صفحه 1:
صفحه 2:
أثیر فناوری بر اقتصاد امروز یک تحول بزرگ
ورود به عصر اقتصاد دیجیتال
اقتصاد جهانی در حال حاضر به شکلی آسامی تغیبر کرده امت: دلبل این تقیبر: فتاوریهای جدیدایترنتی و دیجیخالی هستند, مجموعه ۱
er ee rent enn er
ن ات هی افتصادی
امل خريد و قرو أنالين نك : لله هام كسب وكارها: توليد وتجارت را تحت تأثير قرار داده ست در اين
050000 ae nO
مقاله بررسى مىكنيم كه جكونه فناورى . نقش موتور محرك را بازى م 1
اقتصاد دیجیتال یک پدیده سطحی یا یک بخش کوجک نیست؛ بلکه به کل ساختاراقتصادی شا
1
به شدت به فناوریهای اطلاعاتی. شبکههایارتباطی و پردازش داهها وایسته شده است.
اقتصاد. مرزهاى جغرافيايى را كمرنك كرده و سرعت اتجام
oes ا 0
Re Rene Meare Fler Eoane Sa eRe or)
۱ 111 Ter eg
Fen eee Fen ا ا ا
111111111111011119
صفحه 3:
ال با اقتصاد سنتی بسیارمتفاوت است, زیر بهطور
كامل به فتاورىهاى ديجيتال. تراكنشهاى آثلاين و تأثير تحو ل آفرين
آنها بر صنايع سنتى متكى أست توآورىهاى ديجيتال مانند اينترنت
+ واقعیت مجازی. بلاک چین و وسایل لهاشیا: هوش مصنوعی: برپایه اینترنت
تقلیه خودران. همگی نقشی کلیدی در شکل گیری و کسترش er
Rep een جهان شمول
بدون وقف وتعطيلى
سرت با
اقتصاد ديجيتال معمولاً شامل فعاليتهاى زير مرشود: 0 2557
* تجارت الکترونیک
رقابتى
* بزاریایی دیجیتال
* خدمات مالی د:
ees
۱۳ توسعه نرم فا و بازی *
* خدمات ابری
صفحه 4:
امكان كسترش ١ ظرفيت
اسيذيرى سريع در سطح <١ فيزيكى و
ey pole) ىناهج ملى يا
اكسترش
صفحه 5:
ebay
کمتر در
sega
ناردری
فيزيكى قابل
فیزیکی و
os
(نبارداری
نیز مداوم به . نوسانات بازار
بهود فیزیکی»
زيرساختهاو محدوديتهاى
تطبيق سريع با جفرافیایی
wy bls
صفحه 6:
تاریخچه و تکامل اقتصاد دیجیتال
دان یسکات نخستین بار اصطلاح «اقتصاد دیجیتال» را در کتاب پرفروش خود با عنوان «اقتصاد دیجیتال: وعده و خطر در عصر
هوشمندی شبکهای» که در سال ۱۹۹۵ منتشر شد؛ مطرح کرد
0 ا ٩
زیر پایه و اساس آن. اتصال به اینترنت بود. با این حال. اقتضاددانان و فعالان حوزه کسبوکار معتقدند که اقتصاد دیجیتال
موزی بسیا پیشرفتتر و پیجیدهتر از جیزی است که صرفً به اقتصاد انونتی محدود شود
صفحه 7:
صفحه 8:
۱
صنعتی است.
eee ene rs) a rs nC Ice) Frenne re 6]
RNON CRW Et Nooo Ser et eS Ce ron
آنالوك و مكانيكى جاى خود را به فناورىهاى ديجيتال دادند.
۱
۱
مسیر پیشرفت را ادامه میدهد.
بهشدت موجب شتاب گرفتن (000۷110-19)همچنین. همهگیری کرونا (
SS ees Bie eS AiO) meee ete)
و سرگرمیهای دیجیتال به ضرورتهایی روزمره در دوران قرنطینه و
Beeson lavenpes Peee Rey ECL Oe)
صفحه 9:
1 eer e ere
PSone ears every
per Be beni ec me DION et ee Brn
Pee ice ro error yn ne eerie
epee Ce een ا ا
EGS Tes Ree ius Re ied
سرمایه گذاری هستند.
صفحه 10:
Cece Sct Pa
PES Sree Se) Rene LANG | (CnC epee.) Brie ee PCN eee ICG ree red
يك كبى از آن دفتر را داشته ياشيد.
|
مثل دفتر مشترک: یک دفتر یا لیست اطلاعات است که هبه افراد در یک شبکه میتوانشد کپی آن را دا
بلاک جين يك روش فوق العاده امن و شفاف براى ثبت داددها است که نیز به یک واسطه مرکزی
۲8 ۰7-8
Blockchain
بانک یا دولت) را از بین
مود
انقلابی در دنیای اطلاعات و تراکنشها
صفحه 11:
\ قتصاد دیجیتا
Papeete Ree Bers rede ier ee Sane See e rs fer tne eet Bre Rp
که حالا از ۱۰ شرکت باارزش جهان. ۷ شرکت در حوزه اقتصاد دیجیتال فعالیت میکنند.
