صفحه 1:
حقوق تجارت ۲
اسناد Syed
منبع درس : حقوق تجارت ( برات . سغنه , قيض انبار : اسناد در وحه حامل و
جك ) دکتر رنبعا اسكيبي - انتشارات سمت.
تعریف اسناد تجاری
اسناد نجاري در قانون نجارت تعریف نشده و حقوقداتها براي اين اسناد دو مفهوم عام و
خاص منظور داشته اند
اسناد تجاري به مفهوم عام به كليه اسنادي كه ميان تجار و در روابط تجارک مورد استفاده
قرار ميگیرند اطلاق مي شود.
اسناد تجاري در معني خاص به اسنادي گفنه مي شود که قابل معامله بوده و معرف
طلبي با سررسيد كوتاه مدت به نفع دارنده آن مي باشند. اين اسناد جايكزين بول هستند.
چون تجار معاملات زيادي انجام مي دهند استفاده از بول براي آنها در معاملات مقدور و
منطقي نیست و ايشان از اسناد تجاري بهره مي برند.
تجار واسطه ميان توليد كتندة و مصرف کننده کالا مي باشند.
برخي در تعریف اسناد تجاري به معني خاص گفنه اند اسنادي مي باشند که شبیه برات
بوده و از مقررات برات پيروي مي کنند به همین جهت به آنها اسناد براتي هم اطلاق مي
شود
اسناد تجاري در مقهوم حاص
(- برات
۲- فنه طلب ( سفنه )
et
ويژگي هاي مشترك برات » فته طلب و جك
-١ هر سه سند وسیله پرداخت هستند
دادن این استاد به طلبکار, پرداخت بدهی محسوب نمي شود نا موجب برالت مدبون گردد.
۲- هر سه سند وسیله کسب اعنبار هستند
صفحه 2:
تاجر با دادن اسناد تجاري مدث دار و پذیرش آث از سوق فروشندگان کالا به واسطه این
اسناد کسب اعتبار مي نماید.
۲- موضوع هر سه سند پول بوده و ارزش آنها به مبلفي است که در خود اين اسناد درج
شده است.
-E این سه سند معرف 3509 طلبي به نفع دارنده این اسناد هي باشند.
۵- هر سه سند معمولاً داراي عمر كوناهي مي باشند.
سررسید این اسناد معمولً زير يك سال است. قرائني در قانون نجارت وجود دارد که این
ويژگي را ثابت مي کند.
1- هر سه سند داراي تمير مالياتي هستئد.
مبلغ تمير مالياتي برات و سفته متناسب با مبلغ أنهاست ولي تمير جك صرف نظر از بلغ
Cub ol است.
هر شخصي که در اين سه سند. دخالت کند در مقایل دارنده سند مسئولیت دارد و
مسقولیت از نوع تضافتي است.
۸ هر سه سند جزء اسناد عادي هستند. ولي از برخي امتیازات اسناد رسمي نيز
برخوردرند.
اسناد تجاري از جفله اسناد رسمي نيستند.
صدور قرار نأمين خواسته بدون پرداخت خسارت احتمالي در صورتی که مستند دعوي يكي
از این سه سند باشد از امتیازات خاص آنها است.
٩ این اسنادروايطي ایجاد مي کنند که مستقل لز یط اصلي است. این رویط را اب
سندي مي نامند.
هثال: اكر دو طرف بيعي را به انجام رسانند رابظه اصلي ايشان مشمول مقررات بیع است
ولي اكر خريدار جكي در اختيار فروشنده گذاشته باشد يك رابطه سندي هم میان ايشانا به
وجود ميأيد كه از رابطه اصلي بايد تفكيك شود.
منابع قانوني
عمده مقررات مربوط به اسناد نجاري از ماده ۳۲۳ به بعد قانون تجارت پیش بيني شده
است ولي چك داراي مقررات مستقل نیز مي باشد.
ob
چون سفته و چك از مقررات برات بيروي مي كنند بس ابتدا بايد برات مطالعه شود.
در ماده ۲۰۹ قانون تجارت و ماده ۳۱۶ همان قانون مقیرات رات به سفته و چكك تسري داده
صفحه 3:
پرات در میان نجار ايراني استفاده نمي شود ولي براي آشنايي با مقررات سفته و جك بايد
مقررات برات را مطالعه کرد.
تعریف Oly
بر خلاف سفته و جك در مورد برات تعريف قانوني وجود ندرد و لین ماده بعني ماده ۲۳۳
قانون تجارت به شرایط شکلی برات پرداخته است.
انتغاد:قانونگذار ایدقبل از يرداختن به مقررات يرات أن را تعريف مي كرد.
برات سندي است كه به موجب أن صادر كنندة به ديكري دستور يا أذن مي دهد که مبلغ
مندرج در آن رأ در سررسيد يه دارندة سند بيردازة.
مثال؛ اگر من به شما بدهکار باشم براتي صادر و به شما مي دهم و شما با مراجعه يه
ثالثي كه برات به عهدة او صادر شده ميلغ مندرج در آن را در سررسيد دريافت مي كنيد.
افراد دخيل در برات:
(- صادر کنده پرات
7 دارنده برات
۳- پرداخث کننده برات
به دليل تشابه برات و حواله كاه از اصطلاحات خاص حوله در برات استفاده شده است متل
محال عليه.
پیشینه پرات
برات توسط تجارابداع شده و سپس براي آن قانون وضع شده است.
سؤاك : در كذشته برات جه نيازي از تجار را برطرف مي كرد؟
باسخ: يكي از مشکلات تجار در گذشته جابجايي بول بوده است و نقل و انتقال بول
خطرات زيادي داشت. استفاده از برات در گذشته تجار را از حمل يول در مسافرت معاف مي
کرد. برات در گذشته حواله برداخت در محل محسوب مي شد.
يكي دیگر از فواید استفاده از برات تبديل واحد يول به بول ديكر بود به همین جهت به آنا
"حواله Bill of exchange ) "Jaa ) مي گفتند.
آمروزه تجار به جاي استفاده از بات با مراجعه به سیستم بانكي نيازهاي خود را برطرف
ميکنند.
امروزه برات دو نقش مهم ايفا مي كند -١ وسیله پرداخت ۲- وسیله کسب اعتبار
صفحه 4:
مقررات حاکم بر رات ابتدا میان تجار شکل گرفت و سيس دولتها براي اين سند قانون وضع
کردند. اختلاف مقررات كشورهاي مختلف استفاده از اين سند را در تجارت بين الملل دجار
اشکال کرد.براي برطرف کردن این مشکل بایدمقررات فراملي ندوین مي شد.
به منظور یکنواخت کردث مقررات برات کنوانسیون ۱۹۳۰ ژنو تهیه دیده شد.
در مورد de کنوانسیون ۱۹۳۱ با هدق یکنواخت کرد مقیرات کشورهاي عضو به تمویب
جون انكليس عضو كنوانسيون زنو نشد تلاشهابي براي هماهنگ کردن حقوق کشورهاي
آتكلوساكسون با ساير كشورها به عمل أمد مثل تهيه كنوانسيون 19/0 وين كه محصول كار
كميسيون حقوق تجارت سازمان ملل متحد است.
أيران عضو هيج بك از كنوانسيون هاي مزیور نیست پس در مقام سکوت قانون تجارت.
مقررات کنوانسیون ژنو با قنون نجارت فرانسه نمی نواند بهعنوان منبع مورد مراجعه قرارگیرد
هر چند مطالعه آنها مفید است.
ماهبت حقوقی برات
با استفاده از استاد تجاري روابطي میان اشخاص ایجاد مي شود كه در يي شناخت
ماهیت حقوقي آنها هستیم
برات دارای چه ماهيتي است؟
در پاسخ به اين پرسش نظریات متنوعي از سوي حقوقدان ها ارائه شده است که مي توان
آنها را به دو بخش تقسیم کرد:
۱- نظریات کلاسيك
؟- نظريات نوين
نطريه انتقال طلب
Geb این نظریه صادر کنده برات طلب خود را از براتكير يه دارندة يرات منتقل مي كند.
اشکال نظریه
در انتقال طلب. انتقال دهنده ضامن پرداخت آن نیست در حالي که براکش پس از صدور
برات مسقول است.
در انتقال طلب پر خلاف پرات مسقولیت تضامني وجود ندار.
برخلاف اننقال طلب در هنگام صدور برات ممكن است برانکش از برانگیر طليي نداشته
باشد. دارنده برات حقوقي بیش از صادر کننده برات پیدا مي کند در حالي که در انتقال طلب.
منتقل اليه حقوقي بيش از انتقال دهندة نمي يابد.
ننیجه : ماهیت حقوقي برات انتقال طلب نیست.
صفحه 5:
نظريه تبديل تعهد
با صدور برات و قبول آن نوسط برانكير بك تبديل تعهد واقع مي شود جون مسؤوليت براتكير
در برابر صادر كننده از بين مي رود و به جاي آن يراتكير در برابر دارندة برات متعهد مي كردد.
اشکال نظریه
در صدور برات تعهد سندي جایگزین تعهد اصلي نمي شود و ممكن است در هنگام صدور
برات اساس] تعهدي در کار نباشد.
در تبدیل تعهد مسقولیت تضامني وجود ندارد بر خلاف برات.
ننيجه : ماهيت حقوقي برات. تبدیل تعود نیست.
نظربه حواله
صادر کننده برات به دارنده برات حواله می دهد تا وجه آن را از برانگیر بگیرد.
اشکال نظریه
حواله قائم به دين است و اثر آن انتقال دين مي باشد.
