاصی هست مثالً :فروش را ناشی از متغیرهایی چون تبلیغات و کیفیت می داند انواع روش های علت و معلولی: )1تحلیل رگرسیون )2مدل اقتصادسنجی )3مدل داده و ستاده )4مدل شاخص راهنما )5مدل طول عمر مدل های شبیه سازی: مدل های پویایی هستند که با استفاده از برنامه نویسی کامپیوتری پیش بینی های دقیقی را در جهت برآورد تقاضا انجام می دهند .به طور مثال :می توان به روش هایی همچون الگوریتم ژنتیک شبکه عصبی اشاره کرد. روش های رایج در تجزیه و تحلیل سری های زمانی: )1روش اول :فروش نایو مقدار واقعی ‏Ft  At  1 -1یک دوره قبل نایو مقدار پیش بینی 6 5 4 3 2 1 دوره 1300 1500 1500 1000 1400 800 ‏At 1500 1500 1000 1400 800 - ‏Ft ) 2روش دوم :میانگین ساده :در این روش مقدار پیش بینی هر دوره برابر است با میانگین مقادیر واقعی دوره ی قبل. 5 4 3 2 1 دوره 10 20 14 6 4 ‏At 4  6  14 ‏8 3 ‏F4  4  6  14  20 ‏ 11 4 ‏F5  ‏A1 4 ‏ 4 1 1 ‏F2  46 ‏5 2 ‏F3  -3روش میانگین متحرک ساده :در این روش مقدار پیش بینی هر دوره برابر است با میانگین مقادیر واقعی n دوره قبل. مساله :طبق اطالعات جدول زیر پیش بینی تقاضا را برای دوره های سه هفته ای با استفاده از روش میانگین متحرک ساده انجام دهید. 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 هفته 1700 1300 1700 1800 1300 1500 1500 1000 1400 800 ‏At ؟ 1600 1533 1433 1333 1300 1067 1800 1700 1300 ‏ 1600 1 ‏Ft3 ‏F10  -4روش میانگین متحرک موزون :این روش همانند روش قبل است فقط با این تفاوت که در روش میانگین موزون برای هر یک از دوره های قبلی وزنی را در نظر می گیرند که البته جمع این اوزان باید برابر یک باشد. مثال :بخش انبارداری درمی یابد که در خالل 4ماه قبل بهترین پیش بینی برآمده از %40از فروش واقعی ماه قبل %30از دو ماه قبل %20 ،سه ماه قبل و %10چهارماه قبل . اگر فروش واقعی برای چهار ماه به صورت زیر باشد مقدار پیش بینی را برای ماه پنجم محاسبه کنید. 5 4 3 2 1 ؟ 95 105 90 ‏At100 ‏F5  95(%40)  105(%30)  90(%20)  100(%10)  97 / 5 در برخی شرایط امکان دارد که وزن داده شده برای دوره های قبل نرمال نباشد یعنی جمع اوزان داده شده برابر با یک نباشد .در این صورت می بایست ابتدا اوزان نرمال شده برای هر دوره را محاسبه کنیم و سپس پیش بینی نماییم. نکته :برای نرمال سازی اوزان غیر نرمال از روش زیر استفاده می کنیم. وزن نرمال شده هر دوره برابر است با وزن آن دوره تقسیم بر مجموع وزن ها. مثال :فرض کنید در مثال قبل اوزان به ترتیب 2 ،4 ،6 ،8می باشد .در این صورت مقدار پیش بینی را انجام دهید. 8 6 4 2 ‏F5  (95)  (105)  (90)  (100)  97 / 5 2 2 20 20 -5روش همسان سازی نمایی( نمو هموار): در این روش با داشتن اطالعات مربوط به یک دوره قبل می توان به پیش بینی مقدار تقاضا پرداخت .معادله همسان سازی نمایی به شکل زیر است: )Ft+1=Ft+α(At-Ft که در آن: :Ftمقدار پیش بینی از هموارسازی نهایی برای دوره جاری می باشد. : Ft+1مقدار پیش بینی از هموارسازی نهایی برای دوره ی آتی می باشد. : Atمقدار واقعی تقاضا در دوره ی جاری می باشد. :αنرخ پاسخ مطلوب یا ضریب هموارسازی نمایی ،که این ضریب بین صفر و یک قرار داد. این معادله بیان می کند که مقدار پیش بینی هر دوره برابر است با مقدار پیش بینی دوره ی قبلی به عالوه نسبتی از خطای سه دوره ی قبل. مثال :اگر مقدار فروش واقعی دوره اول برابر با 40و مقدار پیش بینی برای دوره اول برابر 37واحد باشد ،با در نظر گرفتن مقدار 0/3به عنوان ضریب ، αمقدار پیس بینی برای دوره دوم را محاسبه کنید. )𝑡𝐹𝐹𝑡+1=𝐹𝑡+𝛼(𝐴𝑡− = 37+0.3 )40-37( =37/9دوره دوم 2 محاسبه آلفا 8 1 ‏ مثال :یک سازمان آمار 3دوره گذشته خود را در پیش بینی تقاضای محصوالتش الزم می داند .ضریب نمو هموار پیش بینی تقاضای این سازمان چقدر است؟ 2 2 ‏  0/ 5 3 1 4 ‏ -6روش رگرسیون خطی :در این رابطه xمتغیر مستقل y ،متغیر وابسته و Aو Bبه ترتیب مقدار ثابت و شیب خط رگرسیون می باشد .در سری های زمانی متغیر Xبه عنوان واحد زمانی شناخته می شود .از روش های بدست آوردن روش رگرسیون خطی می توان به دو روش حداقل مربعات اشاره کرد. در این روش تالش می شود که خط رگرسیون در بین داده های واقعی به گونه ای شود که مجموع مربعات فواصل عمودی این داده ها با خط رگرسیون حداقل گردد. معادله خط رگرسیون y=a+bx : روش حداقل مربعات : ̅𝑦 ̅𝑥𝑛 ∑ 𝑥𝑦 − ∑ 𝑥 2 − 𝑛𝑥̅ 2 =𝑏 مثال :مقدار فروش برای 12سال در یک شرکت به شرح زیر است: سال اول ،600سال دوم ،1550سال سوم ،1500سال چهارم ،1500سال پنجم ،2400سال ششم ،3100سال هفتم ،2600سال هشتم ،2900سال نهم ،3800سال دهم ،4500سال یازدهم ،4000سال دوازدهم .4900 معادله خط رگرسیون مجهول xرا بنویسید. ‏x2 ‏x.y ‏y ‏x سال 1 600 600 1 1371 4 3100 1550 2 1372 9 4500 1500 3 1373 16 6000 1500 4 1374 25 12/000 3400 5 1375 36 18/000 3100 6 1376 49 18/200 2600 7 1377 64 29/600 3800 8 1378 81 34/200 3800 9 1379 100 45/000 4500 10 1380 121 44/000 4000 11 1381 144 58/800 4900 12 1382 650 268200 33350 78 جمع ‏y = 33350 ÷ 12= 2779.16 ‏x = 78÷ 12 = 6.5 ‏ 650  x  78  xy  268200  x 2  650  x  6/ 5  y  2779/ 16 ‏b=359/69 2 ‏x ) xy  nx. y  268200  12(6 / 5)(2779 / 16 )650  12(6 / 5 ‏ x  nx 2 2 ‏b ‏a  y  bx  2779 / 15  359 / 69(6 / 5)  441 / 67  5 )y  441 / 67  359 / 62(12 با توجه به معادله خط رگرسیون تعداد فروش را برای سال های سیزدهم و شانزدهم هم پیش بینی کنید. ‏y =441/67 + 359/62)13( =5116/73 ‏y=441/67 +359/62 )16( =6195/59 تعدیالت فصلی: تقاضای برخی از محصوالت در فصل های مختلف متفاوت بوده و مقدار آن کاهش یا افزایش می یابد مثالً تقاضای وسایل گرمایشی برای تابستان کاهش و برای زمستان افزایش می یابد .