در ادامه. چهار حوزه اصلی اقتصاد دیجیتال که فعالبت در آنها میتواند جای رشد زیادی داشته باشد را
ردهايم. البته باید توجه داشت که اقتصاد دیجیتال. هدوز نوظهور و در حال رشد است و حوزههای جدید
به طور بىوقفه به آن اضافه م شود
a a |
صفحه 12:
تجارت الكترونيك
يرداختهاى ديجيتال
بازاريابى ديجيتال
اقتصاد اشتراكى
100 P=] Ft pe
صفحه 13:
1۳-۹
۱ ی cme aKer hee aT gE Fe ey oe ae
SSO SOE OS See اساسس كركون كرده وموجب شك ل
این پلتفرمها با فاهمکردن بستری برای خرید ا سیستمهای
BOAT He Server nee ere IIE fre Pee arcs PWR ees
We SR or arr)
بدیهی است که با پیشرفت اقتصاد دیجیتال و نیاز به سرعت. دقت و امنیت بیشتر
اى برداختهاى اين حوزه. نياز به كانال هاى برداخت امن و كستردهايست
که بتوانند نیز خریدار و فروشنده را رفع کنند
زاینرو. سیستمهای پرداختیمثل بیپال. وبا کارت و مستر کارت معرفی شدند که تونستند در مدت نسبتاًکوتاهی به موفقیت چشمگیری برسند. امروزهتقریً
0
1 te Tree weer)
بلاک چین با پرداختهای دیجیتال. اين تغییر و تحول بیشتر و عمیقتر هم شود
صفحه 14:
یازاریابی دیجمتال
00
Pee en ge Cope EES te Poca Pare ESOP] Paiove ivy Senge Oo eae CC
0 ل
010 re pI ICA PY Fear SS oe 2 pe Poe ese red | oe ea [eran
مزایای بازاریابی دیجیتال است.
“ردصمدهءظ وصنعهط5اقتصاد اشتراكى
اقتصاد اشتراكى نحوه بهاشتراككذارى منابعى مانند خودرو. اقامتكاه و خدمات را متحول كرده است؛ بلتفرمهايى
07 0000
اشترا ككذارى همتا به همتا صنايع سنتى را دكركون كرده و فرصتهاى تجارى جديدى را ممكن ساخته است. نمونه
بسیار موفق و ل ا ا ا ا
25000
صفحه 15:
0
مدیریت این اقتصاد نوین که مجازی. بسیار انعطافپذیر و 00
سطح جهانی است : باعث شده بسیاری از سازمانها به خاطر مزایای این
0 pes ree bere fow er yest res
بازتكرى كنند.
صفحه 16:
مزایای اقتصاد دیجیتال
رت
کاهش هزینهها
۳7|
دسترسى بيشتر به دادهها
راحتی بیشتر
شخصیسازی
صفحه 17:
ROS NES aE ETON PSS Mer re rey lear for REN ا
ees ene Pes ee ne PR Oe Ree age ore oe ees rep eee apes yee Pe PEP
گسترش دامنه دسترسی: کسبکارها میتوانند از طریق پلتفرمها و فناوریهای آنلاین. حضور جهائی پیدا کنند و اقتصاد جهانی را تقویت کرده و *
بايكاه مشتريان و فرصتهاى بازار خود را كسترش دهند.
00 NS Ce MIC er eae Ene enn pean Cemenec ET peers
و عا د تال
صفحه 18:
ا ا ۱
و
۱ ence nT SES IUCR Rees aCe Soar}
جه جالش هايى بر سر راه اقتصاد ديجيتال قرار دارد ؟
9
صفحه 19:
ee ee ee NS NN, آ>دلل7فله 2
ere: OUTER UIP DE OE PS RED) 1 |[ اك
I ا ۱
ورشکستگی مواجه شدهاند.
اب
مهاتهای جدید داشته باشند که این موضوع میتواند موجب بیکاری موقت و اختلال اقتصادی شود.
ديجيتالى شدن اقتصاد منجر به قدر تكيرى تعداد محدودى از اراثهدفندكان بزرك مانند ابل. آمازون و كوكل شده اسث و در برخى بخشها شرايط *
ey بهوجود 0000
نا ميان كسانى كه به فناورى دسترسى دارند و كسانى كه ندارئد. يكى از معايب برجسته اقتصاد ديجيت
507
CAN ee nO CN enn ee Pee eee PENG REISE از
صفحه 20:
تأثیر اقتصاد دیجیتال بر صنایع مختلف
Poe enn ا ۱
اقتصاد سنتى وجود نداشتهاند. تأثيرات زيادى هم روى صنايع مختلف داشته
pel noeny le een eee Or 0 4
دیجیتال قرار گرفتهاند را آوردهایم:
1
|
1 oe eee toe
5252111110101 1 111
257 ١
صفحه 21:
|
استفاد:
اصطلاح
PCC rues eh reece TOn en eerie 00
MeL) Ree Neca Ben Seno) Se Weleda Te) Seen Vee ۱
PONE reer rere cee Cy ieee Ces eee eee ee SRO)
1 eae Lee Tie ee per) seen eb eee eae eee
صورت ديجيتالى و با لى كردن مراحلى: به متقاضيان و درخواست کنندگان خود. وام پدهند
این فرآیند در طول سالها اصلاح شده و رفته رفته کل پروسه برایواگیرندگان و شرکتها به فرآیندی سر
صفحه 22:
ا
كرييتوكارنسى (/©©؟]نا© 8]0/ا6©) يا رمز ارزء نوعى يول ديجيتال 3
است كه بريايه فناورى رمزنكارى ساخته شده است
صفحه 23:
آموزش : دسترسی به وبسایتهای آموزش آنلاین و حتی شرکت در کلاسهای.
بين المللى و معتبر به لطف ورود اينترنت و اقتصاد ديجيتال به اين حوزه ممكن
كيه سي
حمل و نقل: اقتصاد دیجیتال و مخصوصاً بلاک جين. تحول بزركى در
زنجیره تآمین و حمل و نقل ایجاد کرده است. افزایش خریدهای آنلاین. جان Slash
به شرکتهای پست داده است.