در حوالة قسؤوليت تطامني به يحشم تمي خورد برخلاف برات.
در حواله رضاي محال عليه شرط است ولي ممكن است برات مورد قبول براتكير قرار نكيرد.
حواله مانند برات قابل يشت نويسي نبوده و اصول حاكم بر برات در حواله ذيرفته نشدة
است. مقررات برات از حقوق قرانسه اقتباس شده ولي حواله از عقود اسلامي است و ريشه
در فقه دار
نتیجه: ماهیت حقوقي برات, حواله نیست.
نطریه نمايندگي ناقص
صادر کننده برات به براتگیرنمايندگي مي دهد که مبلغ برات را به دارنده سند بیردازد.
اشکال نطریه
وجود تعهد صادر کننده مستقل از ربطه اصلي در این نظربه قابل توجیه نیست.
در نمايندگي ناقص پاید سه طرف موافق باشند ولي در صحت صدور برات. قبول براتگیر
شرط نیست.
تمايندكي روابط جايز ايجاد مي كند در حالي كه روابظ براني لازم و بايدارند.
نتیجه؛ ماهیت حقوقي برات با نظریه نمايندگي ناقص قابل انطباق نیست.
صفحه 6:
نظربه طاهر
تعهدات براتي و حقوق دارنده برات ناشي از ظاهر این سند است.
اشکال نطریه
در نظربه ظاهر به این حقیقت که هر نعهد براني داراي ماهبت حقوقي است نوحه نشده
نظربه تعهد يك حانبه
صادر کننده پرات بطور يك جانبه در بابر درنده برات نعهد مي کند.
اشکال نظریه
تعهد يك جانبه الزام أور نيست.
تعهد صادر كتندة يرات در برابر ساير دارندكان با اين نظريه قابل توجيه نيست.
نتيجه: ماهيت حقوقي برات تعهد يك جانيه نمي باشد.
نظريه تركيبى
اعمال حقوقي ساده نمي توانند ماهیت حقوقي برات را توحبه کنند به همین جهث نظريات
تركيبي مطرح شده اند
برخي معنقدند ماهیت حقوقی برات مرکب است از يك توافق و يك ایقاع.
اشکال نطریه
این دیدگاه نیز قابل پذیرش نیست جون در آن به ماهیت قراردادنیرداخته و تعهد يك جانبه
هم اشکال مذکور را دارد.
نيجه كيري كلي
هيج يك از نظریات نتوانسته ماهیت حقوقي برات را توجيه كنند لذا بهتر است يرات را داراي
ماهیت حقوقي مسنقل با مقررات خاص بدانیم.
صدور برات
به واسطه امتیازات ویژه که با صدور برات برای دارنده آن ایجاد می شود فانونگذار شرایط
صدور برات را به طور دقیق تعیین کرده است.
صفحه 7:
شرایط صدور برات:
-١ شرايط شكلي
۲- شرایط ماهوي
شرايط شكلي: -١ الزامي ۲- اختیاری
ماده ۲۲۲ قانون تجارت شرایط شکلي برات را بیان نموده است.
برگه برات؛ از نظر فانوني استفاده از برگه با فرم خاصي براي صدو برات الزام أور نيست.
ولي عملا از فرمهايی که وزارت دارايي چاب کرده استفاده مي شود در عرف تجاري استفاده
از اين فرمها معمول و الزامی است.
مندرجات برات معکن است دستنویس با تبپي باشد.
مندرحات برات ممکن است توسط خود صادر کننده نوشته شوذ يا ديكري.
برات بايد داراي تمبر مالياتی باشد.
سؤال: ضمانت اجراي عدم الصاق تمبر مالياتي در برات جیست؟
باسخ؛ برخي معتقدند كه اين امر موجب بي اعتباري برات مي شود. نظر دوم أن است که
عدم الصاق تمبر مالياتي يك تخلف است و ضمانت اجراي آن جریمه صادرکننده مي باشد ولي
نسند صحیح ضادر شده است.
اگر سند خارح از کشور صادر شده باشد تكليف الصاق تمبر مالياتى به عهده اولین شخص
است كه در ايران آن سند را در تصرف داشته است.
قيد کلمه برات: اين قید موجب تسهیل در شناسايي سند مي شود. لازم نيست كلمه
برات به صورت عنوات در این سند نوشته شده باشد.
ضمانت اجراي ماده ۲۳۳ در ماده ۳۳۹ قانون تجارت پیش بيني شده است.
سؤال: با توحه به عدم بيش بيني بند يك ماده ۲۲۳ در ماده ۳۳۲ آبا قید کلمه برات از
شرايط الزامي است يا اختياري؟
پاسخ: نظر مشهور آن است که قبد كلمه برات در اين سند اختياري است ولي اين نظر با
انتقاد مواجه است.
نظر ديكر أن كه ضرورت قيد كلمه برات در اين سند بديهي بوده و لذا قانوتكذار نيازي به
تصریح ضمانت اجراي آن ندیده است چنان که برای فقدان مهر یا امضا نیز ضمانت اجرا بیش
صفحه 8:
ناريخ نحرير: منظور از تاريخ تحرير همان ناريخ صدور برات است كه معمولا با تاريخ تحرير
منطبق است.
در تاريخ تحرير بايد روز - ماه - سال نوشته شود.
فایده تصریح تاریخ صدور برات:
۱- تشخیص اهلیت دار بودن صادر کنده برات
۲- اگر سند توسط تاجر ورشکسته صادر شده باشد مي توان از روک تاريخ صدور
سند بي يه صحث و سقم أن برد.
؟- ناريخ صدور يرات مبداء رعايت يرخي از مهلت هاي قانوني است.
طبق ماده 756 قانون تجارت قيد تاريخ صدور به تمام حروف بيش بيني شده أست هر جند
اين ماده ضمانت اجرا ندارد.
عدم قيد ناريخ صدور باعث مي گردد که این سند برات شناخته نشود.
اسم براتكير: با تصريح به اسم براتكير دارندة يرات مي داند که در سررسید وجه براث را از
جه كسي بايد دريافت كند.
حكم فرضي كه اسم براتكير نوشته نشده با فرضي كه اسمر شخصي نوشته شود كه
وجود ندارد یکسان است.
ممکن است صادر كنندة نام خود زا به عنوان براتكير درج كند. ماهيت چنین سندی با سفته
تفاوت نمي كند.
صدور برات ممكن است به عهده يك يا جند شخص صورت كيرد
درج اسم براتكير در برات لازم است و نوشتن سحت يا لقب و كنيه و ... قابل قبول ثيست.
عدم رعایت ذکر نام برانگیر موجب مي شود که سند برات شناخته نشود.
تعيين مبلغ برات؛ مبلغ برات ارزش آنا مشخص مي کند.
طبق ماده ۲۲۵ قانون تجارث مبلغ برات با تمام حروف نوشته مي شود هر جند به رقم هم
نوشته شود بلامانع است.
ذيل ماده ۲۲۵ قانون تجارت اعتبر رقم را در نوشتن مبلغ ثایت هي کند.
طبق ماده ۲۲۵ قانون تجارت اگر مبلغ دوبار نوشته شده باشد مبلغ به حروف معنبر است و
أكر هر دو بار يه حروف نوشته شده باشد مبلغ کمتر معتبر است. به اين ترتیب اگرمبلغ دوبار
به عدد نوشته شده باشد نیز مبلغ کمتر ملاك است.
لازم نیست برات به بو رایج کشور صادر شود.
صفحه 9:
پرداخت برات با نوع پولي که در آن نوشته شده به عمل مي So al اينکه خلاف مقررات
ارزي باشد كه معادل ريالي آن يرداخت مي شود.
aay eal gut برات: تاريخ تاديه وحه برات همان سررسید برات است. فید تاريخ
سررسید نیز همکن اسث به حرو با رقم باشد.
طبق ماده ۲۶۱ قانون تجارت سررسید برات به چهار صورت همکن است نعبین گردد:
-١ به روز معين
۲- به وعده از روز معين
؟- به رؤيت
۶ به وعده از ریت
در برات به رقیت و به وعده از رؤيت دارندة برات بايد ظرف يك سال از تاريخ صدور آنا به
ریت برانگیر برساند.
أكر تاريخ سررسید برات درج نشود این سند برات نخواهد بود.
هفال: اكر امروز برائي صادر شود و سررسيد آن پنچ روز پس از رثیت باشد و فردابهرقیت
پرسد پنج روز از پس فردا شروع مي شود.
روز سررسید و روز پرداخت لزوماً بر هم منطبق 2
مکان تأدیه: ممکن است مکان پرداخت وحه برات همان اقامتگاه برانگیر باشد یا محل
ديكر.
نوشتن آدرس غلط با ننوشتن مكان برداخت تفاوني ندارد.
معمولاًبانك براتگیر یه عنوان محل پرداخت برات نوشته مي شود. در چنین صورتي بانك,
محل تادیه است ولي بانك, محال علیه تیست:
تصريح به مكان برداخت فوايدي دارد كه از أن جمله تشخیص دادگاه صالح است.
اسم دارنده برات: بايد نام دارندة سند در برات درج شود لذا صدور برات در وجه حامل
ممكن نيست بر خلاف سفته و جك.
اگربخواهیم برات را در وجه حامل درأوريم مي توانيم آنرا در وجه خود صادر كرده و يشت أثرا
در وجه حامل يا سفيد ظهر نويسي كنيمر
صدو برات در وجه سمت. لقب و ... اشخاص صحيح نيست.
قید حواله کرد در برات ضرورت ندارد و اگر برات بحواله کرد دارنده صادر نشده باشد او مي
نواند بات را ظهرنويسي و منتقل AS
عدم قيد نام دارندة برات موجب مي شود سند صاحره برات شناخته نشود.