اگر با استفاده از یک روش پیش بینی مقدار تقاضا برای یک سال پیش بینی شده باشد آنگاه مقدار پیش بینی هر فصل از حاصل ضرب ضریب فعلی در تقاضای پیش بینی شده به دست می آید .ضریب هر فصل برابر است با مجموع تقاضای واقعی برای این فصل تقسیم بر مجموع کل تقاضا. مثال :با توجه به داده های قبل مقدار فروش را برای فصل بهار سال 1388پیش بینی کنید. جمع 82 81 80 79 78 77 76 75 74 73 72 71 سال 33350 4900 4000 4500 3800 2900 2600 3100 2400 1500 1500 1550 600 فروش سالیانه کل 6670 850 790 820 710 600 510 620 530 410 480 420 130 فروش بهاره فصل ابتدا به شکل زیر ضریب را محاسبه می کنیم: =0.2 6670 33350 ضریب فصل بهار نسبت به کل سال برابر است با 0.2 : در ادامه مقدار پیش بینی فروش برای سال 1388را بر اساس معادله خط رگرسیون بدست می آوریم .با توجه به اینکه معادله خط رگرسیونی این مسئله در مثال قبل محاسبه شده است ،در اینجا از معادله بدست آمده استفاده می کنیم : 441/67 +359/62)18( = 6914/8 مقدار پیش بینی برای سال 1388را در ضریب ضریب می کنیم: 6914/8 × 0/2 = 1383 مقدار پیش بینی برای فصل بهار سال 1388برابر است با 1383واحد. فصل پنجم برنامه ریزی مواد مورد نیاز تقاضا برای محصوالت و قطعات به دو صورت وجود دارد: )1تقاضای مستقل )2تقاضای وابسته ) 1تقاضای مستقل برای کاالها و خدماتی به کار می رود که نهایی بوده و جزئی از سایر محصوالت و قطعات نیستند به عنوان مثال :فرض کنید که تقاضا برای یک دوره صد دستگاه خودرو پیش بینی شده است .این تقاضا را تقاضای مستقل می گویند .تقاضای مستقل برای یک محصول برابر است با مجموع دو نوع تقاضا که به شرح زیر است: )1سفارشات دریافتی از مشتریان :که معموالً مقادیر آنها مشخص می باشد. )2پیش بینی تقاضای نامعلوم (تقاضای پیش بینی نشده) :که برای برآورده سازی این تقاضاها از روش های آماری و ریاضی کمک می گیریم. ) تقاضای وابست ه :برای اجزا به کار می رود که مقدار تقاضا برای آنها وابسته به مقدار تقاضا برای کاالها و قطعات دیگر است .تقاضای وابسته نیازی به پیش بینی ندارد .به عنوان مثال اگر برای میزان تقاضا برای محصول دوچرخه 100باشد برای تامین این تعداد دوچرخه نیاز به 200چرخ می باشد که در این مثال تقاضا برای دوچرخه را تقاضای مستقل و تقاضا برای چرخ ها را تقاضای وابسته می نامند. برنامه ریزی مواد مورد نیاز یا : (Material Requirement Planning) MRPبه عنوان تکنیکی برای مدیریت تقاضای وابسته استفاده می شود به عبارت دیگر مسئله زمان بندی برای دریافت مواد و قطعات با استفاده از روش MRPحل می شود. ورودی های سیستم :MRP )1زمان بندی اصلی تولید یا همان MPS )2لیست مواد و قطعات BOM )3پرونده ی ثبت موجودی خروجی های سیستم :MRP )1جدول سفارشی برنامه ریزی شده و سفارش موجودی )2گزارشات کنترل و عملکرد )3گزارشات برنامه ریزی به همراه گزارشات اجرایی :MPSبرنامه ریزی کلی تولید که بیانگر ظرفیت شرکت یا کارخانه برای تولید انواع مختلف یک محصول می باشد به عنوان مثال در یک کارگاه بیان می شود که ظرفیت کارگاه تولید 1000میز در کارگاه می باشد .حال اگر برنامه ی تولید 1000میز را به انواع مختلف آن تفکیک کنیم و زمان آنها را مشخص کنیم از برنامه ریزی تفسیری یا زمان بندی اصلی تولید استفاده کرده ایم .درواقع زمان بندی اصلی تولید مشخص می کند که از هر محصول به چه تعداد و در چه زمانی استفاده می شود. :BOMکه نقشه ی قطعات یک محصول را نشان می دهد در زمانی کاربرد دارد که بخواهید بررسی کنید که برای ساخت یک محصول به چه قطعاتی و از هر قطعه به چه تعدادی نیاز هست و ترتیب ساخت برای هر محصول چگونه است. پرونده ی ثبت موجودی :یا صورت موجودی انبار بیانگر وضعیت موجودی های مربوط به قطعات برای مونتاژ در محصول نهایی می باشد درواقع نشان می دهد که از هر قطعه چه تعداد در انبار وجود دارد. خروجی های سیستم :MRP شامل دو نوع گزارشات اولیه و ثانویه می شود .گزارشات اولیه شامل جداول سفارشات برنامه ریزی شده ،گزارشات تولید ،تغییرات در تاریخ های سررسید ،حذف یا توقف سفارشات باز و اطالعات مربوط به وضع موجودی برای هر کاال می باشد .بنابراین می توان گفت مهم ترین دستاورد سیستم MRPگزارشات کنترل تولید و موجودی کاال می باشد. ثانویه :شامل گزارشات برنامه ریزی ،گزارشات اجرایی و گزارشات استثنایی می باشد .گزارشات برنامه ریزی به منظور مشخص کردن نیازهای آتی و گزارشات اجرایی به منظور بررسی اختالفات بین برنامه ها و عملکرد واقعی تهیه می شود .گزارشات استثنایی بر مشکالت موجود در رابطه با سفارشات به تأخیر افتاده و ضایعات بیش از حد اندازه متمرکز می باشد. جدول برنامه ریزی مورد نیاز: به منظور ساخت یا تحلیل محصول نهایی در زمان مقرر شده در برنامه ی MPSمی بایست قطعات یا اجزای این محصوالت در زمان مناسب تحویل داده شود .برای تعیین زمان مناسب جهت دریافت مواد و قطعات وابسته از روش MRPاستفاده می شود .در سیستم MRPابتدا تقاضا برای محصول نهایی تعیین شده سپس این محصول و اجزای تشکیل دهنده ی آن تجزیه شده و در نهایت با استفاده از سیستم MRPاحتیاج به هر یک از مواد و قطعات وابسته در زمان مورد نیاز برنامه ریزی می شود به منظور تعیین تعداد قطعات و تشکیل سیستم MRP می بایست جداول MRPرا برای هر یک از اجزای محصول به ترتیب از باالترین سطح تا پایین ترین سطح ترسیم نمود .