سللامت: اقتصاد دیجیتال حتی روی داروسازی و ارائه خدمات پزشکی هم
تأثبرگذاربوده است. بهطور که حالا متوان به یکی از اپلیکیشنها و وبسایتهای
رابط بيمار به يزشك مراجعه کرد و پاسخ سوالات خود را از متخصصین دریافت
کرد
صفحه 24:
به علت پیوند نزدیک و مستقیم اقتصاد دیجیتال با فناوری و تکنولودی: آب
از را ۱
تغییر و تحول است. درحالحاضره دو چیز روی آینده اقتصاد دیجیتال تأثیرگذاری بیشتری دارد:
يه
از زمان معرفی هوش مصنوعی کاربردی و قدرتمند مدت زیادی نمیگذرد. اما در همین مدت کم به وضوح
7
Ry tog y vee te ene SEUSS ey Ie
از طرفی بلاک چین هم به خاطر ساختار غیرمتمرکز؛ امن و بینیز به اعتماد.میتواند تحولی عظیم در
rome FP EN Cree CIN op op escent eal ERIN 1
Roe)
eae eae
صفحه 25:
ا ۱
۱۳ coe er teen ON Tee SS Eee Bie eles ا ا
| PICT SE BTC sere Te a) On ee ieee Tere eens
۱ ene SU Te) eee ee Pee a ee ee ce
oe
Er) . تسد
صفحه 26:
صفحه 27:
۳ ere]
تعریف و ویژگیها
See DIO CE Tenant Tete SNe cee) Tot ee ee See eee ese ele
مهمترین ویژگیهای آن عبارتاند از:
شبکهمحور بودن:1
bab ea elie 0
مقیاسپذیری بل
تمه با حداقل هزنهمیتواندملیونها کار با پشتیبانیکنند.
0000000
جستوجو. ارتباط ۰ مذاکره. و حنی اعتمادسازی. همه با فناوری سادهترمیشوند.
دادهمحوری.4.
رزش اصلیپترمها در داددهاى كاربران است كه منبعى مهم رای تحلیل و وآری محسوب میشود
صفحه 28:
nal سس
پلتفرمهای حملونقل:اوبر. اسنپ. تبسی*
00
Le aaa seer 0
ce ela ead توا
پلتفرمهای پرداخت: یبال . رینپا *
0
pene lea) Boe ا
مثلاً در یک شبکه اجتماعی. هر کاربر جدید محتوای جدید و ارتباطات جدید ایجاد میکند که ارزش
Beer
صفحه 29:
رمزارزها و نوسانات کلان اقتصادی: فرصت يا تهدید برای ثبات مالی؟
در سالهای اخبررمزارزها به یکی از مهمترین پدیدههای مالی و اقتصادی تبدیل شدهاند. این داراییهای دیجیتال. با ساختار
غیرمتمرکز و فناوری بلاکچین. فرصتهای جدیدی برای سرمایهگذاری . نوآوری و توسعه مالی ایجاد کردهاند؛ اما در کنار این
توسانات شدید قیمتی و عدم کنترل پذیری آنها میتواند تهدیدی برای ثبات مالی کشورها باشد.
رمزارز ها از سال ۲۰۰۹ با معرفی بیتکوین وارد فضای اقتصاد جهانی شدند. در ابتدا بدعنوان يك ابزار فناورانه براى برداخت
غیرمتمرکز مطرح بودند. اما به سرعت به یک ابزار مالی و سرمایهای تبدیل شدند. رشد قیمتی شدید و گاهی حبرت انگیز برخی از
رمزارزهاء تعداد زیادی از سرمایهگذاران خرد و کلان را به این بزار جذب کرد.
ماهیت رمزارزها و ویژگیهای اقتصادی آنها
غیرمتمرکز بودن
رمزارزها معمولاً تحت نظارت هيج بانک مركزى يا نهاد دولتى نيستند. همین ویژگیباعث میشود:
انتقال بول بدون واسطه انجام شود. *
هزينه تراكنش كاهش يابد. *
اما کنترل و نظارت دولتها محدود شود.*
صفحه 30:
۱
ere PPETe OM EPI
Bem ere)
فرصت وقتی که:
را
مردم آموزش مالی کافی داشته باشند:*
فناوری بلاگچین توسعه یاد
استفادة درست و هدفمند از آنها صورت گیرد.*
تهدید وقتى كه:
0 erator
00 ert
سهم زیادی ا 00
از آنها بای فعالیتهای غیرقانونیاستفاده شود.*
Eo ee en
«رمزارزها مى توانند فرصت باشند. اكر مديريت شو
52221117
صفحه 31:
ريسكها و تهديدهاى اقتصاد ديجيتال :
انحصار و تمرکز قدرت پلتفرمی
زار مسلط میشوند.*
کسبوکارهای کوچک حذف میشوند.*
1 tear Fa CMTE PO a ae con)
ناامنی سایبری و حملات دیجیتال
15(آهک. باج افزار. حملات *
1 Sel <I ETC ReaBENE Des]
* امنیت ملی ere
0
1 CeP ne NTeR ey
همه به اينترنت باكيفيت و مهارت ديجيتال دسترسى ندارند.*
شكاف ميان افراد متخصص و غيرمتخصص افزايش مىيابد.*
0
مناطق محروم 00
۷۱5۱
صفحه 32:
اقتصاد ديجيتال شامل مجموعه كستردداى از عناصر است و ديجبتالى سازى و خودكارسازى تنها دو نمونه از آنها
محسوب میشوند. برخلاف پارادایم سنتی که معمولاً بر یک بستر با فناوری خاص تکیه داشت. پرادایم جدید اقتصاد
Roos eedee ere er Sie oer elon
see Onis RUA Nes Reser Cee IP eee ee Cem ree Ice cre
| pre Te rt costes emene IG NES BpeOe Ae ITSP ere iee)
موبایل و شبکههای اجنماعی. اینها تنها بخشی از فناوریهایی هستند که در ساختار اقتصاد دیجیتال بهکار گرفته
فى شوند.