صفحه 10:
شهاره نسخه برات؛ برات را مي توان در نسخ متعدد صادر نمود که در ان صورت بايد
شماره نسخ در آنها دح شود.
اگر برات در چند نسخه صادر شده و شماره نسخه نوشته نشده باشد سند مذکور برات
شناخته نمي شود.
فواید صدور برات در نسخ متعدد:
- در صورت مفقود شدن برخي از نسخه ها
۲- اخذ قبولي برات از طریق پست
أكر برات در چند نسخه صادر شده و روي تمام آنها فبولي نوشته شده باشد به هنگام
پرداخت باید تمام نسخ به برانگیر اائه شود و الا برانگیر در ازاي هر کدام از آنها مسؤول
شناخته مي شود
امضاء با مهر برات؛ صادر كنندة مي تواند برات را با مهر ا امضاي خود صادر تعاید به مانند
سفته و بر حلاق چك که فقط یا امضا صادر مي شود. صدور برات با چيزي جز امضا يا مهر
ممکن نیست.
در ماده ۲۳۹ قانون تجارت به ضمانت احراي فقدان مر با امضاي صادر کننده اشاره نشده
ولي بديهي است نا وقتي سند مهر یا امضا نشود قابل استناد به تتخص صادر کننده نیست و
سنديتي ندارد.
ماده ۲۳۹ قانون تجارت: «در صورتي که براث منضمن يكي از شرایط اساسي مقرر در فقرات
۲-۲سهدم-۰۷/ ماده ۲۳۲ نياشد مشهول مقررات راحعه یه بروات تجاري نخواهد بود».
انتقاد: ماده ۲۳۲ خبلي سختگیانه تتظیم شده است.
نکته: عدم رعایت ماده ۳۲۳ قانون تجارت موحب بطلان سند نیست بلکه سند مزیور برات
شناخته نمی شود
طبق بند ۸ ماده ۲ قانون تجارت معاملات برواني دا تجاري است و آوردن صفت تجارتي
براي برات در ماده ۳۳۱ زاند است.
ماده ۳۳۷ قانون تجارت : « برات ممکن است به دستور و حساب شخص ديگري صادر
شود»
تغییر در مندرحات رات
ممكن است دارندة اول يا درندگان بعدي برات, مندرجات آثرا قییر دهند. یا جنین تقبيراتي
قابل استناد است؟
صفحه 11:
تفيير در مندرحات برات در قانون تجارت ما بيش بيني نشده است. به نظر می رسد
كساني كه بيش از تغبير آنرا افضا كردة باشند تفيير خر بزاير آنها قايل استناذ تيست ولي
كساني كه يس از تفيير آنرا امضاء يا مهر كردة باشند تقيير در برابر أنها قايل استناد cco
برخي تفبيرات واقعا تفيير محسوب نمي شوند مثل تغبير تاريخ از هجري شمسي به
میلادي.
أكر تقبیر در مندرجات سند با سوونیت باشد احتمال تعقیب کيفري تفیبردهنده به انهام
جعل وجود دارد.
تکمیل مندرحات برات
ممکن است برات ناقص صادر شده و توسط دارنده کامل شود. رویه علمي و نظر برخي
حقوقدانها آن است که تسلیم سند ناقص به معني دادن نمايندگي در تکمیل برات به دارنده
آن است.
بر خلاف نظر مشهور و رویه عملي محاکم به نظر مي رسد صرف دادن سند ناقص و سفید
امضاء به ديكري دلالت بر اعطاي وکالت به گیرنده سند نمي کند.
اگر سمت نمايندگي تکمیل کننده برات احراز شود تکمیل برات از سوي Sly sl صادر کننده
ايجاد تعهد مي كند.
أكر براتكير يرات ناقص را قبول كند موضوع مشابه با مبحث قبل خواهد بود.
مندرحات اختياري برات
مندرجائي اختياري است كه درج يا عدم درج أنها در برات علي السویه باشد مثل نوشتن
جهت صدور يرات در مثن اين سند توسط صادر کننده.
شرايط ماهوي صدور برات
براي صدور برات بايد علاوه ير شرايط شكلي. شرايط ماهوي نيز رعايت شود
قصد و رضا: صادر کننده برات باید هنگام صدور برات داراي اراده سالم باشد.
سؤال: اكر كسي امضاي صادر کننده را در برات حعل کند ایا جاعل مسقول است یا کسب
که امضاي او حعل شده است؟
باسخ: جنين براتي براي هیچ کدام از اين دو شخص نعهد برائي ایجاد نمي کند هر چند
جاعل قابل تعقیب كيفري است.
صفحه 12:
اقليت: صادر كننده برات جون در امور مالي خود دخالت مي كند بايد داراي اهليت باشد.
اگر برات توسط شخص فاقد اقلیت صادر شود و مورد ظهر نويسي قرار بگیرد با اين كه برای
صادر کننده تعهد ايجاد تمي كند ولي ظهر نويسان در برابر دارنده برات مسؤول مي باشند.
حهت صدور برات: اگر جهت برات نامشروع باشد موجب بطلان اين سند است. البته اكر
دارندة برات از جنين جهتي آگاه نباشد يرات براي صادر كننده ايجاد تعهد مي كند.
هحل برات؛ منظور از محل برات. وخهي است كه به انكاي آن صاذركنندة. برات را صادر مي
گند: محل برات ممکن است در زمان صدور برات نزد براتگیر تامین شده باشد یا تا سر رسید.
محل به يراتكير رسانيدة شود.
نكقه: منبع محل متفاوت از خود محل اسث.
قانونگذار از محل برات به « وحه برات > و « مبلغ يرات » تعبیر کرده است. ( ماده ۲۹۰ و
٩۱ قانون تجارت)
صدو برات بدون محل اشکال ندارد.
اگر محل برات نزد برانگیر نامین نشود پرانگیر پس از قبول برات و پرداخث آث به برانکش
رجوع ميکند
وجود محل نزد مسژولین سند موجب بقاي مسوولیت ایشان مي شود.( ماده ۲۹۰ قانوث
نجارت)
سوال: اگر براتکش محل برات را به Sly رسانیده باشد ایا رانگیر ملزم به قبول برات
است؟
باسخ: خير براتكير الزامي ندارد جون ممكن است تمايلي به ايجاد تعهد براني براي خود
نداشته باشد.
اگر ذینفع برات خود صادر کننده باشد و محل را نزد بانگیر تامین نکرده باشد به نظر مي
رسد برانگیر علبرغم قبول برات الزامي به برداخت آن ندارد زيرا يس از برداخت بايد آثرا از
پراتکش مسترد داد
برات سازشی
پراتي است که در زمان صور فاقد محل است و صادر کننده قصد تأمین محل را در
سررسید نزد برتگیرندارد. صدور برات سازشي به لحاظ قانوبي منعي ندارد
صفحه 13:
برات سازشي توسط كساني صادر مي شود که وضع مالي خويي ندارند و سازش میان
صادر کننده و محال علیه صورت مي كيرد.
اگر تاجري برات سازشي صادر کند و در نهایت وررشکست شود طبق بند ۳ ماده ۵۶۱ قانون
تجارت اين ورشكستكي از اقسام ورشكستكي به تقصير خواهد بود.
ممکن است صادر کننده برات سازشي فایل تعقیب کیفری باشد.
سؤال: آيا محل يرات يا صدور سند به دارنده آن منتقل مي شود؟
باسخ؛ در كشورهاى مختلف مقررات يكنواخت نيست و اختلاف به چشم مى خورد.
در برخي از كشورها با صدور سند محل أن به دارندة منتقل مي شود.
در كروهي از كشورها تتوري انتقال مالكيث محل يذيرفته نشده است و محل سند با وصول
ol به دارنده منتقل مي گردد.
گروه سوم كشورهايي هستند که دارنده سند. تجارني را بر دیگر طلبکاران مقدم
میشمارند
گروه چهارم کشورهایی می باشند که تتوري انتقال مالکیت محل را نپذیرفته اند مگر در
صورت توافق طرفین سند.
به نظر می رسد در حقوق ایران محل سند با وصول آن به دارنده آن منتقل مي گردد.
برخي از حقوقدانها معتقدند با قبول برات توسط برانگیر. محل Ul به دارنده برات منتقل مي
به نظر مي رسد محل برات قبل از وصول. متعلق به براتکش است ولي پس از قبول و بیش
از انقضاي مواعد حق استرداد آ را ندرد.
در خصوص تتوري انتقال مالكيت محل بايد بر اساس مقررات کشور محل صدور برات قضاوت
نمود.
دارنده برات اختيار دارد نا سررسيد منتظر يماند و جهت دریافت وحه سند یه برنگیرمراحعه
كند و نيز مي تواند بيش از سررسيد به براتكير مراجعه و واكنش او را ارزيابي كند.
واكنش براتكير بيش از سررسيد
- قبوك
؟- نكول 2 (ماده7۲۸به بعد نون تجارت)
قبول برات: قبول برات به معنی تعهد برنگیر به پرداخت آن در سر رسید است.
شکل قبولي باید مطابق ماده ۳۲۸ قانون تجارت باشد.
صفحه 14:
ماده ۲۳۸ قانون تجارت: « قبولي برات در خود برات با قید ثاریخ نوشته شده امضاء با مهر
ميشود. در صورتي که برات به وعده از رؤيت باشد ناريخ قبولي با تمام حروف نوشته خواهد
شد. اگر قبولي بدون تاریخ نوشته شد تاریخ برات تاریخ ریت حساب مي شود.»