بنابراین اولین جدول برای محصول نهایی ترسیم می شود .عناصر این جداول عبارت است از: )1نیاز ناخالص :تعداد کاالی مورد نیاز بدون در نظر گرفتن سفارشات دریافتی یا تعداد کاالی موجود در انبار )2موجودی در دسترس :تعداد کاالی موجود در انبار )3سفارشات دریافتی :تعداد قطعه ای که از قبل برنامه ریزی شده تا در تاریخ معینی تحویل گردد. )4نیاز خالص :تعدادی از کاالی مورد نیاز ممکن است از انبار یا از سفارشات برنامه ریزی شده تأمین گردد .اما اگر تعداد کاالی مورد نیاز بیش از مقدار موجود کاال باشد مقدار کمبود کاال را نیاز خالص می گویند. { 0و )دریافتی برنامه ریزی شده +موجودی( – تقاضا{ =MAXنیاز خالص هر دوره این فرمول بیان می کند که اگر مجموع قطعات دریافتی برنامه ریزی شده و موجودی انبار در یک دوره ،بیش از تقاضای آن دوره باشد ،نیاز خالص آن دوره صفر می شود و مقدار مازاد به عنوان موجودی دوره بعد در انبار نگهداری می شود .نیاز خالص به قطعات هیچ گاه صفر نمی شود. )5درخواست :پس از آنکه نیاز خالص به یک قطعه مشخص گردید می بایست تعداد مورد نیاز سفارش داده شود .اما هر نوع سفارشی داده می شود .مدت زمانی طول می کشد که تا سفارش تحویل گردد که به آن زمان تاخیر می گویند .بنابراین در تعیین زمان درخواست برای قطعات باید زمان تأخیر آن نیز لحاظ گردد .تعداد قطعه درخواستی به دو صورت ممکن است سفارش داده شود: -1روش بهر به بهر یا روش :)Lot By Lot ( LBLدر این روش مقدار درخواست قطعات دقیقا به اندازه نیاز خالص می باشد .به این روش ،روش دسته به دسته نیز می گویند. -2روش بسته ای :در این روش مقدار هر بار سفارش به صورت مضربی از یک عدد خاص ارسال می گردد .به طور مثال فرض کنید نیاز خالص به قطعه ای برابر با 130عدد باشد ،اما چون فروشنده محموله ها را به صورت مضربی از عدد 100ارسال می کند ،بنابراین می بایست اجبارا 200قطعه سفارش داده شود .در نتیجه 70قطعه مازاد وجود دارد که به عنوان موجودی انبار برای دوره های آتی ذخیره می گردد. مثال :با توجه به اطالعات بدست آمده از قطعه ، Aموجودی در دسترس این قطعه (موجودی انبار) برابر 250 واحد ،نیاز ناخالص برای این قطعه در هفته اول برابر ، 330سفارش دریافتنی در هفته اول برابر 290واحد، سفارش دریافتنی در هفته دوم برابر 30واحد ،نیاز ناخالص در هفته سوم برابر 280واحد و همچنین 190واحد در هفته چهارم می باشد .ابتدا با در نظر گرفتن روش بهر به بهر جدول برنامه ریزی را تکمیل کرده و سپس با نظر گرفتن این فرض که تامین کننده این قطعه ،برای تحویل آن قطعات را در بسته های 100تایی ارسال می کند ،با روش بسته جدول را تکمیل و برنامه ریزی را انجام دهید. اطالعات در جدول زیر وارد شده است : 4 3 2 1 190 280 0 330 30 290 0 هفته نیاز ناخالص 250 موجودی در دسترس سفارش های دریافتی (برنامه ریزی شده) نیاز خالص درخواست (سفارش) روش بهره به بهر : 4 3 2 1 هفته 190 280 0 330 نیاز ناخالص 0 240 210 250 موجودی در دسترس 0 0 30 290 سفارش های دریافتی (برنامه ریزی شده) 190 40 0 0 نیاز خالص 190 40 درخواست (سفارش) روش بسته ای :اگر قرار باشد که قطعات مورد نیاز در بسته های 100تایی ارسال گردد ،جدول بصورت زیر تکمیل می گردد: 5 70 4 3 2 1 هفته 190 280 0 330 نیاز ناخالص 60 240 210 250 موجودی در دسترس 0 0 30 290 سفارش های دریافتی (برنامه ریزی شده) 130 40 0 0 نیاز خالص 200 100 درخواست (سفارش) فصل ششم: مدل های کنترل موجودی منظور از موجودی ،کاال یا مواد تحت کنترل سازمان می باشد که برای مدتی و به منظور فروش یا مصرف در یک حالت نسبتا راکد و غیر تولیدی نگهداری می شود. انواع موجودی -1 :مواد اولیه -2کاالها و قطعات نیمه ساخته -3قطعات یا زیر مونتاژ ها -4 محصول نهایی یا تمام شده -5ملزومات یا مواد غیر مستقیم هزینه موجودی ها : -هزینه خرید یا هزینه مواد -2هزینه سفارش دهی -3هزینه های کمبود کاال -4هزینه های نگهداری ‏ مدل مقدار اقتصادی سفارشEOQ این مدل ساده ترین مدل کنترل موجودی می باشد .که در آن تقاضا قطعی و ساکن است .هدف این مدل که به مدل ویلسون معروف است .حداقل نمودن مجموع هزینه های نگهداری و سفارش است .به این مدل ،مدل کالسیک نیز گفته می شود. پارامترهای مدل: تقاضاD : هزینه سفارش دهی 𝐶𝑂 : هزینه نگهداری 𝐶ℎ : 𝑂𝐶×𝐷×2 ‏𝐶ℎ √ = EOQ مثال :اگر مقدار تقاضای سالیانه برای محصولی 10/000واحد و هزینه ی هر بار سفارش دهی 18واحد پولی باشد و هزینه ی نگهداری برای هر واحد در سال برابر 4واحد پولی باشد ،مقدار اقتصادی سفارش چقدر است؟ )2(10/ 00018 ‏ 300 4 ‏D=10/000 ‏EOQ  ‏C0=18 ‏Ch =4 نکته :در مدل ( EOQمقدار اقتصادی سفارشی) در نقطه ی ( Qبهینه) هزینه ی نگهداری کل برابر است با هزینه ی سفارشی کل. نکته :برای سفارش کاال تعداد مهم است نه قیمت. هزینه خرید TC  Q  Ch  D  C0  CD هزینه کل سیستم موجودی ‏Q 2 مثال :اگر تقاضای ساالنه محصولی 72000واحد پولی ،هزینه هر بار سفارش 6400واحد پولی ،هزینه ساالنه نگهداری هر واحد 100واحد پولی و هزینه خرید یک واحد محصول برابر 200واحد پولی باشد مطلوبست :محاسبه میزان اقتصادی سفارش و هزینه کل سیستم موجودی و هزینه کل موجوی. حل: میزان سفارش اقتصادی: = 3035/78→3036 2 ×72000×6400 100 √ = EOQ ‏Q1= 3036 ‏EOQ 1 هزینه کل سیستم موجودی: × 6400 + 200 × 72000 =14703578 72000 3036 + 100 + 3036 2 = TC نکته :به منظور محاسبه هزینه کل موجودی ،هزینه کل خرید( )CDاز رابطه TCحذف می شود و فقط با جمع هزینه کل سفارش دهی و هزینه کل نگهداری ،هزینه کل موجودی محاسبه می شود: هزینه کل موجودی: ‏Co ‏𝐷 ‏𝑄 ‏Ch + ‏𝑄 2 = TC با توجه به اطالعات مسئله ،هزینه کل موجودی برابر است با : × 6400 =303578/65 72000 3036 + 100 + 3036 2 = TC مثال :با توجه به اطالعات مثال قبل و در نظر گرفتن 360روز کاری در سال ،تعداد دفعات سفارش در سال ،فاصله زمانی بین دو سفارش ،متوسط موجودی و حداکثر موجودی را حساب کنید. حل :تعداد دفعات سفارش ‏D 72000 ‏ ‏ 23 / 7024 =24 ‏Q* 3036 به طور تقریبی تعداد دفعات سفارش در طول سال 24بار است. فاصله زمانی بین دو سفارش = تعداد دفعات سفارش /تعداد روزهای کاری در سال 360 روز  15 24 هر 15روز یک بار باید سفارش داده شود. متوسط موجودی ‏Q* 3036 ‏ ‏ 1518 2 2 در طول سال به طور متوسط 1518واحد کاال در انبار موجود است. چون در هر بار سفارش به اندازه * Qکاال دریافت می شود و مصرف ثابت و یکنواخت است .بنابراین حداکثر موجودی در انبار به اندازه * QاستQ*  3036 . نقطه سفارش مجدد):(ROP مثال :اگر تقاضای ساالنه برای کاالیی 7200بوده و تعداد روزهای کاری 300روز در سال و زمان تاخیر دریافت سفارش 3روز و میزان ذخیره احتیاطی صفر باشد ،نقطه سفارش مجدد را تعیین نمایید. حل: ‏ROP  (72000 / 300)  0  720 منظور از نقطه سفارش مجدد این است که وقتی موجودی کاال به میزان 720واحد برسد الزم است سفارش مجدد آن انجام گیرد. معموالً در سیستم های سنتی برای اطالع از نقطه سفارش مجدد از «سیستم دو جعبه ای» استفاده می نمودند. بدین طریق که هر نقطه را در دو جعبه با مقادیر متفاوت قرار داده ،در یک جعبه به اندازه میزان ROPو در جعبه دیگر باقیمانده مقدار کاالی دریافتی را قرار می دادند .ابتدا از جعبه ای که باقیمانده کاالی دریافتی است استفاده نموده تا جعبه خالی شود .در این صورت هنگامی که به جعبه دوم یا جعبه ای که محتوی میزان ROPاست می رسیدند ،بالفاصله از کاالی فوق سفارش می دادند در حالی که در سیستم های جدید با وارد نمودن اطالعات در نرم افزار ،وقتی که موجودی به میزان ROPبرسد ،نرم افزار با کمک عالئمی زمان سفارش قطعه فوق را هشدار می دهد. مثال :اگر تقاضای سالیانه محصولی 12000واحد باشد و هزینه هر بار سفارش 20واحد پولی و هزینه نگهداری یک واحد کاال در سال 12واحد پولی ،با در نظر گرفتن اینکه زمان تاخیر( )LTیا زمان انتظار برای دریافت محصول یک ماه در سال باشد. الف) میزان سفارش اقتصادی را محاسبه نمائید. = 200 2 ×12000×20 12 √ = EOQ ب) نقطه سفارش مجدد به چه میزان است؟ برای محاسبه نقطه سفارش مجدد ،باید بین LTو Tمقایسه ای انجام شود .در واقع بین زمان تاخیر و مدت زمانی که نیاز است کاال دریافت شده در کارخانه مورد استفاده قرار گیرد ،مقایسه ای انجام می پذیرد و این مقایسه دو شرط ایجاد می کند .اگر مقدار LTبزرگتر از Tبدست آمد از رابطه زیر استفاده می کنیم: ‏T 1 ‏ LT 60 ‏ ‏ 1 ‏ ‏ ‏ 12 ‏ ‏ 1 12 ‏LT  * ‏Q 200 1 ‏T ?T  ‏ ‏ ‏D 12000 60 * از طرفی *r  DLT  MQ ‏1 ‏1 1   ‏L    ‏r  DLT  MQ*  12000   12   200  0 M   T    12  12  1  ‏T 1 ‏ 60  ‏ 60  نقطه مجدد سفارش برابر صفر است .یعنی اینکه در شرایطی دوباره اقدام به سفارش می کنیم که مقدار موجودی انبار برابر صفر باشد. الزم به ذکر است که ، Mجز صحیح است ،یعنی مقدار اعشاری تقسیم LTبر Tمحاسبه در نظر گرفته نمی شود. اگر Tبزرگتر از LTباشد از رابطه زیر برای تعیین نقطه سفارش مجدد استفاده می کنیم:r= D×LT ج) هزینه کل موجودی را نیز محاسبه نمائید. تمرین :تقاضای کاالیی 3600واحد است .هزینه خرید هر واحد از این کاال برابر 100تومان و هزینه هر بار سفارش برابر 90تومان است .نرخ هزینه نگهداری %20هزینه خرید کاال می باشد ،مطلوبست: الف) میزان سفارش اقتصادی ب) هزینه کل سیستم موجودی ج) هزینه کل موجودی د) اگر زمان تحویل این کاال برابر 50روز باشد نقطه سفارش مجدد به چه میزان خواهد (هر سال 360روز در نظر گرفته شود). تخفیف در خرید کلی کاال در سفارش اقتصادی: مثال :شرکتی کاالی مورد نیاز خود را در جعبه های حاوی 10عدد خریداری می کند .مصرف ساالنه(تقاضا) این کاال 1000جعبه بوده ،هزینه هر سفارش 100ریال و هزینه نگهداری %20قیمت خرید کاالست. فروشنده قیمت خرید کاال را مطابق جدول زیر ارائه کرده است .تعیین کنید که با چه میزان خرید ،کل هزینه ها حداقل می شود؟ میزان خرید قیمت هر جعبه ‏𝑄 < 100 50ریال 300 ≥ 𝑄 ≥ 100 49ریال ‏𝑄 > 300 48/5ریال حل :برای حل از پایین تر قیمت شروع نموده و میزان EOQو (هزینه کل سیستم موجودی) TCرا محاسبه می کنیم تا حداقل هزینه ها به دست آید. -محاسبه بر اساس قیمت : 48/5 : P  48 / 5 2DC 2 1000100 ‏ ‏ 143 / 5 ‏Ch %20 48 / 5 ‏EOQ  Q*  حداقل تعداد پیشنهادی فروشنده در این سطح قیمت 300واحد است و با توجه به اینکه مقدار سفارش اقتصادی بدست آمده برابر با 144می باشد و این مقدار در بازه تعریف شده یعنی بیشتر از 300واحد قرار نمی گیرد در نتیجه مقدار Q2را همان 300واحد در نظر می گیرم و هزینه کل سیستم موجودی را بر این اساس محاسبه می کنیم : ‏Co + CD (100) + 48.5×1000 = 50288/33 1000 300 ‏𝐷 ‏𝑄 ‏Ch + (9.7) + ‏𝑄 2 300 2 = TC = TC محاسبه با قیمت 49ریال:2DC 2 1000100 ‏ ‏ 142 / 8  143 ‏Ch %20 49 ‏EOQ  Q*  میزان * Qدر محدوده تعداد پیشنهادی فروشنده بوده ،بنابراین هزینه کل براساس سفارش 143واحد محاسبه می گردد. (100) + 49×1000 = 50400 1000 143 (9.8) + 143 2 = TC محاسبه بر اساس قیمت 50ریال:= 142 2 2 ×1000×100 20%×50 √ = EOQ بازه تعیین شده بر اساس است که مقدار Qباید کوچکتر از 100باشد ،در صورتی که مقدار 142بدست آمده ، در نتیجه مقدار Qبرابر 100در نظر گرفته می شود: (100) + 50×1000 = 51500 1000 100 (10) + 100 2 = TC پس از محاسبه سه شرط مسئله ،هزینه های کل سیستم موجودی را با یکدیگر مقایسه می کنیم و پایین تر هزینه را برای تعیین مقدار اقتصادی سفارش انتخاب می کنیم .