درسنامه درس10جغرافیای2 پایه یازدهم از صفحه 127تا140

صفحه 1:
ZS 2 ‏بای سا‎ mas SVC در درس گذشته آموختیم که کشور یکی از انواع نواحی سیاسی است. چند کشور نام ببرید. فکر کنید و بگویید چه چیزی موجب می شود که این واحدهای سیاسی را «کشور» بنامیم؟ در این درس با ویژگی های کشور به عنوان یک ناحیه سیاسی آشنا می شوید. ١٠١ 

صفحه 2:
قلمرو وفضاى جغراقيابى اركان يك ناحيه سیاسی سازه انسانینظام مدیریت و قلمرو وفضای جغرافیایی است.یک کشورهم یک ناحیه سیاسی است.جمعیت سازه انسانی یک کشوراست و نظام سیاسی یا حکومت یک کشور جزو نظام مدیریت کشوراست و سرزمین هم جزو قلمرو وفضای جغرافیایی کشوراست. ۲ آبا مى توانيد با توجه به آنچه در تصوير ب مشاهده می کنید» «کشور» را تعریف کنید؟ تعریف خودنان را بادداشت کنید. کشورسرزمینی است که دارای نظام سیاسی (حکومت) و جمعیت ثابت است. 

صفحه 3:
به نقشه کشورهای جهان توجه کنید. روی نقشه نواحی سیاسی مختلف را می بینید که از یکدیگر مستقل اند. اين نواحی» کشورهاهستند. امروزه ۳٩۱کشور‏ مستقل در جهان وجود دارد که عضو سازمان ملل متحدند. از هر قاره چند کشور را نام 

صفحه 4:
ال سرزمین: هر کشور بخشی از سطح زمین را اشغال کرده و زیستگاه مشترک افرادی است که به آن کشور تعلق دارند. هیچ کشوری بدون سرزمین قابل تصور نیست. ۲- جمعیت (ملت) هر کشور دارای جمعیتی است که در محدوده سرزمین مستقر و - اند و برای اداره امور خود نظام سیاسی وحکومتی تأسیس می "ا نظام سياسى: در واقع» همان حكومت است كه وظيفه اداره امور سرزمين و جمعيت را بر عهده دارد. ۴-حاکمیت: حاکمیت یعنی داشتن استقلال و بی نیاز بودن از نظارت دولت های خارجی. حاکمیت یک کشور نشان دهنده استقلال و اقتدارسیاسی آن است. 

صفحه 5:
تعریف کشور کشور عبارت است از یک ‎AOE‏ سیاسی مستقل که دارای سرزمین مشخص, جمعیت دائمی_و مقیم و حکومت مرکزی است و بر امور داخلی و خارجی خود حاکمیت دارد. 

صفحه 6:
سرزمین فضا و قلمرو جغرافیایی یک کشور» سرزمین آن است. فضا با سرزمین یک کشوردارای منابعی است و عرصه ای برای فعالیت های اقتصادی و کار و زندگی مردم آن کشور محسوب می شود. وسعت سرزمین در کشورهای مختلف متفاوت است. سرزمین چه مکان تولد افراد باشد و چه محل سکونت آن هاء یکی از بنیادهای هویتی آنان را تشکیل می دهد. هویت مکانی احساس تعلقی است که به واسطه ارتباط با یک مکان در یک فرد یا گروهی از افراد برانگیخته می شود. معمولا وقتی دو فرد ناآشنا به هم می رسند» یکی از پرسش های آن ها از یکدیگر این است: اهل کجایی اهل جایی بودن نشان دهنده مکانی است که فرد به آن تعلق» دلبستگی و عاطفه دارد» آن را خانه. بوم و وطن خود می داند. 

صفحه 7:
پس, انسان ها نست به مکان ها و فضاهای خاص نوعی وابستگی از خود نشان می دهند. یکی از این فضاها » میهن است. البته وابستکی های مکانی و فضایی سطوح مختلفی ‎ilo‏ زادگاه شهرستان» استان» کشور و قاره را دربرمی گیرد. تعلق ها یا وابستگی های زادگاهی و وطنی بسیار پایدار و عمیق اند. به همین سبب؛ دیده می شود حتی کسانی که سال ها از وطن خود دوربوده اند» آرزوی بازگشت به وطن را دارند. آن ها با وجود سال ها دور بودن از وطن» از افتخارات و پیروزی های کشور خود احساس غرور و شادمانی می کنند و دوست دارند کشورشان را 

صفحه 8:
فعالست اس فكر كنيد كه به کدام مکان ها احساس تعلق و وابستگی عاطفی دارید. علت احساس تعلق خود را توضیح دهید. هرانسانی به شهر.روستاءاستان و کسورخود احساس تعلق ووابستگی عاطفی دارد.این احساس درطول زندگی انسان درمحل زندگی اش به وجود می آید.وقتی شما به مسافرت می روید درطول سفر دلتان برای شهروروستای محل زندگی تان تنگ می شود ووقتی به شهروروستای تان بازمی گردید احساس مى كنيد محل زنزدكى تان را خيلى دوست داريد و... ۲ به نظر شماء وابستگی و تعلق عاطفی مردم یک کشور به وطن خود چه آثار و پیامدهایی برای آن کشور دارد؟ نظر خود را بامثالتوضیح دهید. ا ا ان درکشور می شود و... 