صفحه 33:
۵۷353
۷06
سرت
۱0/0۵(
۰ LAPTOP
INVESTMENT
LVS
DIAGRAM GROWTH GRAPH
LG ain)
۱۳ ۰۳۰۱ y=)
0۳۳ یت
مت دییات
لس = A= LA
preven]
ارائه دهندگان :ﳏيا ابديﲎ
فا زه لج
شيدا عبداله ی
فا زه مصاحﱮ
ج اب استاد رزی
ورود به عصر اقتصاد دیجیتال
اقتصاد جهانی در حال حاضر به شکلی اساسی تغییر کرده است .دلیل این تغییر ،فناوریهای جدید اینترنتی و دیجیتالی هستند .مجموعه این فعالیتهای اقتصادی
ٔ
نوین را اقتصاد دیجیتال مینامیم .این اقتصاد تنها شامل خرید و فروش ٓانﻼین نیست ،بلکه تمام کسبوکارها ،تولید و تجارت را تحت تاثیر قرار داده است .در این
مقاله بررسی میکنیم که چگونه فناوری ،نقش موتور محرک را بازی میکند و اصول اقتصاد سنتی را دگرگون ساخته است.
اقتصاد دیجیتال یک پدیده سطحی یا یک بخش کوچک نیست؛ بلکه به کل ساختار اقتصادی اشاره دارد که در ٓان تولید ،توزیع ،مبادله و مصرف کاﻻها و خدمات
به شدت به فناوریهای اطﻼعاتی ،شبکههای ارتباطی و پردازش دادهها وابسته شده است .این اقتصاد ،مرزهای جغرافیایــی را کمرنگ کرده و سرعت انجام
کسبوکارها را به سطح بیسابقهای رسانده است .برای مثال ،یک کسبوکار کوچک میتواند در عرض چند ساعت به بازاری جهانی دست یابد.
هدف این مقاله ،تحلیل دقیق این تغییر بزرگ است؛ اینکه چگونه فناوری ،به عنوان نیروی اصلی ،مفهوم رشد سریع کسبوکارها )مقیاسپذیری( را متحول کرده و
اصول رقابت ،انحصار و ایجاد شغل را در این فضای جدید ،از نو تعریف کرده است .درک اقتصاد دیجیتال ،در واقع درک این واقعیت است که ٓا ٔ
ینده اقتصادی
متعلق به کسانی است که نه تنها فناوری را قبول میکنند ،بلکه توانایــی استفاده مؤثر از ٓان و تولید ارزش در بستر ٓان را نیز دارند.
اقتصاد دیجیتال با اقتصاد سنتی بسیار متفاوت است ،زیرا بهطور
ٔ
کامل به فناوریهای دیجیتال ،تراکنشهای ٓانﻼین و تاثیر تحول ٓافرین
ٓانها بر صنایع سنتی متکی است ٓ
نواوریهای دیجیتال مانند اینترنت
،واقعیت مجازی ،بﻼک چین و وسایل AIاشیا ،هوش مصنوعی
نقلیه خودران ،همگی نقشی کلیدی در شکلگیری و گسترش اقتصاد
دیجیتال ایفا میکنند.
ً
معموﻻ شامل فعالیتهای زیر میشود:
اقتصاد دیجیتال
• تجارت الکـترونیک
• بازاریابی دیجیتال
• خدمات مالی دیجیتال
• تولید محتوا
• توسعه نرمافزار و بازی
• خدمات ابری
تفاوت اقتصاد دیجیتال با اقتصاد سنتی چیست؟
اقتصاد دیجیتال از نظر مبادله کاﻻ و خدمات عملکردی مشابه با اقتصاد سنتی دارد ،اما با تفاوتهای اساسیای که ناشی از بهکارگیری فناوریهای جدید است ،تکامل یافته است.
در اقتصاد دیجیتال ،پلتفرمها ،ابزارها و زیرساختهای دیجیتال در تمامی جنبههای عملیات کسبوکار ادغام میشوند در مقابل ،روشهای سنتی کسبوکار به معرفی دهانبهدهان و تبلیغات از
طریق رسانههای چاپـی متکی بودند.
ٓ
در اقتصاد سنتی ،مبادله پول نقد با کاﻻ و خدمات امری رایج بود؛ اما در اقتصاد دیجیتال ،نهتنها کسبوکار و محصوﻻت ،بلکه کانالهای فروش و حتی پول نیز بهصورت دیجیتال در امدهاند.
تاریخچه و تکامل اقتصاد دیجيتال
دان تپسکات نخستین بار اصطﻼح »اقتصاد دیجیتال« را در کـتاب پرفروش خود با عنوان »اقتصاد دیجیتال :وعده و خطر در عصر
هوشمندی شبکهای« که در سال ۱۹۹۵منتشر شد ،مطرح کرد.
در روزهای اولیه ،اقتصاد دیجیتال گاهی با نامهایــی مانند »اقتصاد اینترنتی«» ،اقتصاد نوین« یا »اقتصاد وب« شناخته میشد؛
زیرا پایه و اساس ٓان ،اتصال به اینترنت بود .با این حال ،اقتصاددانان و فعاﻻن حوزه کسبوکار معتقدند که اقتصاد دیجیتال
امروزی بسیار پیشرفتهتر و پیچیدهتر از چیزی است که ً
صرفا به اقتصاد اینترنتی محدود شود.