پایین ترین مقدار مربوط به مقدار 300با 50288 واحد هزینه است .در نتیجه مقدار 300واحد سفارش می دهیم. تجزیه و تحلیل حساسیت: مثال :شرکت پویا قراردادی برای تولید 150000واشر منعقد کرده است .این شرکت مواد اولیه موردنیاز برای 40000واشر را یکجا سفارش می دهد .هزینه هر بار سفارش 4000ریال ،هزینه نگهداری %20قیمت کاال و قیمت کاال 15ریال است .مدیران شرکت مایل هستند بدانند نحوه تنظیم سفارش آنها تا چه حد از تعداد اقتصادی سفارش فاصله دارد و از این بابت به چه میزان ضرر می کنند؟ 2DC0 2 150000 4000 ‏ ‏ 20000 ‏Ch 0 / 20 ‏EOQ  Q*  ‏TC 1  Q* Q  1  20000 40000  ‏  ‏ ‏ ‏  ‏  1 / 25 ‏TC* 2  Q Q*  2  40000 20000  ‏DC Q* 15000 20000 ‏ ‏ ‏ 4000  هزینه کل بهینه  %2015  60000 * ‏Q 2 20000 2 ‏TC*  در صورت سفارش 40000واحد کاال میزان هزینه کل 60000است. 1/60000×25=75000 زیان ساالنه شرکت 60000-75000=15000 مقدار تولید اقتصادی EPQ ‏𝑡𝐶×𝐷×2 ‏𝐷 )𝑃 ℎ(1− ‏𝐶 √ = EPQ پارمترهای مدل : :Dمقدار مصرف و یا همان تقاضا :Ctهزینه نصب و راه اندازی :Chهزینه نگهداری ‏𝐷 ) : (1 −معکوس نسب تقاضا به تولید ‏𝑃 تفاوت اصلی مدل EPQنسبت به مدل EOQآن است که در مدل EPQیا همان تولید اقتصادی ،بخشی از تولید و یا تمام فرآیند محصول در اختیار شرکت است .در نتیجه با قید تولید که همان Pباشد در مسئله در نظر ‏𝐷 شود .به همین منظور در رابطه مذکور قید ) (1 −اضافه می شود. ‏𝑃 بر همین اساس مقدار حداکثر موجودی در مدل تولید اقتصادی به شکل زیر تعریف می شود: ‏𝐷 ) 𝑄∗ (1 − ‏𝑃 در محاسبه هزینه کل موجودی و هزینه کل سیستم موجودی نیز این قید به هزینه نگهداری اضافه می گردد: + CD ‏Ct ‏Ct ‏𝐷 ‏𝐷 ‏𝑄 ‏𝑃 ‏𝐷 ‏𝐷 ‏𝑄 ‏𝑃 ‏Ch(1 − ) + ‏𝑄 ‏TC = 2 ‏Ch(1 − ) + ‏𝑄 2 = TC مثال :میزان تقاضای محصولی در سال 12000واحد ،نرخ تولید آن در سال 48000واحد ،هزینه ی نگهداری هر واحد در سال 80واحد پولی و هزینه ی هر بار نصب و راه اندازی دستگاه 10000واحد پولی می باشد ،مقدار تولید اقتصادی و هزینه کل سیستم موجودی را محاسبه کنید. )2  (12 / 00010/ 000 ‏ 2000 ‏ 12 / 000  801  ‏ ‏ 48 / 000 2 / 000 ‏ 12 / 000  12 / 000 ‏TC  ‏ 801  ‏10/ 000 0  120/ 000 ‏ 2 ‏ 48 / 000 2 / 000 ‏EOQ  مثال :میزان تقاضای محصولی در یک شرکت 2100عدد در سال ،و نرخ تولید این محصول 2500واحد در سال ،بهای تمام شده هر واحد محصول 30واحد پولی ،هزینه ی راه اندازی و نصب تجهیزات 700واحد پولی و هزینه ی نگهداری هر محصول معادل %20بهای تمام شده یک محصول می باشد .مقدار اقتصادی تولید ،هزینه کل سیستم موجودی ،هزینه کل موجودی و حداکثر موجودی انبار را محاسبه کنید. 2  2100 700 ‏ 1750 ‏ 2100 61  ‏ ‏ 2500 )×700 + 30×2100 = 64680 )×700 = 1680 2  D  C0 ‏ ‏ D ‏Ch1   ‏ P 2100 1750 2100 1750 ()+ ()+ 2100 2500 2100 2500 ‏EOQ  ×6(1×6(1- 1750 2 1750 2 ‏𝐷 = TC = TC ‏𝑄∗ (1 − )= 1750×0.16 =280 ‏𝑃 محاسبه نقطه سفارش مجدد در مدل EPQمحاسبه نقطه سفارش مجدد در مدل EPQشرایطی مشابه مدل EPQدارد .تفاوت اصلی در بررسی شرط ها و ‏𝐷 مقایسه ای است که بین LTو Tانجام می گیرد ،به طوری که در مدل EPQبه دلیل وجود قید ) ، (1 − ‏𝑃 مقدار LTبا Tdمقایسه می شود .برای محاسبه Tdنیز از رابطه زیر استفاده می کنیم : ‏𝐷 ) (1 − ‏𝑃 ∗𝑄 ‏𝐷 = Td س از محاسبه Tdاین مقدار با LTمقایسه می کنیم .اگر مقدار LTاز مقدار Tdبزرگتر بود از رابطه زیر برای محاسبه نقطه سفارش مجدد ( )rاستفاده می کنیم : *r  DLT  MQ ‏𝑇𝐿 نکته :محاسبه : Mاز تقسیم جز صحیح LTبر Tdبدست می آیدM=[ ] . ‏𝑑𝑇 اگر مقدار Tdاز مقدار LTبزرگتر بود از رابطه زیر استفاده می کنیم: ‏r= DLT مثال :میزان تقاضا برای قطعه ای در خطوط نهایی یک کارخانه 12000واحد در سال و میزان تولید آن در خطوط مونتاژ اولیه همان کارخانه 48000واحد در سال است .اگر ارزش هر واحد قطعه 500ریال ،هزینه نگهداری هر قطعه 80ریال و هزینه آماده سازی تولید(نصب و راه اندازی) هر بار 10000ریال و مدت زمان دریافت قطعات از زمان ثبت سفارش تا تحویل از واحد تولید 50روز باشد .مطلوب است تعیین میزان تولید کارخانه در شرایط بهینه(میزان تولید اقتصادی) ،هزینه کل سیستم موجودی ،هزینه کل موجودی ،حداکثر موجودی انبار ،نقطه سفارش مجدد در شرایطی که تعداد روز های کاری در سال 250روز است. EPQ = √ TC = 2×12000×10000 12000 (1− ) 48000 12000 12000 2 48000 2000 2 ×80(1- Td = 50 250 )+( 12000 ×80(1- 48000 Imax = 2000(1 − LT = = 2000 2000 2000 TC = 80 )+( 12000 48000 12000 2000 )×10000 = 120000 ) = 1500 = 0/2 2000 12000 (1 − 12000 48000 ) = 0/124 LT > Td r  DLT  MQ* M=[ 0.2 0.124 )×10000 + 500×12000 = 6120000 ]= 1/61 M= 1 r= 12000×0/2 - 1×2000 = 400 فصل هفتم: مکان یابی و استقرار کارخانه تصمیم گیری درباره موقعیت و مکان ایجاد یا توسعه یک واحد صنعتی ،یکی از اساسیترین تصمیمات سرمایهگذاران بشمار میرود که میتواند در جهت گیریهای استراتژیک کارخانه نقش اساسی ایفا نماید و سود آوری آن را در بلند مدت تحت تاثیر قرار دهد .به گونهای که اگر در هنگام انتخاب محل اجرای طرح ،بررسیهای الزم صورت نگیرد این امر میتواند حیات سازمان را در بلند مدت تحت تاثیر قرار دهد .