قبول برات بطور شفاهي با در سند جداگنهایجاد تعهد براتی نمي کند.
براي اخذ قبولي باید برات به برانگیر اائه شود. ارائه برات همکن اسث به وسیله خود
دارندة يا وكيل اويا به وسيله يست انجام كيرد.
بيش بيني يك فرصت معقول براي برانكير براق ابراز قبولى منطقي است به همين منظور در
حقوق فرانسه ارانه ثانوي برات بيشبيني شده اسث ولي در حقوق ما جنين صراحتي وحود
ندارد يا اين حال از ماده 770 قانون نجارت مي توان ارائه ثانوي را استنباط كرد.
ماده ۲۳۵ قانون تجارت: « برات بايد به محض ارائه يا منتهي در ظرف ۲۶ ساعث از تاريخ
ارائه قبول يا نكول شود. »
اكر براتكير بركه برات را از برانكش بكيرد و أن را از بين ببرد مسؤوليت كيفري بيدا مي كند.
(ماده 1۸۲ قانون مجازات اسلامي )
اخذ قبولي اختياري است و ممكن است مراجعه به براتكير براي كرفتن قبولي مقرون يه
صرفه نباشد.
در موارد زير اختيار دارندة يرات در اخذ قيولى محدود مي شود:
۱- براتکش در برات قید کند که پس از مدتي برت به براتكير ارائه شود
۲- در برات به رثیت هر زمان برات به براتكير ارائه شود سررسید آن است و اخذ
قبولی معني ندارد مگر در موارد استثنايي.
۳- براتکش با قید قبولي اجباری اختيار دارندة برات را محدود کند.
۶- براتکش اخذ قيولي را ممنوع کند.
نکته: در بات به وعده از رؤيت نمي توان ارانه برات را به برانكير ممنوع کرد
قد هر يرات نه رقيت يا به وعدة از رقيت يايد ظرف یکسال لز تاريخ صدور. برت به
رؤيت براتكير يرسد.
صفحه 15:
سؤال: آيا براتكير ملزمربه قبول برات است؟
باسخ؛ خير هر جند محل cal gap) ly باشد.
در خصوص شکل قبولي در ماده ۲۲۸ قانون تجارت به سه عامل اشاره شده است.
قيد تاريخ در قبولي برات اختباري است.
تاريخ قبولي در برات به وعده از رثیت موحب رون شدت سررسید برات مي شود.
به لحاظ اهميت ناريخ قبولي در برات به وعده از رؤيت قانونكذار درج أنرا يا نمام حروف توصيه
کرده است.
ماده ۲۳۹ فانون تجارت: « هر عبارتي که محال علیه در برات نوشته امضا یا مهر کند قبول
محسوب است مگر اين که عبارت مشعر بر عدم قبول باشد ... >.
قبول مشروط در برات: نكول تلقي مي شود. ( ماده ۲۲ قانون تجارت)
ماده ۲۳۶ قانون تجارت: "در قبولي براني که ul aay در خارح از محل اقامت قبول كننده بايد
تأدية شود تصريح يه مكان تأدية ضرورق است."
سوال؛: آا ماده ۲۳۶ استتنء بر ماده ۲۳۲ قانون تجارت است؟
باسخ: تقبيري كه در ماده ۲۳۶ آمده در حدي نیست که تقییر مندرحات برات محسوب
شود
قبول حزئي: اكر برانكير جزئي از برات را قبول کرد يعني باقي آنرا نکول کرده و بر عکس.
(ماده ۳۳۹ و ۲۳۳ قانون تجارت ).
« ... در صورتي كه محال عليه بدون تحرير فيج عبارتي برات را امضا یا مهر نماید برات قبول
شده محسوب مي شود ».
آثار قبول برات؛ مهمترین اثر در ماده ۳۳۰ قانون تجارت آمده است و آنهم ایجاد مسقولیت.
براي براتكير است.
طيق مادة 771 قانون تجارت : « قبول كننده حق نكول ندارد. »
بانگیر پس از قول و پیش از استردا رات به دارنده هي تواند نکول کند.
يس از قيول برات. برانكير نفي تواند با توسل به ايرادات ار مسؤوليت شانه خالي كنت
قبول يرات را برخي اماره بر مديونيت برانكير به برانكش دانسته اند كه به دلبل مقابیت به
مقرراتقابلتأمل است.
اگر دارنده برات از قبول آك مطمتن نباشد مي تواند از برانکش بخواهد که پس از اخذ قبولي
آنرا در اختيار وي قرار دهد.
صفحه 16:
نكول برات: براتكير تعهد نمي كند وجه برات را در سررسيد ببردازد و آثرا رد مي كند.
- معمولآ براتكير به صراحث آنرا نكول نمي كند بلكه از قبول برات امتناع مي كند. ( ماده
۳ قانون تجارت )
- طبق ماده ۳۳۳ قانون تجارت قبولي مشروط نکول محسوب مي شود.
- ورشکستگي یا قوت برانگیر پیش از قبول برات, نکول محسوب مي شود.
نکته:ننها ره اثبات نکول. انجام تشریفات واخواست نکول و ارانه واخواستنامه نکول است.
فايده واخواست نكول: طبق ماده ۲۳۷ قانون تجارت: « پس از اعتراض تکول ظهرنویسها
و برات دهنده به تقاضاي دارنده برات باید ضامني براي تادیه وحه آن در سر وعده بدهند وبا
وجه برات را به انضمام مخارج اعنراض نامه و مخارج برات رجوعي ( اگر باشد ) فورا تأديه
نمایند».
قبول شخص ثالث ( ماده ۲۲۹ و ۲۶۰ قانون تجارت )
پس از نکول برات ممکن است شخص ثالث حاضر به قبول نك شود که براک اين كار يايد در
اعنراضنامه نکول امضا کند و به اين ترئيب مسؤوليت برداخت برات را در سررسيد مي يذيرد.
دخالت شخص ثالث پیش از نکول برات مقدور تیست.
سوال: جرا ثلث با قبول برات براي خود تعود ایجاد مي کند؟
پاسخ: باید نقع تعهد ثالث متوحه برانکش یا ظهر نویسها شود ولي ماده ۲۶۰ این منطق
رأ نبذيرفته است و با جنين وضعي هيج ثالئي برات را قبول نخواهد کرد
پيشنهاد: بهتر بود مقرر مي شد دارنده برات پس از قبول ثالث حق رجوع به شخصي که
ثالث از طرف او قبول نمودة ندارد.
دارندة برات مي تواند قبول ثالث را تيذيرد.
ظهرنويسي
مقررات ظهرنویسی از ماده ۲۶۵ تا ۲۶۸ قانون تجارت آمده است.
تعریف ظهرنويسي: ظهر به معني يشت و ظهرئويسي يعني يشت نويسي و در
اصطلاح يعني دارنده سند تجارتي با امضاي يشت آنه سند را به ديكري انتقال دهد.
ماده ۲۶۵ قانون تجارت: « انتقال برات به وسيله ظهرنويسي به عمل مي أيد. »
- ظهرنويسي تنها راه انتقال سند تجارتي نیست و تنها اربرد ظهرنويسي نیز انتقال سند
تجارتي نيست.
صفحه 17:
کاربرد ظهرنويسي :
انتقال سند تجارني
۲- دادن وکالت در وصول وحه سند تجارني
۲- وثیقه گذاشتن سند تجارتي
اگر سند در وجه حامل باشد نيازي به ظهرنويسي نيست و با قبض و اقباض منتقل مي
براي قابليت ظهرنويسي سند تجارتي لازم نيست در آن قيد حواله كرد وجود داشته باشد.
دو اصل مهم در ظهر نويسي وحود دارد:
۱- اصل مسقولیت تضامني ظهرنویس با دیگر مسژولین برات ( ماده ۲2۹ قانون تجارت )
۲- اصل عدم نوجه به ایرادات که به موجب ul ظهرنویس نمي تواند با توسل به ایرادات از
خود رفع مسؤوليت كند.
ظهرنويسي به منظور انتقال: ظهرنويسي اين قابليث را به يرات داده كه به راحتي يه
ديكران منتقل شود.
دارنده سند يا استفاده از ظهرنويسي مي تواند برات را تنزيل كند.
نرع تنزيل توسط بانك مركزي اعلام مي كرديد و اكنون تنزيل اسناد تجارتي ميان خود تجار
رايع است.
شرایط شكلي ظهرنويسي در ماده ۲۶۲ قانون تجارت آمده است.
طبق ماده ۲۶۲ قانون تجارت؛ « ظهرنويسي باید به امضا ظهرنویس برسد. ممکن است در
ظهرنويسي تارخ و اسم کسی که برات به او انتقال ذاده مي شود قيد كردد. »>
امضاي ظهرنویس از شرایط لزامي در ظهرنويسي است.
امضاي ظهرنويس بايد در يشت سند انجام كيرد هر جند برخي معتقدند امضاي روي سند
هم با نوشتن عبارني که حاكي از انقال باشد بلامانع است.
سؤال: اكر يشت سند يه دفعات زياد ظهرنويسي شده و ديكر جاي خالي نياشد تكليف
چیست؟
پاسخ: در حقوق ما چنین موضوعي پیش بيني نشده ولي در حقوق فرانسه استفاده از
برگه الونژ پیش بيني شده است.
قيد تاريخ و نام منتقل اليه در ظهر نويسي از شرايط اختياري است.
صفحه 18:
ظهرنويسي ممکن است سفید امضا یا به نام شخص معین ( ۱- در وحه شخص معین ۲-
به حوله کرد شخص معین )با در وجه حامل انجام شود.