اقتصاد دیجیتال نمایانگر گذار از سومین انقﻼب صنعتی به چهارمین انقﻼب
صنعتی است.
انقﻼب صنعتی سوم )که گاه از ٓان بهعنوان »انقﻼب دیجیتال« یاد میشود(
به تغییراتی اشاره دارد که در اواخر قرن بیستم رخ داد و طی ٓان ،فناوریهای
ٓانالوگ و مکانیکی جای خود را به فناوریهای دیجیتال دادند.
انقﻼب صنعتی چهارم نیز بر پایه همین تحول دیجیتال بنا شده و با
فناوریهایــی که مرز میان دنیای فیزیکی و دنیای سایبری را محو میکنند،
مسیر پیشرفت را ادامه میدهد.
بهشدت موجب شتاب گرفتن )COVID-19همچنین ،همهگیری کرونا )
رشد اقتصاد دیجیتال شد؛ چرا که دورکاری ،خرید ٓانﻼین ،پزشکی از راه دور
و سرگرمیهای دیجیتال به ضرورتهایــی روزمره در دوران قرنطینه و
فاصلهگذاری اجتماعی تبدیل شدند.
همانطور که گـفتیم ،فناوری بﻼک چین نقش بسزایــی در توسعه
اقتصاد دیجیتال داشته و متخصصین براین باورند که این نقش در
ٓاینده نیز به مراتب بیشتر خواهد شد .صرافیهای ارز دیجیتال در این
بین ،یکی از عامﻼن مهم نقلوانتقاﻻت مالی برونمرزی و
سرمایهگذاری هستند.
⛓
تصور کنید به جای یک دفتر حسابداری که فقط یک نفر ) ً
مثﻼ مدیر یک بانک( ٓان را نگه میدارد ،شما و هزاران دوستتان هر کدام
یک کپـی از ٓان دفتر را داشته باشید.
ً
دقیقا همین استBlockchain) :بﻼک چین )
ٓ
مثل دفتر مشترک :یک دفتر یا لیست اطﻼعات است که همه افراد در یک شبکه میتوانند کپـی ان را داشته باشند.
بﻼک چین یک روش فوقالعاده امن و شفاف برای ثبت دادهها است که نیاز به یک واسطه مرکزی )مثل بانک یا دولت( را از بین
میبرد.
از زمان ظهور اقتصاد دیجیتال مدت زیادی نمیگذرد ،اما رشد این این حوزه در همین ۳دهه به حدی بوده
که حاﻻ از ۱۰شرکت باارزش جهان ۷ ،شرکت در حوزه اقتصاد دیجیتال فعالیت میکنند.
ٓ
در ادامه ،چهار حوزه اصلی اقتصاد دیجیتال که فعالیت در انها میتواند جای رشد زیادی داشته باشد را
ٓ
اوردهایم .البته باید توجه داشت که اقتصاد دیجیتال ،هنوز نوظهور و در حال رشد است و حوزههای جدید
به طور بیوقفه به ٓان اضافه میشود.
رشد چشمگیر تجارت الکـترونیک که با ظهور پلتفرمهایــی مانند ٓامازون ،علیبابا و ایبی و دیجیکاﻻ در ایران همراه بوده ،سبک و سیاق خردهفروشی را بهطور
اساسی دگرگون کرده و موجب شکلگیری فناوریها و مدلهای کسبوکار جدیدی شده است.
ٔ
این پلتفرمها با فراهمکردن بستری برای خرید و فروش ٓانﻼین ،نهتنها ف ٓرایندهای سنتی خرید را متحول کردهاند ،بلکه تجربه مشتری ،زنجیره تامین ،سیستمهای
پرداخت ،تبلیغات و حتی خدمات پس از فروش را نیز به سطحی نوین و دیجیتال ارتقا دادهاند.
بدیهی است که با پیشرفت اقتصاد دیجیتال و نیاز به سرعت ،دقت و امنیت بیشتر برای پرداختهای این حوزه ،نیاز به کانالهای پرداخت امن و گستردهایست
که بتوانند نیاز خریدار و فروشنده را رفع کنند.
نسبتا کوتاهی به موفقیت چشمگیری برسند .امروزه ً
ازاینرو ،سیستمهای پرداختی مثل پـیپال ،ویزا کارت و مستر کارت معرفی شدند که توانستند در مدت ً
تقریبا
تمامی وبسایتهای معتبر بینالمللی از این شیوههای پرداخت پشتیبانی میکنند.
ٓ
البته در سالهای اخیر و با افزایش پذیرش ارزهای دیجیتال ،روش پرداختهای دیجیتال هم دستخوش تغییر شده و میتواند در اینده و با ادغام بیشتر تکنولوژی
بﻼک چین با پرداختهای دیجیتال ،این تغییر و تحول بیشتر و عمیقتر هم شود.
بازاریابی دیجیتال
،Digitalهمگی در حوزه بازاریابی دیجیتال یا SEOاز تولید محتوای متنی و بصری گرفته تا بازاریابی با ایمیل ،پیامک و
قرار میگیرند .این حوزه از اقتصاد دیجیتال ،همین حاﻻ هم رشد خارقالعاده خود را تکمیل کرده به طوریکه Marketing
تبلیغات سنتی حاﻻ کمتر مورد استفاده قرار میگیرند.
سرعت ارتباط شرکتها با مشتریان ،دسترسی کمهزینهتر و گستردهتر به جوامع و امکان خﻼقیت بیشتر ،از جمله مهمترین
مزایای بازاریابی دیجیتال است.