انجام مطالعات مکانیابی ( ))Facility Locationدرست و مناسب ،عالوه بر تاثیر اقتصادی بر عملکرد واحد صنعتی ،اثرات اجتماعی، محیط زیستی ،فرهنگی و اقتصادی در منطقه محل احداث خود خواهد داشت. مسایل مکان یابی ،هدفهای مختلفی را دربردارند .هدفها در شناسایی و اولویتبندی معیارهای تصمیمگیری در یک مساله مکانیابی و زیر معیارهای آنها ،اهمیت و نقش مهمی دارند .در یک تقسیم بندی در سال 1995 هدفهای مسایل مکانیابی با رویکرد برنامهریزی ریاضی و برحسب انواع تابع هدف ،به سه دسته تقسیم شدهاند: )1هدفهای کششی ( :)Pullاین هدفها اشاره به نزدیکی هر چه بیشتر محل استقرار کارخانه به مشتریان و کمتر کردن مسافت دارند که شامل قدیمی ترین مسایل مکانیابی می شوند .در واقع مسایلی که تابع هدف آنها بهصورت کمینهسازی است ،هدفهای کششی دارند. )2هدفهای فشاری ( :)Pushاین هدفها مسایل مکانیابی مراکز نامطلوب را در بر می گیرند و از اوایل دهه 1970بوجود آمدند .هدف در این مسایل ،حداکثر کردن فاصله مراکز جدید از مراکز موجود است .مدلهایی که برای این نوع هدفها ارائه شدند بعدها به مدلهای مکانیابی مضر( )Noxious Location Modelsمعروف شدند .مثال برای این هدفها ،یافتن مکان مناسب برای دفن زباله است که در آن ،یکی از هدفها بیشینه کردن فاصله این مکان ،از مناطق مسکونی است. )3هدفهای متعادل ( :)Balancingهدفهایی هستند که تالش در متعادل ساختن مسافت بین مراکز و مشتریان دارند .این هدفها پیوسته ترین نوع هدفها هستند و هدف اصلی آنها دستیابی به برابری است .این هدفها بیشتر در تصمیم گیریهای عمومی کاربرد دارند؛ جایی که هدف برقراری عدالت بین افراد است .مانند متعادل کردن حجم کاری مراکز پلیس که سبب متعادل شدن ارایه خدمات به متقاضیان میشود. تعیین محل کارخانه از تصمیمات مهمی است که عوامل درون سازمانی و برون سازمانی مختلفی بر آن اثر دارند. عوامل موثر در تعیین محل کارخانه: کارخانه به عنوان یک سیستم دارای اجزای داده ،عملیات ،ستاده و بازخور بوده که با محیط در حال تعامل است. بنابراین عوامل موثر درتعیین محل استقرار سازمان را میتوان به شرح زیر بیان کرد: -1داده ( :)Inputمنظور از آن ورودیهای سیستم است ،که عبارتند از :مواد اولیه ،نیروی کار ،هزینه حمل و نقل مواد ،سطح دستمزد و مهارت کارکنان و تامین انرژی و سوخت. -2مشخصات سیستم عملیاتی ( :)Processتکنولوژی مورد استفاده و مشخصات آن و اثرات آن بر آلودگی محیط زیست. -3ستاده ( :)Outputخروجیهای سیستم که عبارتند از :مشخصات محصول تولید شده از نظر سنگینی و حجم آن و نزدیکی به بازار فروش. -4محیط :شامل قوانین حقوقی و مالیاتی ،بازار ،رقبا و… است. * تمام عناصری که در تعیین محل استقرار نقش دارند بر یکدیگر تاثیر وتاثر متقابل دارند. -5عوامل مربوط به بازار متمرکز یا غیرمتمرکز بودن تقاضا (مشتریان) نزدیک بودن به رقبا عرضه کنندگان مواد اولیه تمرکز نیروی کار و میزان دسترسی به نیروی کار ماهر -6هزینه حمل و نقل: برخی از کارخانجات نیاز دارند که به وسایل حمل ونقل زمینی ،دریایی یا هوایی دسترسی داشته باشند تا بتوانند مواد اولیه یا محصوالت خود را سریعا دریافت یا ارسال نماید. اگر مواد اولیه سازمان حجیم باشد الزم است محل کارخانه در مجاورت تامین کنندگان مواد اولیه قرار داده شود. برای مثال ،مواد اولیه واحد تولید کاغذ که وابسته به الوار است ،باید نزدیک بنادر احداث شوند یا کارخانه مس سرچشمه نزدیک معادن مس است .چنانچه محصوالت حجیم باشند الزم است که در مجاورت مشتریان خود قرار گیرند تا هزینه حمل و نقل کاال به بازار فروش به حداقل برسد. -7هزینه استخدام و بکارگیری نیروی انسانی ،سطح مهارت و تخصص مورد نیاز برای مثال کارخانهای که نیاز به تعداد زیادی نیروی انسانی دارد باید نزدیک به شهرها یا شهرکها احداث شوند تا بتوانند با کمترین هزینه رفت و آمد ،به نیروی کار دسترسی داشته باشند. -8هزینه انرژی ،آب ،سوخت مورد نیاز و میزان دسترسی به آنها برای مثال ،نیرگاههای برق باید در مجاور منابع تولید برق باشند تا به سهولت به آن دسترسی داشته باشند .موجود بودن آب و هزینه آن برای صنایعی که نیاز فراوان به آب دارند نیز عامل تعیین کننده است. -9مقررات قانونی: مانند کنترل آلودگی هوا که موجب تمرکز صنایع در خارج از شهر می شود. -10عوامل آب و هوایی و موجود بودن مراگز دفع ضایعات: برخی صنایع مانند نساجی الزم است در مناطق مرطوب تاسیس شوند و یا برخی دیگر مانند صنعت الکتریک که باید در وضعیت غیر مرطوب و خشک تاسیس گردد .همچنین فراهم بودن امکانات دفع ضایعات در برخی صنایع از عوامل تعیین کننده محسوب می شود. -11در نظر گرفتن مسائل جامعه: ممکن است محدودیت قانونی در زمینه احداث کارخانه در محل معینی وجود نداشته باشد .ولی مردم از صدای زیاد ،گرد و غبار یا عوامل مضر دیگر ناراضی باشند و مانع احداث کارخانه در منطقه مورد نظر گردند. روش کمی در مکان یابی کارخانه روش مرکز جاذبهمثال :شرکت رستوران های زنجیره ای محیار ،مواد اولیه موردنیاز رستوران ها را از چهار تامین کننده خریداری می کند .شرکت می خواهد یک مرکز توزیع برای آماده سازی و بسته بندی مواد اولیه قبل از حمل به رستوران ها را بسازد .محل هر یک از تامین کنندگان و تعداد بار کامیون ها در جدول زیر نشان داده شده است .محل توزیع را محاسبه کنید. مختصات رستوران ‏Wi 75 ‏Yi 200 ‏Xi 200 ‏A 105 500 100 ‏B 135 600 250 ‏C 60 300 500 ‏D حل: ‏D )(200)(75)  (100)(105)  (250)(135)  (500)(60 ‏ 238 75  105  135  60 ‏ )(200)(75)  (500)(105)  (600)(135)  (300)(60 ‏ 444 75  105  135  60 ‏ ‏i ‏x w ‏i ‏iA ‏D ‏w ‏X ‏iA ‏D ‏i ‏y w ‏i ‏iA ‏D ‏w ‏iA ‏Y مثال :با توجه به اطالعات جدول زیر و با استفاده از مدل جاذبه مختصات کدام محل انتخاب می شود؟ میزان بار ‏Y ‏X مکان ها 100 5 2 ‏A 200 6 3 ‏B 150 7 4 ‏C 250 8 5 ‏D )w i x i (250 5)  (150 4)  (200 3)  (100 2 ‏ ‏3/7 ‏w i 700 ‏X )w i yi (250 8)  (150 6)  (200 7)  (100 5 ‏ ‏6/8 ‏w i 700 ‏X با توجه به محاسبات صورت گرفته ،مختصات جدید ) (X,Yبرای تعیین محل جدید بدست می آید. روش وزن دهی به عوامل جایابی:مثال :سه مکان جدید برای تاسیس یک کارخانه الستیک سازی پیشنهاد شده است .با توجه به ان و اولویت های داده شده به هر یک از عوامل در تعیین مکان جدید کارخانه و امتیاز عواملی که هر یک از مکان های پیشنهادی دارا می باشند به تعیین مکان جدید بپردازید. وزن امتیازات مکان 1 مکان 2 مکان 3 عوامل جایابی 98 30 10 20 15 30 50 45 80 20 10 90 نرخ دستمزد قوانین مالیاتی نزدیکی به مشتریان شرایط آب و هوایی %30 %40 %20 %10 حل: =98)0/3(+30)0/4(+10)0/2(+20)0/1( =45/4مکان 1 =15)0/3(+30)0/4(+50)0/2(+45)0/1( = 31مکان 2 =80)0/3(+20)0/4(+10)0/2(+90)0/1( = 43مکان 3 مکان شماره ،1به دلیل کسب امتیاز باالتر از سایر گزینه ها ،به عنوان محل استقرار انتخاب می شود. روش حرکت – مسافت:مثال :شرکت محیار قصد دارد 3مکان را برای مرکز توزیعش نسبت به چهار تامین کننده که مختصات آنها در زیر ارائه شده ارزیابی کند .مختصات هر یک از مکان ها به صورت زیر است: ‏y1=180 ‏x1=360 مکان 1 ‏yi=450 ‏x2=420 مکان 2 ‏y3=400 ‏x3=250 مکان 3 D ‏C ‏B ‏A 500 250 100 200 ‏X 300 600 500 200 ‏Y 60 135 105 75 ‏W فاصله بین سایت های پیشنهاد شده ( 1و 2و) 3و تسهیالت موجود Aو Bو Cو Dبا استفاده از فرمول خط مستقیم بر diبه صورت زیر است: ‏d A  (x A  x1)2  (yA  y1)2  (200  2600)2  (200  180)2  161 / 2 محل 1 محل 3 محل 2 ‏dA=206/ ‏dA=333 ‏dB=412/3 ‏dB=180//3 ‏dB=323 ‏dC=434/2 ‏dC=200 ‏dC=226/7 ‏dD=184/4 ‏dD=269/3 ‏dD=170 ‏D LD  li di  (75)(161 / 2)  (105)(412 / 3)  (135)(434 / 2)  (60)(184 / 4)  125 / 063محل 1 ‏A LD  99 / 789محل 2 LD  77 / 555محل 3 مکان 3کمترین هزینه را دارد. روش های طرح استقرار (جانمایی) یکی از روشهایی که مبتنی بر سعی وخطا در صدد یافتن بهترین نحوه استقرار می باشد نمودار از -به می باشد. که مراحل استفاده ضمن ارایه یک مثال ارایه می گردد . -1بخشهایی که می بایست نسبت به یکدیگر مورد مطالعه قرار گیرند را تعیین می کنیم. -2تعداد ,حجم و مسافت طی شده از بخشهای فوق الذکر را تعیین کنید. -3بخش ها را به همان ترتیبی که بخشها در ستون عمودی به ترتیب یاداشت کنید -4در ستون افقی به همان ترتیبی که بخشها در ستون عمودی ذکر شده است یاداشت کنید. -5خانه های واقع شده بر قطر اصلی جدول را با عالمت هاشور مشخص کنید . -6بر مبنای اطالعات موجود تعداد ,حجم و یا مسافت طی شده از هر یک از بخشها را به بخش دیگر بر روی جدول مشخص کنید. -7برای جدول از -به کلیه حرکات رو به جلو در باالی قطر قرار خواهد گرفت و کلیه حرکات برگشت به عقب در زیر قطر اصلی قرار می گیرد . -8در بهبود روشها با استفاده از جدول هدف یافتن مدلی است که در آن حداقل حرکات به طرف و یا بازگشت به وقوع بپیوندد. از به حرکت برگشت به عقب ‏a ‏b ‏c ‏d ‏a ‏b ‏c ‏d حرکت رو به جلو مثال :کارخانه ای 9قطعه متفاوت تولید می کند بخش های موجود در این کارخانه برای تولیدات قطعات فوق الذکر عبارتند از : :Aبخش دریافت مواد :bبخش بازرسی :cبخش فرز کاری :Dبخش ماشینکاری :eبخش جوشکاری :fبخش سنگ زنی :Gبخش آبکاری :Hبخش رنگ رزی :iبخش بسته بندی محصوالت درصد حمل و نقل والی عملیات 1 20 ‏A-b-c-d-e-f-g-h-i 2 20 ‏A-c-d-f-g-I 3 25 ‏A-d-b-e-h-f-i 4 20 ‏A-c-d-b-e-g-i 5 5 ‏A-e-f-g-h-i 6 5 ‏A-d-c-b-f-h-g-i 7 5 ‏A-c-d-h-d-g-i از به ‏a ‏a ‏b ‏c ‏d ‏e 20 45 30 5 ‏b 20 ‏c 5 ‏d 45 45 ‏g ‏f 5 65 20 5 ‏e 20 5 5 25 20 25 45 5 25 25 50 ‏f ‏g ‏h 5 25 5 ‏i برگشت به عقب رو به جلو 15*2=30 245*1=245 70*4=280 140*2=280 5*8=40 130*3=390 15*4=60 ----- 350 ‏h ‏i 970 25 فصل هشتم: کار سنجی زمان سنجی عنصر زمان از عناصر مهم و اصلی در مبحث تولید و بهره وری است بدین گونه که نمی توان از عبور و ابطال آن جلوگیری کرد و جلوگیری از اتالف زمان از مهمترین مسائل دنیای امروز می باشد.کارسنجی از تکنیک های مطالعه کار است که ثمربخشی سازمان را افزایش می دهد درواقع کارسنجی یعنی استفاده از روش هایی برای تغییر زمان کاری که بایستی توسط یک فرد در سطحی قابل قبول انجام پذیرد. اصول کارسنجی .1در مبحث کارسنجی روش کار مورد بررسی قرار می گیرد. .2روشی به کارگرفته شده در کارسنجی باید قابل درک و به کارگیری باشد. .3استانداردهای کاری در کارسنجی نباید نه در سطح خیلی باال و نه در سطح خیلی پایین تعیین گردد. .4هزینه های مربوط به کارسنجی باید به گونه ای باشد که در مقایسه با منافع در سطح پایین تری قرار گیرن و در این صورت است که می تواند پذیرفته و اجرا شود. روشهای کارسنجی در کارسنجی باید بر اساس نوع و ماهیت کار و همچنین ویژگی های موقعیت انجام کار از یک روش یا ترکیبی از چند روش استفاده کرد.