- اگر برات به صورت سفید امضا با در وحه حامل ظهرنويسي شود براي انتقال نیز به
ظهرنويسي مجدذ ندارد ويا قيض و اقباض انتقال صورت مي گیرد.
- عليرغم فوايدي كه ناريخ ظهرنويسي دارد ولي درج آن در ظهرنویسی اختياري است.
فواید قبد تاريخ ظهرنويسي:
-١ تشخيص اقلیت ظهرنویس
۲- در ورشکستگي
تعيين ترنيب ظهرنويسان
- مشخص بودن نرتیب طهرنویسان براي دارندة يرات فايدة ندارد ولي جو ظهرنويسي كه
وجه برات را يرداخته حق مراجعه به ظهرنويسان ماقبل خود دارد اكر وجه برات از ظهرنويسان
كرفته شود معلوم مي كردد كه كداميك از ايشان حق مراجعه به جه ظهرنويساني را دارد.
- همکن است ظهرنویس مندرحات اختيري را در ظهرنويسي قيد كند.
- ظهرنويس ممكن است شرطي به سند افزوده يا مندرجات أثرا تفيير دهد.
- درج شروطي در ظهر نویسی ممکن است که خلاق مقررات آمرهنباشد.
- رعایت ترتيب در ظهر نويسي الزامي نيست.
ظهرنويسي حزئي: معمولا به هنكام ظهرنويسى كل سند ظهرنويسي مي شود ولي
أكر ظهرنويسي جزئي صورت كيرد تكليف جيست؟ به دليل اشكال هاي عملي كه بروز می
کند در حقوق فرانسه و کنوانسیون ژنو ظهرنويسي جزئي باطل شناخنه شده است ولي در
مقررات ما به صراحت تعیین تکلیف نشده است. برخي بطلات آنا از ماده ۲2۵ قانون تجارت
استتباط مي نمایند.
- منظور از انتقال سند نجارني به واسطه ظهرنویسی انتقال حقوق ناشي از سند است.
- حقوق ناشي از سند هم شامل حقوق مندرح در آن و هم تضمینات آن مي كردد.
- دارنده ستد داراي حقي بیش از ظهرنویس مي شود لذا ماهبت ظهرنويسي انتقال طلب
یا ضمائت نیست.
حدود مسؤوليت ظهرنويس:
-١ مسؤول قبول برات است
۲- مسقول پرداخت برات در نسررسید است.
صفحه 19:
اصل عدم توجه به ایرادات دارنده سند تجارتي را حمایت مي کند.
هر چند اين اصل به صراحت در مقررات ها پیش بيني نشده است ولي رویه قضايي آنرا
پذیرفته است.
استتنا بر اصل عدم توحه به ایرادات:
-١ ايراد حجر
۲ اراد جعل
؟- ايراد شكلي
5 ايراد ناشي از روابط شخصي
اصل عدم توجه به ايرادات از دارندة با حسن نيث حمايت مي كند.
ظهرنويسي براي دادن وکالت در وصول؛:
- معمولا تجار به ديكران وكالت مي دهند نا وجه سند را وصول و به حساب ایشان واریز
تمايند. ينك اين كار را براي تجار انجام مي دهد.
- با ظهرنويسى مي توان به ديكري وكالت در وصول وجه سند را داد.
طبق ماده ۲۶۷ قانون تجارت: « ظهر نويسي حاكي از انتقال برات است مگر این که
ظهرنویس وکالت در وصول را قید نموده باشد که در اين صورت انتقال برات واقع نشده ولي
دارنده برات حق وصول ولدي الأقتضاء حق اعتراض و اقامه دعوي براي وصول خواهد داشت جز
در مواردي كه خلاف این در برات تصریح شده باشد .
- در مقام ترديد اصل بر آن است كه ظهرنويسي براي انتقال بوده است.
حقوق ناشي از وکالت در وصول وحه برات:
۱- حق وصول وجه سند
۲- حق اعتراض
۲- حق قامه دعوي
- وکالت در وصول جز در مورد ماده ۲۶۷ قانون تجارت تابع قانون مدني است که گاه ایجاد
اشکال مي کند مثل انفساخ وکالت در نتبجه فوت یا حجر ظهرنویس پیش از وصول وحه سند.
- حقوقدانها در آثر خود نلاش کرده اند نا وكيل در وصول وحه سند تجارني را از شمول
مقررات حقوق مدني خارج سازند مثلآ برخي وكبل در وصول را قائم مقام تجارني ظهرنوس
معرفي کردند که قبل پذیرش نیست.
صفحه 20:
ظهرنويسي به منظور توثيق سند تجارني: اين نوع ظهرنويسي در عرف يانكداري رايج
‘ual
ظهر نويسي به منظور وثیقه گذاری سند در قانون ما پیش بيني نشده است بر خلاف
كنوانسيون زنو و حفوق فرانسه.
به وثيقه كذاشتن سند نجاري در قالب عقد رهن ممکن نبوده و به صراحت قانون مدني
رهن دين و منفعت باطل است.
- حقوقدانها تلاش کرده اند وثیقه گذاشتن اسناد نجاري را از شمول مقررات عقد رهن خارج
سازند.
برخي از حقوقدانها معتفدند قانونگذار باید به صراحت وثیقه گذاري اسناد نجارتي را
پيشبيني ميکرد چنانکه در شرکتهاي سهامي چنین کرده است.
ضمانت
در مقررات مربوط به برات مبحث ویژهاي به ضمانت اختصاص داده نشده است و فقط در ذیل
ماده ۲۶۹ قانون تجارت به آن اشاره شده است.
در ضمانت شخصي تعهدي را كه به عهده مسئولین برات است به عهده مي گیرد.
اطراف ضمات:
-١ ضامن ( شخص ثالث)
7 مضمون عنه ( يكي از مسژولین برات)
؟- مضمون له ( دارندة برات)
موضوع ضمانت در برات:
أ امات
Ay پرداخت 7
ضامن قبول برات, ضامن پرداخت آن نیست ولي ضامن پرداخت وحه برات ضامن قبول برات
نیز ميباشد.
کاربرد ضمانت؛ ضامن هنگامي در بات دخالت ميکند که دارنده از قبول با پرداخت برات
مطمتن نباشد.
- دخالت ضامن در بات منحصر به مواردي که در فانون تجارت آمده نیست.
- دخالت ضامن موجب اعتبار بيشتر برات مي كردد.
صفحه 21:
شکل ضمانت: ضامن مي تواند با امضاي برات ضمانت کند. اگر ضامن روي برات را امضا
کند شناسايي او ساده است ولي اگر ضامن پشت برات را بدون نوشتن هیچ عبارتي امضاء
کند با ظهرنویس اشتباه مي شود.
سفال: اگر ضامن پشت برات را بدون نوشتن هیچ عبارتي امضا کند چگونه او را از
ظهرنویس تشخیص دهیم؟
پاسخ : بسته به اين كه از گردش برات اطلاع داشنه باشیم با خیر باید پاسخ داد. اصل بر
آن است که امضای پشت برات به منظور ظهرنويسي صورت مي گیرد.
- ضامن ممکن است مضمون عنه خود را مشحص کند و گاه فقط ضمانت مي كند يدون
تصریح به مشخصات مضمون عنه که در چنین صورتي تعبین مضمون عنه دشوار است.
- درج تاريخ در ضمانت ضرورت ندارد. البته اكر ضامن در ضمانت ناريخ درج كند فوايدي دارد
كه از جمله در شتاسايي مضمون عنه مي توان از ناريخ ضمانت استقادة كرد.
- اكر ضامن بدون درج تاريخ ضمانت كرده باشد بايد تاريخ ضمانت را تاريخ دخالت شخصي
دانست که ضامن از او ضمانت نموده است.
ضمانت در سند حداكانه: به نظر مي رسد ضمانت در سندي غیر از پرات براي ضامن
ایجاد تعهد ستدي نمي کند هر چند ضمان مطابق با مقررات حقوق مدني صحیح است.
- ضمان عقد است و دخالت ضامن باید مورد قبول مضمون له قرارگیرد.
اشخاصي که مي نوانند ضامن شوند:
- اشخاص ثالث
۲- مسئولین برات
ضمانت مسؤولين برات از يكديكر ابتدا عمل لفوي به نظر مي رسد ولي اكر بتوانيم براي
جنين ضمانتي فايده اي تصور كنيم بايد أنرا صحيح تلقي كرد.
موضوع ضمانت:
= قبول برات
۲- پرداخت برات له -١ برداخت كل هبلغ برات
۲- پرداخت جزني از مبلغ برات
- اگر ضامن بطور مطلق ضمانت کند ضمانت پرداخت کل مبلغ محسوب مي شود.
- طبق ماده ۲2۹ قانون تجارت ضامن با مضمون عنه داراي مسقولیت تضامني است.
0
صفحه 22:
- مسخولیت ضامن تبعي است و استقلال ندارد در نتيجه ضامن حق دارد به تمام ايراداتي
استناد کند که مضمون عنه در صورت رجوع دارنده سند به أو مي توانسث به آنها استناد کند.
- اثر عقد ضمان در قانون مدني نقل خمه به ذمه است ولي در اسناد تجاري موحب ضم
ذمه به مه ميباشد.
- اكر ضامن وجه برات را بيردازد حق دارد به مضمون عنه خود مراجعه کند.
- در سناد تجارتي براي رجوع به مضمون عنه لازم نيست اذن در ضمان وجود داشته باشد.
پرداخت برات
- معمولا يرداخت برات توسط برانگیربه عمل مي آید.