Sharing Economyاقتصاد اشتراکی
اقتصاد اشتراکی نحوه بهاشتراکگذاری منابعی مانند خودرو ،اقامتگاه و خدمات را متحول کرده است؛ پلتفرمهایــی
مانند اوبر ،ایر بیانبی و تسک َربیت نمونههایــی از این تحول هستند.
اشتراکگذاری همتا به همتا صنایع سنتی را دگرگون کرده و فرصتهای تجاری جدیدی را ممکن ساخته است .نمونه
بسیار موفق این حوزه ،اسنپ در ایران است که توانست به سرعت جایگزین تاکسیهای سنتی شود و موفقیت
فوقالعادهای داشته باشد.
مدیریت این اقتصاد نوین که مجازی ،بسیار انعطافپذیر و بههمپیوسته در
سطح جهانی است ،باعث شده بسیاری از سازمانها به خاطر مزایای این
حوزه ،در شیوه فعالیت اقتصادی خود و نحوه ارائه کاﻻهای دیجیتال
بازنگری کنند.
در ادامه برخی از مهمترین مزایای اقتصاد دیجیتال را نام بردهایم:
افزایش بهرهوری :کسبوکارها میتوانند با استفاده از فناوری دیجیتال ،عملیات و فرایندهای خود را خودکار کرده و بهرهوری و کارایــی خود را ارتقا دهند.
کاهش هزینهها :رایانش ابری و چارچوبهای دیجیتال نیاز به زیرساختهای فیزیکی گسترده و هزینههای سرمایهای سنگین را از میان برداشتهاند•
گسترش دامنه دسترسی :کسبوکارها میتوانند از طریق پلتفرمها و فناوریهای ٓانﻼین ،حضور جهانی پیدا کنند و اقتصاد جهانی را تقویت کرده و •
پایگاه مشتریان و فرصتهای بازار خود را گسترش دهند.
دسترسی بیشتر به داده :اقتصاد دیجیتال حجم زیادی از داده تولید میکند که میتوان ٓان را برای کسب دیدگاهها ،شناسایــی ترندها و •
تصمیمگیریهای مبتنی بر داده تحلیل کرد.
راحتی بیشتر :مصرفکنندگان میتوانند کاﻻها و خدمات دیجیتال را از خانه خود تهیه کنند .تجارت الکـترونیک و موبایلی این امکان را فراهم کردهاند که
مشتریان در هر زمان و مکان محصوﻻت مورد نظرشان را خریداری کنند.
شخصیسازی :با بهرهگیری از تحلیل داده و هوش مصنوعی ،کسبوکارها میتوانند محصوﻻت ،خدمات و کمپینهای بازاریابی خود را متناسب با نیاز
مشتریان تنظیم کرده و در نهایت رضایت ٓانها را افزایش دهند.
در حالی که اقتصاد دیجیتال مزایای فراوانی دارد ،با چالشهای زیر نیز همراه است:
ٓ
نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی و امنیت :اقتصاد دیجیتال بهشدت به جمعاوری و ذخیرهسازی دادههای شخصی وابسته است ،بنابراین رخدادهایــی مانند •
نفوذ به دادهها ،حمﻼت سایبری و دسترسی غیرمجاز به اطﻼعات خصوصی ،ممکن است به زیانهای مالی ،سرقت هویت و پیامدهای منفی دیگر منجر شوند.
موجهای اختﻼل :بسیاری از شرکتها و صنایع که نتوانستند از فناوریها برای تغییر در عملکرد خود استفاده کنند ،با کاهش فروش ،افت سهم بازار و حتی •
ورشکستگی مواجه شدهاند.
جابهجایــی شغلی :خودکارسازی و دیجیتالی شدن میتواند برخی مشاغل را منسوخ کند .افراد ممکن است برای حفظ قابلیت اشتغال خود نیاز به کسب •
مهارتهای جدید داشته باشند که این موضوع میتواند موجب بیکاری موقت و اختﻼل اقتصادی شود.
انحصار :دیجیتالی شدن اقتصاد منجر به قدرتگیری تعداد محدودی از ارائهدهندگان بزرگ مانند اپلٓ ،امازون و گوگل شده است و در برخی بخشها شرایط •
شبهانحصاری بهوجود ٓاورده است.
شکاف دیجیتال :وجود شکاف دیجیتال ،یعنی اختﻼف میان کسانی که به فناوری دسترسی دارند و کسانی که ندارند ،یکی از معایب برجسته اقتصاد دیجیتال •
بهشمار میرود.
اثر زیستمحیطی :استفاده از انرژی در مراکز داده و تولید دستگاههای الکـترونیکی در اقتصاد دیجیتال ،اثرات زیستمحیطی بهدنبال دارد•.
ٔ
تاثیر اقتصاد دیجیتال بر صنایع مختلف
با اینکه اقتصاد دیجیتال ،حوزهها و بخشهای جدیدی را معرفی کرده که در
ٔ
اقتصاد سنتی وجود نداشتهاند ،تاثیرات زیادی هم روی صنایع مختلف داشته
ٔ
است .در ادامه برخی از صنایعی که تحت تاثیر ظهور و گسترش اقتصاد
دیجیتال قرار گرفتهاند را ٓاوردهایم:
1صنایع مالی :ظهور نئوبانکها و بانکداری دیجیتالی به همراه لندتکها
و صرافیهای ارز دیجیتال ،نقل و انتقاﻻت مالی را به مراتب سریعتر،
امنتر و کمهزینهتر کرده است .به عنوان مثال ،وام کریپتویــی از جمله
خدماتی است برای کاربرانی که قصد دارند در مدت کوتاهی به پول نقد
برسند.