بعضی از این روش های کارسنجی عبارتند از: .1روش استفاده و بهره وری از سوابق گذشته .2روش گزارش گیری .3روش نمونه گیری و نمونه برداری .4روش زمان سنجی .5روش عناصر از پیش تعیین شده فوائد کارسنجی کمک به برنامه ریزی نیروی انسانی برای سازمان ‏ ایجاد امکان کنترل و ارزیابی کار کارکنان ‏ کاهش هزینه تولید و قیمت تمام شده کاال ‏ ارائه سرویس بهتر به مشتریان و ارباب رجوع ‏ بهبود روابط کار ‏ افزایش کارایی ‏ تسهیل زمانبندی عملیات و برنامه ریزی تولید ‏ تعیین زمان استاندارد برای انجام کارها ‏ کمک به برنامه ریزی جهت وسایل و تجهیزات مورد نیاز زمان سنجی زمان سنجی عبارت است از استفاده از تکنیک های مختلف برای تعیین زمان الزم برای یک فرد یا اپراتور واجد شرایط که باید کار معینی را در سطح کارایی مشخصی انجام دهد.ارزیابی کار و زمان یکی از قابل اعتمادترین روش هایی است که می توان با استفاده از آن عملکرد سازمانی ،تولید و ارزش افزوده را افزایش ،خدمات بهتری را ارائه و هزینه ها را کاهش داد.کاربرد کارسنجی بسیار گسترده می باشد و همه فرآیندها به جز فرآیندهای ذهنی پیچیده را دربرمی گیرد. تکنیکهای مختلف زمان سنجی : ‏ روشهای مشاهده مستقیم ‏ روشهای ترکیبی ‏ روشهای تخمینی ‏ سیستم زمان سنجی رباتها اهداف زمان سنجی : ‏ تعیین هزینه نیروی انسانی درگیر در ساخت محصول ‏ تعیین تعداد کارگران تولیدی و غیر تولیدی مورد نیاز ‏ تعیین تعداد ماشینهای تولیدی مورد نیاز ‏ تعیین حجم و مقدار تحویلی مواد به ایستگاههای کاری ‏ تعیین و برنامهریزی زمانی کل تولیدات کارخانه ‏ تعیین اهداف تولیدی ‏ بررسی کارایی بخشها و یا نیروی انسانی کارخانه ‏ پرداختهای مالی و حقوقی به افراد و تعیین سیستمهای تشویقی و پرداخت حقوق بر اساس بهرهوری ‏ مقایسه آلترناتیوهای مختلف انجام کار از نظر زمانی و انتخاب بهترین آنها ‏ باالنس کردن خطوط مونتاژ ،ساخت و فعالیتهای اعضای یک گروه ‏ استفاده از زمان در نمودارهای آنالیز روشها ،روابط انسان و ماشین و سایر نمودارهای مهندسی  طراحی خط تولید و ایستگاههای کاری قبل از نصب فیزیکی آنها روش های زمان سنجی: الف) زمان سنجی به وسیله کرنومتر: مثال :با توجه به اطالعات جدول زیر در 4مورد مشاهده با در نظر گرفتن و تاخیرات مجاز 2دقیقه ،زمان استاندارد چند دقیقه است؟ 4 3 2 1 زمان سنجی 12 11 13 14زمان مشاهده حل: 12  11  13  14 ‏ 12 / 5 4 ‏t ‏NT  12 / 5  8  10 ‏ST  NT(1  AF)  10  2  12 مثال :اگر نسبت بیکاری ، 0/25صحت مطلوی 0/3و سطح اطمینان موردنظر 0/95/45باشد .تعداد مشاهدات الزم جهت یک زمان سنجی چقدر خواهد بود؟ حل: ‏Z2p(1  p) 22 0 / 25 0 / 75 0 / 75 ‏N ‏ ‏ ‏ 833 ‏d2 0 / 032 0 / 009 مثال :اگر تعداد تولید یک کارگاه 10واحد در 180دقیقه باشد ،ضریب عملکرد وی ،120%نسبت کاری 85%و زمان استاندارد برای تولید هر واحد 20دقیقه باشد مقدار اضافات مجاز چند دقیقه خواهد بود؟ حل: )ضریب عملکرد( × )درصد زمان کاری( × )کل زمان مورد مطالعه( تعداد واحدهای تولید شده = NT 180 85% 120% ‏ 18 / 36 10 ‏ST  20 ‏ 20  18 / 36  1 / 64AF ‏NT  مثال :اگر تعداد تولید روزانه یک کارگاه 400 ،واحد ،زمان تولید استاندارد تولید هر محصول 2/8دقیقه باشد، شیفت کاری 8ساعت و کارایی 80درصد باشد تعداد نیروی انسانی الزم چقدر است؟ نکته :تعداد نیروی انسانی الزم را می توان از رابطه زیر به دست آورد. 1 کارایی × زمان استاندارد تولید هر واحد × تعداد تولید روزانه = تعداد نیروی انسانی مورد نیاز زمان در دسترس یک شیفت کاری 400 2 / 8 1 ‏ نفر  2 / 9203 8  60 0 / 8 ‏ ب) روش نمونه گیری از کار: مثال :برای زمان سنجی فعالیت 50مشاهده انجام داده ایم که به ترتیب ،x4=4 ، x3=4 ،x2=4 ، x1=3 x5=5بوده است .مشاهدات الزم برای سطح اطمینان 95درصد و دقت ±%5چه تعداد است؟ حل: 2 ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ 40 nx 2  (x )2 ‏i ‏i ‏n  ‏ ‏x i ‏ ‏xi  3  4  4  5  20 ‏x i2  9  16  16  25  82 ‏ ‏  40 ‏ ‏ ‏ 40 (5  82)  (20)2 ‏n  ‏ 20 ‏ الگوریتم زمان سنجی و محاسبات: مثال :در یک واحد صنعتی که قاب یک نوع چراغ تولید می شود زمان سنجی انجام شده برای تولید بدنه قاب توسط کارشناس مسئول به صورت زیر تقسیم بندی و سپس زمان سنجی گردیده است .زمان استاندارد را برای کل فعالیت معلوم نمائید( .ضریب مجاز 10درصد) و زمان بر حسب ثانیه است. مشاهدات ضریب عملکرد 5 4 3 2 1 1/20 9 10 9 10 9 برداشتن و گذاشتن زیر پرس 1/10 8 7 9 7 8 انجام عملیات پرس 0/90 6 5 6 5 6 برداشتن از زیر دستگاه و کنار گذاشتن عناصر کار حل: 9  10  9  10  9 ‏9/ 4 5 ‏AACT1  8 79 7 8 ‏7/8 5 ‏AACT2  65656 ‏5/6 5 ‏AACT3  ‏N r1  9 / 4  1 / 2  11 / 28 ‏N r 2  7 / 8  1 / 1  8 / 58 ‏N r 3  5 / 6  0 / 9  5 / 04 ‏NT  TNi  11 / 28  8 / 58  5 / 04  24 / 9 24 / 9 ‏ 27 / 6 10 / 1 ‏Sr  نمونه گیری کار: مثال :مدیر یک بخش تایپ برآورد می کند که تایپست ها %25از زمان بیکار می باشند .تحلیلگری می خواهد نمونه ای را با درجه دقت %3و سطح اطمینان 95/45انتخاب کند. حل :برای تعیین تعداد مشاهداتی که باید گرفته شود و تحلیلگر از فرمول زیراستفاده می کند. )22  (0 / 25 0 / 75 ‏n ‏ 833 (0 / 03)2 )z2p(1  p ‏n ‏h2 بنابراین 833مشاهده باید برداشته شود اگر درصد زمان بیکاری در حین مطالعه مشخص نشود و نزدیک به %25 نباشد در آن صورت براساس این مشاهدات می توان زمان کار را مجدداً محاسبه کرد .نمونه گیری از کار برای تعیین استانداردهای کار به روشی شبیه آنچه هست که در زمان سنجی به کار می رود. مثال :از مطالعه بر نمونه کار در طول 80ساعت (یا 4800دقیقه) در دو هفته این اطالعات به دست آمده است. تعداد قطعات تولید شده برای اپراتوری که ضریب عملکردش %100بوده است 225واحد می باشد .زمان بیکاری %20است و ضریب مجاز %25است .زمان استاندارد را محاسبه نمائید. 4800 0 / 8  1 / 00 ‏ 17 / 7 225 17 / 07 ‏ST  ‏ 22 / 76 1  0 / 25 ‏NT 

103,000 تومان