- پرداخت برات در روز سررسید به عمل مي آید.
دارنده برات بايد روز سررسيد وجه آنرا از رانگیر مطالبه کند.( ماده ۳۷۹ قانون تجارت)
- بر خلاف مقررات حقوق مدني در حقوق اسناد تجارتي دارنده سند (طلبكار) بايد يه
مسؤول سند (يدهكار) مراجعه كند.
سؤال: هر جند در ماده ۲۷۹ قانون تجارت مقرر شده وحه برات باید روز وعده مطالبه شود
ولي آيا دارندة يرات مي تواند ديرتر به براتكير هراجعه کند؟
- در برات به رؤيث و برات به وعده از رويث طيق ماده 505 قانون تجارت دارندهبرات یکسال
مهلث ذارد ولي در براتي كه داراي سر رسيد به روز معين است دارندة برات دة روز فرصت
مراجعه دارد و اگر با عدم پرداخت مواجه شود هرچه دیرتر رجوع کرده باشد :از مولت اعتراض او
کاسته مي شود. (ماده ۲۸۰ قانون تجارت)
- طبق ماده ۳۷۹ قانون تجارت وحه براث باید روز وعده مطالبه شود ولي آیا دارنده برات مي
تواند زودتر از سر رسيد به براتكير مراحعه کند؟ علي الاصول خبر مکر با موافقت برنگیر و با
مطایق با ماده ۳۲۸ فانون تجارت.
- گر براتكير فوت شود يا بيش از سررسيد ورشكست شود دارنده بات حق رجوع بيش از
موعد بيدا مي كند.
- اكر براتكير متعدد باشد وجه برات بايد از ايشان مطاليه شود
- اكر برات نكول شده و شخص ثالث آنرا قبول کرده باشد در سر رسید باید به ثالث مراجعه
کرد.(ماده ۲۳۹ و 72٠ قانون تجارت)
- پرداخت برات در صورني که مطابق با مقررات باشد موحب برائت ذمه مسهولین برات مي
شود. ( ماده ۲۵۸ قانوث تجارت)
- پرداخت وحه برات به دارنده قانوني موجب يرانت مي كردد.
7
صفحه 23:
- براتكير وظیفه اي در يررسي صحت امضاي ظهر نويسان ندارد.
- اگر وجه سند نزد برانگیر توقیف شده باشد پرداخت از روي سوء نیت بوده و موجب برائت.
تميشود.
- توقیف وحه برات در صورت صدور دسنور مقامات قضايي معتبر است نه دستوربرانکش.
- پرداخت وجه برات زودتر از سر رسید اماره بر سوه نیت برانگیر است. (ماده ۲۵۲ قانون
(obs
- ماده ۳۷۹ از قنون تجارت بر ماده ۲۷۸ قانون مدني استناء واردنموده است. در اسناد
تجارني محاکم نعي تواند یه مسقولین سند مهلك اضافي بدهند.
گم شدن برات
همکن است برات در يکي از صورتهاي زیر مفقود شده باشد:
۱- پیش از قبول براتگیر
۲- پس از قول براتگیر
در هريك از دوحالت مذکور ممکن است برات تك نسخه یا نسخه ثاني داشته باشد.
ماده۳۹۱ قانون تجارت: « در صورت گم شدن براتي که هنوز قبول نشده است صاحب آن
مي تواند وصول وجه أن را بر حسب نسخه ثاني يا ثالث يا رابع الخ تقاضا كند. »
ماده ۳۹۲ قانون تجارت :« اگر نسخه مفقود نسخه اي باشد که قبولي در روي آننوشته
شده تقاضاي پرداخت از سوي. نسخههاي دیگر فقط به موحب امر محکمه پس از دادن صامن
به عمل میاید.»
ماده 577 قانون تجارت: « اكر شخصي كه يرات را كم كرده اعم از اين كه قبولي نوشته
شدة يا نشدة باشد مي تواند نسخه ثاني يا ثالث يا رابع الخ را با اجازه دادكاه تحصيل نمايد.
يس از اثبات اين كه برات متعلق به او است مي نواند با دادن ضامن تأدیه وجه آنرابه موجب
امر محکمه مطالبه کند. »
برداخت بحزئي برات: اكر براتكير بخشي از مبلغ برات را بيردازد دارنده برات بايد نسبت به
بافيماندة اعتراض كند. ( ماده ۲۹۸ قانون تجارت)
- حکم ماده ۲۳۸ قانون تجارت بر خلاف مقررات حقوق مدني است.
7
صفحه 24:
—
دارنده باقي مي ماند؟
در صورت پرداخت جزئي برات. بركه برات به براتكير تحويل داده ميشود يا در دست
پاسخ: چون دارنده مي خواهد نسبت به باقيمانده مبلغ اعتراض كند يس بايد بركه برات را
در اختيار داشته باشد.
- پرداخت برات با همان نوع پولي که در آن نوشته شده به عمل مياید. ( ماده ۲۵۲ قانون
(obs
- طبق ماده ۲۵۳ قانون تجارت: « پرداخت برات با وع پولي که در آن معین شده به عمل
مياید.»
- استنناي ماده ۲۵۲ در ماده ۲۵۲ فانونتجارت دیده مي شود. طبق این ماده < اگردرنده
برات به برات دهنده یا کسي که برات را به او منتقل کرده اسث پولي غیر از آن نوع که در برات
معین شده است بدهد و آن برات در نتبجه نکول یا امتناع از قبول و با عدم تأدیه اعتراض شود
دارنده برات مي تواند از دهنده برات با انتقال دهنده نوع پولي را که داده يا نوع پولي که در
ابرات معين شده مطالبه كند ولي از ساير مسؤولين وجه برات جز نوع بولي که در بات معین
شده قايل مطاليه نيست. »
برداخت شخص الث ( ماده ۳۷۰ نا 71/7 قانون تجارت)
- در صورت عدم پرداخت وجه برات در سررسید و انجام تشریقات واخواست ممکن است
شخص ثالثي حاضر به پرداخت آن گردد.(ماده ۳۷۰ قانون نجارت)
- پرداخت توسط شخص ثالث پیش از احراز عدم پرداخت از سوي برانگیر معکن نیست.
- شخص ثالث يس از يرداخت قائم مقام دارندة برات مي شود. ( ماده ۲۷۱ فانون نجارت)
- ماده ۲۷۲ قانون تجارت قلمرو حقوق شخص ثالث را كه در ماده قبل آمده بود محدود مي
- اكر ثالث تصريح نكند از طرف جه كسي يرداخت مي كند در مقرات ما تعيين تكليف نشده
ولي ميتوان از وحدت ملاك مادة 707 قانون تجارت استفادة كردة و يرداخت او را به حساب
پراتکش بگذاريم.
- برداخت شخص ثالث در اسناد تجاري حني بدون اذن به ثالث حق رجوع ميدهد.
- اكر جند شخص ثالث حاضر به برداخت وجه برات شوند برداخت كسي بذيرفته است كه
تأديه از طرف اوعده زيادتري را بري الذمه مي كند. ( ماده ۳۷۲ قانون نجارت)
سؤاك: جرا يرانكير حاضر مي شود به عنوان ثالث وجه برات را بيرداز؟
باسخ: براي اين كه قائم مقام دارندة برات شود و يس از يرداخت حق رجوع به تعداد
بيشتري را بیاید.
- پرداخت ثالث از جانب برانگیر ههکن نیست.
صفحه 25:
آثار پرداخت برات؛ با پرداخت وجه برات به عمر برات خانمه داده مي شود و مسئولین
بات در رایر درنده آث پري هي شوند.
-اگر برانگیر از محل اموال خود پرداخت کرده باشد حق رجوع به براتكش دارد. البته تعهد
پرانکش در برایررنگیر نيع مقررات حقوق مدني است.
- اگرپرداخت از جالب ظهرنویس صورت گیرد حق رجوع به ظهرنویسان ما قبل و برنکش را
55
- گر راکش برات را پرداخت کند و در صورتي که محل برات را به برانگیر رسانیده باشد حق
استرداد محل برات را ارد.
اعنراض - واخواست - پرونست
برگه اي که به موحب آن واخواست صورت مي گیرد «واخواستنامه» یا « اعتراضنامه»
خوانده ميشود.
اقسام واخواست:
)- واخواست عدم تادية
۲- واخواست تکول
- در سفته و چك نیز واخواست عدم تأدیه کاربرد دارد هر چند به موجب رأي وحدت رویه
قضايي در خصوص چك گواهي نامه عدم پرداخت باتك جایگزین واخواستنامه شده است.
- واخواست نکول اختصاص به برات دارد.
- طبق ماده ۲۹۲ قانون تجارت «اعتراض در موارد ذیل به عمل ميید:
۱ در مورد تکول
۲- در مورد امتناع از قبول یا نکول
۲- در مورد عدم تادیه >
اعنراض نکول
- طبق ماده 777 قانون تجارث «نكول برات به موجب تصديقنامهاي كه رسما تنظيم ميشود
محقق كردد. تصديقنامه مزبور موسوم است به اعتراض (بروتست) نكول»
- اكر يرات به رؤيث باشد اعتراض نكول در مورد أن بي معني است.
- در برات به وعده از رقیت اعتراض نکول ضروري است.
فایده اعتراض نکول در ماده ۲۳۷ قانون تجارت آمده است. مطابق با اين ماده «پس از
اعتراض نکول ظهرنویس ها و برات دهنده به تقاضاي دارنده برات بايد ضامني براي تأديه وحه
صفحه 26:
أن در سر وعدة بدهند با وجه رات را به لضعم مخارج اعتراض نامه و مخارحبرات رجوعي (اكر
باشد) قور تأدیهنمایند.»