اصطﻼح لندتک :با استفاده از فناوریهای جدید در زمینه جذب و انتقال سرمایهی وامدهندگان برای متقاضیان وام ،از طریق یک
پلتفرم دیجیتال فعالیت میکند .با استفاده از فناوری لندتک ،افراد میتوانند به صورت فردبهفرد در قالب یک پلتفرم امن ،به مبادله وام
بین وامدهندگان و متقاضیان وام بپردازند .مردم عادی و حتی کسب و کارهای کوچک نیز میتوانند از متقاضیان وام باشند.
فناوری وامدهی یا همان لندتک ،که ترکیبی از دو کلمه “لند” به معنای وام و “تک” به معنای تکنولوژی است ،روشی دیجیتالی برای ارائه
ٓ
وام و خدمات بانکی به مردم به صورت کامﻼ انﻼین است .بانکها و سایر شرکتهای وامدهی مالی میتوانند از طریق پلتفرمهای خود ،به
صورت دیجیتالی و با طی کردن مراحلی ،به متقاضیان و درخواست کنندگان خود ،وام بدهند.
ٓ
ٓ
این فرایند در طول سالها اصﻼح شده و رفته رفته کل پروسه برای وامگیرندگان و شرکتها به فرایندی سریعتر تبدل شده است.
ٓ
اموزش :دسترسی به وبسایتهای ٓاموزش ٓانﻼین و حتی شرکت در کﻼسهای
بینالمللی و معتبر به لطف ورود اینترنت و اقتصاد دیجیتال به این حوزه ممکن
شده است.
ً
مخصوصا بﻼک چین ،تحول بزرگی در
حمل و نقل :اقتصاد دیجیتال و
ٔ
زنجیره تامین و حمل و نقل ایجاد کرده است .افزایش خریدهای ٓانﻼین ،جان تازهای
به شرکتهای پست داده است.
سﻼمت :اقتصاد دیجیتال حتی روی داروسازی و ارائه خدمات پزشکی هم
ٔ
تاثیرگذار بوده است .بهطوریکه حاﻻ میتوان به یکی از اپلیکیشنها و وبسایتهای
رابط بیمار به پزشک مراجعه کرد و پاسخ سواﻻت خود را از متخصصین دریافت
کرد.
به علت پيوند نزديك و مستقيم اقتصاد ديجيتال با فناوري و تكنولوژي ،آينده اين حوزه به سرعت در حال
تغيير و تحول است .درحالحاضر ،دو چيز روي آينده اقتصاد ديجيتال تأثيرگذاري بيشتري دارد:
نقش هوش مصنوعي و بﻼك چين
از زمان معرفي هوش مصنوعي كاربردي و قدرتمند مدت زيادي نميگذرد ،اما در همين مدت كم به وضوح
در اقتصاد ديجيتال را ديد .پيشبيني ميشود كه با پيشرفت هوش مصنوعي و افزايش AIميتوان نقش
پذيرش آن ،بسياري از مشاغل و فرآيندها از انسان به كامپيوتر منتقل شود.
از طرفي بﻼك چين هم به خاطر ساختار غيرمتمركز ،امن و بينياز به اعتماد ،ميتواند تحولي عظيم در
اقتصاد ديجيتال ايجاد كند .گرچه موانعي مثل قانونگذاري ،دشواري استفاده و كارمزد باﻻ بر سر اين راه
وجود دارد.
تحول بازارهای مالی با هوش مصنوعی؛ از الگوریتمهای معامﻼتی تا پیشبینی روندها
ٓ
یکی از نخستین و پررنگترین کاربردهای هوش مصنوعی در اقتصاد ،ورود ان به بازارهای مالی است؛ جایــی که تصمیمگیری سریع،
ٓ
تحلیل دادههای حجیم و پیشبینی اینده بر پایه الگوهای رفتاری ،نقش تعیینکنندهای در سود و زیان بازی میکنند .حضور هوش
مصنوعی در این فضا ،بهگونهای بوده که دیگر نمیتوان بازارهای امروز را بدون نقش الگوریتمها و مدلهای پیشرفته یادگیری ماشین
تصور کرد.
اصطﻼح »تريد الگوريتمي« به سيستمي اشاره دارد كه در آن تصميم به خريد يا فروش
سهام ،ارز يا ساير داراييها توسط الگوريتمهايي اتخاذ ميشود كه بر اساس دادههاي تاريخي،
شرايط بازار و حتي تحليل احساسات آنﻼين آموزش ديدهاند .اين الگوريتمها ميتوانند در
كسري از ثانيه هزاران متغير را تحليل كرده و دقيقاً در نقطهاي كه احتمال بيشترين سود يا
كمترين زيان را دارند ،وارد معامله شوند .اين مدل از معامﻼت ،به لطف هوش مصنوعي،
نهتنها سرعت را باﻻ برده بلكه خطاهاي انساني را نيز بهشدت كاهش داده است.
اقتصاد پلتفرمی چیست؟
تعریف و ویژگیها
ٓ
اقتصاد پلتفرمی نوعی ساختار اقتصادی است که در ان ،شرکتها به جای تولید محصول ،زیرساختی برای تعامل و تبادل فراهم میکنند.
ٓ
مهمترین ویژگیهای ان عبارتاند از:
شبکهمحور بودن1.
ارزش اقتصادی از طریق افزایش کاربران رشد میکند )اثر شبکهای(.
مقیاسپذیری باﻻ2.
پلتفرمها با حداقل هزینه میتوانند میلیونها کاربر را پشتیبانی کنند.
کاهش هزینههای مبادله3.
جستوجو ،ارتباط ،مذاکره ،و حتی اعتمادسازی ،همه با فناوری سادهتر میشوند.