صفحه 9:
۱ mh COD ‏بو حوج‎ ‎A‏ 4 1 انواع موز الف) مرر اهمیت مرزها. 

صفحه 10:
الف) مرزسیاسی هر کشور برای مشخص کردن قلمرو جغرافیایی خود به تعیین مرز نیاز دارد. تعریف مرزسیاسی: مرز» خطی اعتباری و فراردادی است که برای تعیین حدود یک ناحیه سیاسی از جمله کشورء بر روی زمین مشخص می شود. مرزهای سیاسی مهم ترین عامل تشخیص و جدایی کشورها از یکدیگرند. اهمیت مرزها: مرزها از این نظر اهمیت دارند که قلمرو رسمی اعمال مدیریت سیاسی هر کشورند و حدود حاکمیت و اداره یک حکومت را تعیین می کنند. مرزه آخرین حد قلمرو زمینی» دریایی و هوایی هر کشور است. همانطور که در سال ششم ابتدایی خواندید؛ ابتدا کشورها برای تعیین خطوط مرزی به توافق می رسند و سپس» طبق نقشه ترسیم شده از محل عبور خطوط مرزی» روی زمین علامت گذاری می کنند. علت ارزش حقوقى و بين المللى مرزها: امروزه خطوط مرزى كشورها ارزش حقوقى و بين المللى دارند؛ زيرا محدوده هاى كشورهاى هم مرز دراسناد سازمان ملل متحد ثبت مى شود. 

صفحه 11:
بستن موز با اجاد سيم خاردار 

صفحه 12:
نمونة ميله ها و علائم مرزى 

صفحه 13:
LJ اس مرزهای طبیعی - bos 

صفحه 14:
مرز بین کشورها را می توان به دو دسته تقسیم کرد: ‎١‏ مرزهای طبیعی؛ ۲ مرزهای غیر طبیعی (مصنوعی). خطوط مرزی برخی کشورها با استفاده از پدیده های طبیعی مانند رود کوه بیابان» دریاجه تالاب و... مشخص می شود. به عبارت دیگر مبنای تعیین مرز دو کشورء پدیده های طبیعی هستند که بین آن دو قرار گرفته اند. 

صفحه 15:
گاهی برای تعیین خط مرزی از امتداد ارتفاعاتی که میان دو کشور قرار گرفته است» استفاده می کنند. براى تعيين خط مرزى در امتداد رشته كوه هاء» خط الرأس كوه ها در نظر گرفته می شود. خط الرأس خطی است که از متصل کردن نوک بلندترین نقاط کوهستانی به یکدیگر به وجود می آید. 

صفحه 16:
کوه پیرنه - حد فاصل فرانسه و اسپانیا 

صفحه 17:
رودها: روش هاى تعيين خط مرزى دررودها: ‏ ِ ۱-اگر يك رود مرز بين دو كشور باشدء براى تعيين مرزاز خط منصف استفاده مى کنند. خط منصف خطی است که از وسط رودخانه می_گذرد و فاصله مرز از هر دو ساحل به یک اندازه است. ۴-ممکن است خط مرزی عمیق ترین نقاط بستر رودرا به هم متصل کند که به آن تالوک می گویند. جرا بهترین نوع ‎LS‏ مرزی دررودهای قابل کشتی رانی روش تالوگ است؟ در رودهای قابل کشتی رانی» تالوگ بهترین خط مرزی است؛ چون هر دو کشورحق کشتیرانی در دو طرف آن را دارند. 

صفحه 18:


صفحه 19:
تعبین خط مرزی رود به صورت تالوگ و خط متصف 

صفحه 20:
در یاها: بیشتر کشورهای جهان و ازجمله کشور ما به علت مجاورت با یک یا چند دریاه مرزهای دریایی دارند. معمولا تعیین مرزهای دریایی ‎CH‏ ‏کشورها کار آسانی نیست. روش تعیین مرزدربایی دردرباها وتعریف آب های داخلی ودریای سرزمینی؛ برای تعیین مرز دریایی» ابتدا خط مبنا را معين مى كنند. خط مبنا پایین ترین حد جزر در دریاست. به آب های پشت خط مبنا (به طرف ساحل) آب های داخلی می گویند که کشور مجاور دربا مالک آن هاست. از خط مبنا به سمت دریا تا حدود ۲امایل دریایی (هر مایل دریایی برابر با ۸۵۲امتر است) دریای سرزمینی نامیده می شود که آن هم متعلق به کشور مجاور دریاست اما سایر کشورها در آن منطقه حق عبورومرور بدون ضرر را دارند. 