- دارنده برات مي تواند نا سررسید صبر کرده و به جاي اعتراضی نکول اقدام به واخواست
عدم تأدیه نماید.
اعتراض عدم تأدیه
پس از سر رسید اگر پرات پرداخت نشود دانده برات باید تشریفات واخواست را به انجام
برساند تا به وسیله آن عدم پرداخت را ثابت کند.
طبق ماده 187 قانون تجارت: «نه فوت محال عليه نه ورشکستگی او نه اعتراض نکولي
كرتن براك را إواشترلض طم تأحية م معدن يفيل زاو
ماده 185 قانون تجارت مورد انتقاد حقوقدانها قرار كرفته است.
بيشنهاد: بهتر بود دارندة برات در صورت فوت يا ورشكستكي براتكير از انجام تشريفات
واخواست معاف باشد.
سفال: آیاتنظیم اعتراضنامه حق دارنده سند تجارتي است با تکلیف اوست ؟
پاسخ: طبق ماده ۲۸۳ قانون تجارت اعتراض « حق» دارنده سند شناخته شده است.
- به توضيحي که قباًداده شد بهتر بود دانده برات در مورد ماده ۲۸۳ قانون تجارت نیز از
انجام تشریفات واخواست معاف مي گردید
- طبق ماده ۲۹۵ قانن تجارت: «هیج نوشتهاي نمي تواند از طرف دارنده برات جایگزین
اعتراض نامه شود مگر در موارد مندرحه در مواد ۲۳۹۳-۲۹۲-۳۷۱ راجع به مفقود شدن برات»
تشریفات واخواست
محل اعتراض: طبق ماده۲۹۳ فانون تجارت اعتراض باید در افامتگاه محال علیه انجام بگیرد
و اگر ثالث برات را قبول کرده باشد در محل اقامت او بید واخواست صورت گیرد. اگر اشخاصی
براي پرداخت وجه برات تعیین شده باشند در محل اقامت ایشان اعتراض به عمل ميآید
شکل اعترا:
اعتراضامه به صورت فرم در اختبار دارنده برات با سفته گذاشته مي شود.
بر ماده ۲۹۶ قانون تجارت مندرحات اعتراض نامه ذکر شده است. در عمل
n
صفحه 27:
مهلت واخواست: طبق ماده ۲۸۰ فانون تجارت « امنناع از تأديه وجه برات بايد در ظرف ده
روز از تاریخ وعده به وسیله نوشته اي که اعتراض عدم تأدیه نامیده مي شود معلوم گردد. »
- در خصوص فرصت واخواست نکول مهلتي در فانون نجارت نيامده است. بهتر است گفته
شود تا سررسید این فرصت براي دارنده وجود درد
- مهلت مقرر درماده ۲۸۰ قانون تجارت در برات به رفیت از فرداي رقیت حساب مي شود.
- در موارد استثنايي مهلت ده روز مندرح در ماده ۲۸۰ قانون تجارت تعدید ميگردد.
تعداد نسخ اعتراضنامه: ماده ۲۹۳ قانون تجارت يك نسخه را پيشبيني کرده ولي در
عمل سه نسخه تنظيم مي شود.
ابلاغ اعنراضنامه: در اين خصوص ماده 795 و ۲۹۷ قانون تجارت تعبين تكليف كردة اند.
پیشنهاد:بهتربود شیوه ابلاغ تابع قانون أيين دادرسي مدني قرار مي گرفت.
- براي اقامه دعوي عليه ظهرنويسان لازم نيست اعتراضنامه يه ايشا ابلاغ شود.
ثبت اعتراض: oslo eb ۲۹۷ قانون تجارت « دفتر محکمه باید آنها را توسط کاغذ
سفارشي از علل امتناع از تأدیه مستحضر سازد. »
- براي استفاده از مزاياي برات دارنده برات به تکالیف قانوني خود عمل کند بعني ظرف
مهلت قانوني واخواست کرده و ظرف مهلت قاننی اقامه دعوي کند.
- دانده بات حق دارد عليه اشخاص زير اقامه دعوي كند:
۱- بانگيري که برات را قبول کرده است.
۲ برات دهنده .
۲- ظهرنویسان.
5- ضامن هر يك از اشخاص مذكور .
- در ماده TAL قانون تجارت يك تكليف يدون ضمانت اجرا براي دارندة يرات بيش بيني شده
- طبق ماده 54 قانون تجارت « دارنده براتي كه به علت عدم تأديه اعتراض شده است
باید در ظرف ده رهز أز تاريخ اعتراض عدم تادیه را یه وسیله اظهارنامه رسمي با مراسله
سفارشي دو قبضه به كسي که برات را به او واگذار نموده اطلاع دهد. »
w
صفحه 28:
- طبق ماده ۲۸۵ قانون نجارت « هر يك از ظهرنویسها نیز باید در ظرف ده يوز از تاريخ
دریافت اطلاع نامه فوق آنرا به همان وسیله به ظهرنویس سایق خود اطلاع دهد. >
راههای وصول وحه برات اعتراض شده عبارنند از
(- اقامه دعوي
۲ صدور رات رحوعي
اقامه دعوي
- براي استفاده از مسئولیت نضامني دارنده برات باید ظرف مهلت قانوني اقدام به
واخواست و اقامه دعوي نمايد. در جنين صورتي دارنده يرات مي تواند علیه نمام مسقولین
برات gad تضامن اقامه دعوي كند.
- دارنده بات مي نواند بدون پرداخت خسارت احتمالي از دادگاه فررتأمین خواسته گرفنه و
معادل وجه برات از اموال مسؤولين برات توقيف كند. ( ماده 795 قانون تجارت)
مواردي كه بدون توديع خسارت احتمالي مي توان از دادكاه قرار نأمين خواسته كرفت:
-١ مستند دعوي سند رسمي باشد.
۲- خواسته در معرض تضبیع و تفريط باشد.
۳- مستند دعوي اسناد تجارتي باشد.
- گر وحه بات از طهرنویس مطالبه شود پس از برداخت حق رجوع به ظهرنويسان ماقبل و
پراتکش و ضامن آنها را دارد
- اگر برانگیر وجه برات را بپداد. یا محل برات نزد او تامین شده که در این صورت از همان
محل پرداخت صورت مي گیرد و اگر محل تأمین نشده باشد پس از يرداخت براتكير به برائكش
رجوع ميکند.
- اگر پانکش وحه برات را بپردزد و محل برات را به برانگیر نیسانده باشد حق رجوع به
كسي ندارد ولي اگر محل را به براتگیر رسانده باشد مي تواند مسترد دارد.
- اگر ضامن وجه برات را بپردازد حق رجوع به مضمول عنه را دارد.
برات رحوعي (ماده ۲۹۸ نا ۳۰۶ قانون نجارت)
طبق ماده ۲۹۸ قانون نجارت: « برات رحوعي براني است که دارنده برات اصلي پس از
اعتراض ly دریافت وجه آن و مخارج صدور اعتراض نامه و تفاوت نرخ به عهده برات دهنده با
يکي از ظهرنویسها صادر مي کند.»
اگر دارنده برات مواعد قانوني را در مورد واخواست یا آقامه دعوي رعایت نکرده باشد ماده
٩ به بعد قانون تجارت اعمال مي شود.
0
صفحه 29:
طبق ماده ۲۸۹ قانون تجارت « پس از انقضاي مواعد مقرره در مواد فوق دعوي دارندهبرات
به ظهرنوسها و هم چنین دعوق هر يك از ظهرنويسها بريد سايق خود در محكمه يذيرفته
تخواهد شد »
طبق ماده ۲۹۰ قانون تجارت « پس از انقضاي مواعد فوق دعوي دارنده و ظهرنوسهاي
بات بر علیه برات دهنده یز پذیرفنه نميشود مشروط بر اين که Oly دهنده ثیت نماید در
سر وعده وحه oly را به محال عليه رسانيدة و در اين صورت دارندهبرات فقط حق مراجعه به
محال عليه خواهد داشت ».
طبق ماده ۲۹۱ قانون تجارت «اگر پس از انقضاي موعدي که براي اعتراض و ابلاغ اعتراض
نامه يا براي اقامه دعوي مقرر است برات دهنده يا هر يك از ظهرنویسها به طریق محاسبه با
عنوان ديكر وجهي را که براي تأدیه برات به محال علیه رسانیده بود مسترد دارد دارنده برات بر
خلاف مقررات دو ماده قبل حق خواهد داشت كه بر عليه درياقت كنندة وجه اقامه دعوي
نماید. >
اكر دارندة برات ظرف مواعد اقامه دعوي نكند مي تواند ظرف ۵ سال از تاريخ واخواست
عليه كسي كه محل نزد اوست اقامه دعوي كند . ( ماده /1؟ قانون تجارت )
اگردارندهبرات مواعد را رعایت نکرده باشد مشمول ماده ۳۱۸ قانون تجارت مي شود و اگر
ظرف بنج سال هم اقدام نکرده باشد مشمول ماده ۳۱۹ قانونتجارت مي گردد.