دادهمحوری4.
ارزش اصلی پلتفرمها در دادههای کاربران است که منبعی مهم برای تحلیل و ٓ
نواوری محسوب میشود.
نمونههای اقتصاد پلتفرمی
پلتفرمهای حملونقل :اوبر ،اسنپ ،تپسی•
ٓ
پلتفرمهای تجارت الکـترونیک :امازون ،دیجیکاﻻ•
،پونیشاUpworkبازارهای کار فریلنسری• :
پلتفرمهای محتوا :اینستاگرام ،یوتیوب•
پلتفرمهای پرداخت :پـیپال ،زرینپال•
ٓ
،ابر اروانAWSپلتفرمهای ابری• :
هر چه تعداد کاربران بیشتر میشود ،ارزش برای هر کاربر افزایش مییابد.
ً
مثﻼ در یک ٔ
شبکه اجتماعی ،هر کاربر جدید محتوای جدید و ارتباطات جدید ایجاد میکند که ارزش کل شبکه را
باﻻ میبرد.
رمزارزها و نوسانات کﻼن اقتصادی؛ فرصت یا تهدید برای ثبات مالی؟
در سالهای اخیر رمزارزها به یکی از مهمترین پدیدههای مالی و اقتصادی تبدیل شدهاند .این دارایــیهای دیجیتال ،با ساختار
ٓ
غیرمتمرکز و فناوری بﻼکچین ،فرصتهای جدیدی برای سرمایهگذاری ،نواوری و توسعه مالی ایجاد کردهاند؛ اما در کنار این
ٓ
مزایا ،نوسانات شدید قیمتی و عدم کنترلپذیری انها میتواند تهدیدی برای ثبات مالی کشورها باشد.
رمزارز ها از سال ۲۰۰۹با معرفی بیتکوین وارد فضای اقتصاد جهانی شدند .در ابتدا بهعنوان یک ابزار فناورانه برای پرداخت
غیرمتمرکز مطرح بودند ،اما به سرعت به یک ابزار مالی و سرمایهای تبدیل شدند .رشد قیمتی شدید و گاهی حیرتانگیز برخی از
رمزارزها ،تعداد زیادی از سرمایهگذاران خرد و کﻼن را به این بازار جذب کرد.
ٓ
ماهیت رمزارزها و ویژگیهای اقتصادی انها
غیرمتمرکز بودن
ً
معموﻻ تحت نظارت هیچ بانک مرکزی یا نهاد دولتی نیستند .همین ویژگی باعث میشود:
رمزارزها
انتقال پول بدون واسطه انجام شود•،
هزینه تراکنش کاهش یابد•،
اما کنترل و نظارت دولتها محدود شود•.
فرصت یا تهدید؟
رمزارزها نه یک فرصت مطلقاند و نه یک تهدید قطعی.
ٓانها پدیدهای دوگانه هستند:
فرصت وقتی که:
قانونگذاری منطقی و شفاف وجود داشته باشد•،
مردم ٓاموزش مالی کافی داشته باشند•،
فناوری بﻼکچین توسعه یابد•،
ٔ
استفاده درست و هدفمند از ٓانها صورت گیرد•.
تهدید وقتی که:
بدون قانون و نظارت رها شوند•،
مردم بدون دانش مالی وارد بازار شوند•،
سهم زیادی از سرمایه کشور به بازار پرنوسان منتقل شود•،
از ٓانها برای فعالیتهای غیرقانونی استفاده شود•.
بنابراین پاسخ درست این است:
»رمزارزها میتوانند فرصت باشند ،اگر مدیریت شوند؛ و تهدید میشوند ،اگر رها شوند«.
ریسکها و تهدیدهای اقتصاد دیجیتال :
انحصار و تمرکز قدرت پلتفرمی
چند شرکت بزرگ بر بازار مسلط میشوند•.
رقابت کاهش مییابد•.
کسبوکارهای کوچک حذف میشوند•.
وابستگی کاربران و دولتها به چند پلتفرم افزایش مییابد•.
ناامنی سایبری و حمﻼت دیجیتال
DDoSهک ،باجافزار ،حمﻼت •
اختﻼل در خدمات مالی ،بانکی ،انرژی ،حملونقل•
تهدید امنیت ملی•
افزایش هزینههای امنیتی برای سازمانها•
نابرابری دیجیتال و شکاف اجتماعی
همه به اینترنت باکیفیت و مهارت دیجیتال دسترسی ندارند•.
شکاف میان افراد متخصص و غیرمتخصص افزایش مییابد•.
ٓ
نابرابری درامدی رشد میکند•.
مناطق محروم عقب میمانند•.
ٓ
اقتصاد دیجیتال شامل مجموعه گستردهای از عناصر است و دیجیتالیسازی و خودکارسازی تنها دو نمونه از انها
ً
معموﻻ بر یک بستر یا فناوری خاص تکیه داشت ،پارادایم جدید اقتصاد
محسوب میشوند .برخﻼف پارادایم سنتی که
دیجیتال بر پایه مجموعهای از فناوریهای پیشرفته بنا شده است.
ٓ
ٓ
در این پارادایم نوین ،فناوریهای مختلفی نقشافرینی میکنند که برخی از انها عبارتاند از :اتصال فراگیر
،اینترنت اشیا ،دادههای عظیم ،تحلیلهای پیشرفته ،شبکههای بیسیم ،دستگاههای ))Hyperconnectivity
موبایل و شبکههای اجتماعی .اینها تنها بخشی از فناوریهایــی هستند که در ساختار اقتصاد دیجیتال بهکار گرفته
میشوند.