صفحه 21:
منطقة نظارت* (۱۲ مایل دریایی) 17 مايل دريايي) TER Cotas aA les lanai + CC ‏سح ال‎ اصع 

صفحه 22:
مأخذ نقشه: نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران 

صفحه 23:
نفاط خط مبداء» دربای سرزمینی و طرح های تفکیک نردد در خلبح فارس جمهوری اسلامی ایران خط آبی خطوط میداً مستقیم ايران و خطچین قرمز محدوده دریای سرزمینی ايران را نتان می‌دهد. 

صفحه 24:


صفحه 25:
تيع ۸ Key لمم ماسملا ‎and above‏ 5,900 4210-5000 ود 1 2500-3000 BE 200-2500 1500-2000, 1900-500 © Captal cies ۳ ‏و موور میم‎ apa Majer aor analy سو دسي م م ۱ مس سوس 20-0 eral ters ARAB / مت از فده و تیوه دیون مد ‎we‏ ال 71 ا ‎‘www,faceb ddkzcam /persiangulfstudies‏ 

صفحه 26:


صفحه 27:
«آب های آزاد» «آب های آزاد» به بخش هایی از دریا کفته می شود که در مالکیت هیچ کشوری قرار ندارند. در آب های آزاد کشتی رانی» فعالیت نظامی» ماهی گیری» ایحاد تأسیسات و تحقبقات برای همه کشورها آزاد است؛ مشروط به اينکه مخل دربانوردی بين المللى نباشد. 

صفحه 28:
در بخش هایی از زمین که امکان استفاده از پدیده های طبیعی برای تعیین خطوط مرزی وجودنداشته باشد» با استفاده از مختصات جغرافیایی (مدارها و نصف النهارهاء) خط مرزی تعیین می شود؛ مانند مرز بين کانادا و امریکاروی مدار ۹درجه شمالی. مرزهای غیرطبیعی یا مصنوعی همچنین با توافق دو کشور همجوار بر روی زمین تعیین و علامت گذاری می شود؛ مانند مرز ايران و افغانستان. 

صفحه 29:
مرز بین سه کش در امریکای جنوبی مر اس صویر اف چه نوم مرزیرانان میدهد! با ماج به تشه مرکایجنونی موقت کشورها و ردهای مرزی آن ها را توضیح دهید. تصویرالف مرز رودخانه ای را نشان می دهد که بین سه کشورپاراگوه و آرژانتین و برزیل واقع دارد.نام بین برزیل و أرزانتين رود ايكواسو قرار دارد و بين باراكوئه و كضورهاى ارزانتين و برزيل ‎eee‏ واقع است. 17 تصوير ب جه نوع مرزی را نشان میدهد؟ با توجه به آنجه ببشتر درباره اتحاديه اروبا كفته شدء توضيح دهید. مرز بین بلژیک و هلند مرز غیرطبیعی يا مصنوعی است. 

صفحه 30:


صفحه 31:


صفحه 32:


صفحه 33:
۳س دوازده مایل دریایی چند کیلومتر است؟ حساب کنید. - هرمایل دریایی ۱۸۵۳متراست و ۱۲ مایل دریایی کمی بیش از الس ۳ ‎EE Sen‏ سياسى هو كشور ممكن است طى زمان جه مشكلاتى ايجاد كند؟ ‏تغييرمسيررودها درطى زمان موجب ايجاد مشكلاتى يبن دو كشورمى شود.مانند رود ارس.البته کشور ها سعس می کنند با اقداماتی جلوی تغییر مسیررود گرفته شود.مثلا در اطراف سواحل رود ارس سنگ هی بزرگ قرار گرفته است تا رود جابه جا نشود ‏جرا بهترين خط مرزى در رودخانههاى قابل كشتى رانى خط أ تالوك است؟ ‏زرا هردو كشورمى تواند دررودخانه مرزى كثدتى رانى كتند. 