طبق ماده ۳۱۹ قانون تجارت « اگر وحه برات با فنه طلب با جك را نوا به واسطه حصول
مرورزمان پنج سال مطالبه كرد دارندة براث ياقته طلب يا جك مي تواند نا حصول مرور زمان
اموال منقولهوجه آن را از کسي که به ضر او استفاده بلاجهت کرده است مطالبهنماید. >
برات و سیستم تعارض قوانین
طبق ماده ۲۰۵ فانون تجارت؛ « در مورد بروانی که در خارج ایران صادر شده شرایط
اساسي برات تبع قوانين مملكت صدور است. در هر قسمت از سایر تعهدات براتي ( تعهدات
ناشي از ظهرنويسي ضمانت قبولي و غبره ) نیز که در خارجه به وجود آمده تابع فوانین
مملكتي است كه تعهد در أنجا وجود بيدا كرده است معذلك اگر شرایط اساسی برات مطایق
قانون ايران موجود و يا تعهدات براتي موافق قائون ايران صحيح باشد كساني كه در ايران
تعهداتي كردة اند حق استناد به اين ندراند كه شرايط اساسي برات يا تعهدات برائي مقدم بر
تعهدات أنها مطايق با قوانين خارحي نيست. »>
طبق ماده ۲۰۹ قانون تجارت « اعتراض و بطور كلي هر اقدامي که براي حفظ حقوق ناشیه
از برات و استفاده از أن در خارجه بايد به عمل آيد تابع قوانين مملكتي خواهد بود كه أن اقدام
بايد در آنجا بشود ».
صفحه 30:
قنه طلب- سفنه ( ماده ۲۰۷ نا ۲۰۹ قانون تخارت)
عمده مقیرات رات در مورد سفته هم رعایت هي شود.
تعریف سفته در ماده ۳۰۷ قانون تجارت آمده است.
در سفته بر خلاف برات دو طرف داریم که عبارتند از صادر کننده یا متعهد سفته و دارنده
كاريرد هاي سفنه:
-١ وسيله يرداخت
۲- وسیله کسب اعتبار
؟- وسيله تضمين اجراي تعهدات
در بازار ايران شايعترين كاريرد سفته مورد سوم است.
شكل سفته
شرايط شكلي سفنه در ماده ۳۰۸ قانون تجارت آمده است. با در نظر گرفتن مواد ۳۰۷ و
۸ شرایط سفته از قرار ذیل است:
1- مهر یا اعضاي صادر کتنده سفته
۲- تاريخ صدور سفته
۲- مبلغ سفنه به حروف يا رقم
£- نام گیرنده سفته
همکن ااست سفته در وحه حامل صادر شود.
سؤال: آيا شخص مي تواند سفته را به نفع خود صادر كند؟
باسخ: در ابتدا به نظر مي رسد اين عمل بي معني است ولي جون در قانون منع نشده و
با استفاده از مقررات برات مي توان آنرا حایز شهرد و مورد استفاده آنه در نشخاص حفوقي با
شعبات متعدد است.
۵- ناريخ سر رسید سفته
تاريخ سفته ممکن است به يكي از دو شکل زير معین شود:
۱- موعد معین ( روز - ماه - سال )
۲- عند المطالبه
علاوه بر شرایط فوق ممکن است مندرجات اختياري در سفته وارد شود منل نوشتن جهت
صدور سفته در آن یا مکان پرداخت سفته .
صفحه 31:
ضمانت اجراي عدم رعایت شرایط شكلي سفته به صراحت در قانون تجارت نیامده است
ولي با استفاده از وحدت ملاك مقررات برات و ماده ۲۱۹ قانون تجارت باید اين شرایط را در
صدور سفنهالزامي و اساسي دانست.
طبق ماده ۳۰۹ قانون تجارت عمده مقررات برات به سفته هم تسري داده شده است مثل
ظهرنويسي. گم شدن سند و
سوال؛ آبا معاملات مربوط به سفته دا تجارتي است؟
۳۱۶ ماده ۲ قانون تجارت معاملات برواتي را ذاتً نجارتي دانسته و درمورد چك ماده ۸ ais
قانون تجارت معاملات مربوط به چك را نجارتي نمي داند ولي در مورد سفنه صراحت قانونی
وجود نداشته و موضوع اختلافي است.
يکي از مستندات در تجارتي دانستن یا غیر تجارتي شناختن معاملات مربوط به سفته ماده
۸ قانون تجارت مي باشد.
جك
مقررات مربوط به حك در قانون تجارت از ماده 7٠١ نا ۳۱۷ بيش بيني شدة ولي قواتين
خاصي هم در مورد این ستتد وجود جرد که براي مطالعه جامع این شند:باید مجموع این
مقررات مطلعه شود.
مقررات جك بر دو بخش است:
-١ مقررات كيقري
۲- مقررات حقوقي
در درس حقوق تجارت مقررات حقوقي جكك مطالعه مي شود
تعريف جك: در لفت برخي آلرا کلمه فارسي به معني حواله مي دانند و عده اي آنرا
کلمهاي انگليسي شهرده اند.
تعریف امطلاحی جك در ماده ۳۱۰ فانون تجارت آمده است که به موحب آن « چ
ك نوشته
اي است که به موحب آن صادر کننده وجوهي را که نزد محال عليه دارد كلآ يا بعضا مسترد یا
به ديگري واگذار مي نماید. >
تعریف قانوني جك مورد انتقاد قرار كرفتة اسست.
3
صفحه 32:
نغاوت جك با سفته و برات:
)= چك در حکم اسناد لازم الاجراست بر خلاف سفنه و برات
۳- چك مورد حمایت كيفري قانونگذار است بر خلاف سفته و برات که صرفا حقوقي
۳- مبلغ تمبر مالياتي جك برخلاف سفته و برات ثابت است.
- چك برخلاف برات و سفته از جمله اسناديانكي است.
قواید استفاده از جك:
1- وسيله پرداخت مطمتن
۲- جلوگيري از جاب اسکناس
۲- وسیلهانتغال وحه از يك حساب به حساب دیگر
وسیله جمع آوري سرمایه در بانك
م- کاهش نقل و انتقال پول
7- وسیله كنترل مالياتي
در خصوص چك کنوانسیون ۱۹۲۱ ژنو یه تصویب رسیده است ولي ایران عضو اين
كنوانسيون نيست.
جك داراي انواع مختلفي است مثل جك تضمين شده سال 1550 يا همان جك تضمين
شده يانك ملي ايران.
اقسام جك كه در قانوند صدور جك تعریف شده اند عباتند از
۱- چك عادي
7- جك تأييد شده
۲- چك تضمین شدة
۶- جك مسافرتي
در سال /71 به بانك ملي ايران اجازه داده شد جك تضمين شده در اختيار مشتريان خود
بگذارد. پس در وضع فعلي دو نوع جك تضمين شده در مقررات ما وجود دارد.
علاوه بر چكهاي تعریف شده چكهاي ديگري نیز در سیستم بانكي رایج است. مثل ایران
شرایط شكلي جك:
شرایط صوري چك در ماده ۳۱۱ و ۲۱۲ قانون نجارت نام برده شده است.
۱- محل صدور چك که در عمل نوشته نمی شود.
فایده درخ محل صدور جك در ماده ۳۱۵ و ۳۱۷ قانون تجارت دیده مي شود و آن معلوم شدث:
مولت مراحعه دارنده چك به بانك است.
صفحه 33:
در مادئین ۳۱۵ و ۳۱۷ قانون نجارت مهلت مراجعه دارنده به بانك بسته يه محل صدور و
محل پرداخت سه حالت دارد.
ضمانت اجراي prc رعایت مواعد مراجعه دارنده چك به بانك در ماده ۳۱۵ قانون تجارت
نامبرده شده است.
با توجه به عدم درج محل صدور جك در يركه جك بهتر است دارندة جك ظرف بانزدة روز از
تاريخ صدور جك به بانك مراجعه كند.
؟- ناريخ صدور حك
در جك بر خلاف سفته و برات يك تاريخ بيشتر وجود ندارد.
بر طبق مقررات اصلاحي قانون صدور جك یل ماده ۳۱۱ قانون نجارت بطور ضمني نسخ
۲- امضاي صادر كننده جك
چك ممکن است در وجه حامل صادر شود.
صدور حك در وجه شخص معين يا بحواله كرد أو نقاوتي ندارد.
أكر صادر كننده حك قيد حواله كرد را را خط بزند نيز قابليت ظهرنويسي جك از بين نميرود.
طبق ماده 7117 قانون تجارت جك به محض ارائه به بانك بايد يرداخت شود ولي اين هاده با
ماده ۲ مکرر قانین صدور چكك به طور ضمني نسخ شده است و باتك در تاريخ مندرح در جك
ملزم به پرداخت آن است.
در ماده ۳۱۶ قانون تجارت عمده مقررات برات به چك تسري داده شده است.
هر چند در ماده ۳۱۶ قانون تجارت واخواست چك ay مانند برات است ولي طبق رای وحدت.
رویه قضايي سال ۱۳۹۹ گواهي نامه عدم پرداخت بانك جایگزین واخواستنامه چك شده است.
طبق ماده 717 قانون تجارت « كسي كه وجه جك را دريافت مي كند بايد ظهر أن را أمضا يا
مهر نماید اگر چه چك در در وجه حامل باشد. >
طبق ماده ۱۱ قانون صدور چك دارنده چك علاوه بر امضاي ظهر چك باید مشخصات خود را
نيز در يشت جك براي وصول وجهه أن از بانك بنويسد.
بانك بايد قويت دريافت كنندة وجه جك را احرازکند.
طبق مقررات كيفري تنها كسي مي تواند شكايت كند كه براي أولين بار به عنوان axils
چك به بانك مراجعه کرده است.
در مقررات كيفري جك براي اين كه دارنده حك يتوانذ از صادر كنندة حك شكايت كند بايد ذو
موعد شش ماه را رعايت كند كه ارتباطي به مهلت مراجعه دارندة جك در قانون تجارت ندارد و
ضمانت اجراي آن متفاوت است.
7