صفحه 34:
انواع مرزها از نظر ببدايش و شكل كيرى مرزها از نظر ‎Axe‏ ‏ببدايش با يكديكر متفاوت أند. نحوه شكل كيرى و ايجاد مرزها تأثير زيادى در امنيت و همکاری با به عکس» اختلاف و كشمكش بين کشورهای همسايه دارد. مرزها را از نظر بيدايش مى توان به سه كروه تقسيم كردة دلجم 7 «ايالاتمتحدهامريكا) ی خلیآلاسکا .را ر ae = 2 1 

صفحه 35:
مرزهایی هستند که از زمان های قدیم در نواحی ‎IE‏ از سکنه ترسیم شده اند و بعدهانیز مورد قبول ساکنان دو کشور همسایه قرار گرفته اند؛ مانند مرزبین کانادا و آلاسکا که بعدها به تدریج مردم در دو طرف ‎OF‏ ‏اسکان بافتند. ابن نوع مرزها مشکلی ابجاد 

صفحه 36:
مرز آلاسکا و ‎UES‏ تموته‌ای از رز قبل از سکونت غیرطبیمی 

صفحه 37:
مرزهای تطبیقی: مرزهایی هستند که با در نظر گرفتن شرایط فرهنگی تعیین می شوند و گرو ه های انسانی راه که از نظر قومی» زبانی» دینی و غیره متفاوت اند» از یکدیگر جدا می کنند؛ مانند مرز بين هند و پاکستان که پس از جدایی و استقلال پاکستان از هند» درتعیین آن دقت شد تا منطقه مسلمان نشین از هندونشین جدا سود 

صفحه 38:


صفحه 39:
مرزهایی هستند که در تعیین آنها شرایط فرهنگی در نظر گرفته نشده است. در نتیحه. افراد یک ملت يا قوم را كه دارای دین و زبان مشترک اند» از هم جدا می کند و موجب می شود در دو کشور همسایه و در دو حکومت جداگانه قرار بگیرند؛ مانند مرزهایی که کشورهای استعمارگر در قاره افریقا بر مبنای قلمرو نفوذ و حاکمیت خود و بدون توجه به اقوام و فرهنگ ها ایجادکردند و يا مرز بین کره شمالی و کره جنوبی. 

صفحه 40:
در سال 1۹۴۵میلادی» پس از پایان جنگ جهانی دوم و سال ها سیطره ژاپن بر شبه جزیره کره» این کشور به دو کشور کره شمالی وجنوبی تقسیم شد. در آن زمان» کشور کره شمالی به بلوک شرق کمونیستی» یعنی اتحاد جماهیر شوروی و اروپای شرقی» پیوست وکره جنوبی نیز تحت سیطره بلوک غربء یعنی ایالات متحده امریکا و اروبای غربی قرار گرفت. در زمان تقسیم کره به دو کشور» امریکاو اتحاد جماهیر شوروی سابق توافق کردند مرز دو کشور روی مدار ۳۸درجه تعیین شود. پس از تقسیم کره» بارها بین دو کشورحمله های نظامی و درگیری های مرزی رخ داده است و اختلافات تا امروز نیز ادامه دارد. 

صفحه 41:
ملاقات پدر و فرزند پس از ۶۵سال - مردم کره همواره از جدایی یکدیگر در رنج بوده اند. در ۱۵سال اخیر, چندین بار امکان ارتباط بین نسل های قدیمی که خانواده های شان در دو كشور كرهُ شمالی و جنوبی زندگی می کنند به وجود آمده است. این ملاقات ها در منطقه ای واقع در 0,5 شمالی صورت می كيرد و به افراد اهل كرهُ جنوبی اجازه داده می شود برای مدت چند روز از مرز کر شمالی عبور کنند و اقوام خود را ببینند. 

صفحه 42:


صفحه 43:


صفحه 44:
مرزهای هوایی: هر کشور علاوه بر اينکه بر مرزهای زمینی و در صورت مجاورت با دربا بر دربای سرزمینی حاکمیت دارد؛ بر فضای بالای سرزمین خود نیز می تواند ادعای حاکمیت داشته باشد. به عبارت دیگر مرز هر کشور مانند دیواری فرضی است که دورتادور سرزمین آن را احاطه کرده است و از طرف بالا نیز به سمت جو ادامه دارد. هواپیماها برای عبور از مرزهای هوایی هر کشورباید اجازه بگیرند و ورود خود را به آسمان آن کشور اطلاع دهند. 

صفحه 45:
مطالعه مرزها از دیرباز کانون پژوهش های جغرافیای سیاسی بوده است. ا-مرزها در هر کشوری اهمیت خاصی دارند و امنیت واستقلال هر کشور به مرزهای آن وابسته است. مرزها حد حاکمیت ملی یک کشور محسوب می شوند. ۲-مرزها در روابط یک کشور با کشورهای همسایه تأثیر گذارند ومی توانند عاملی برای ثبات و آرامش يا اختلاف و منازعه باشند. به همین دلیل حساسیت زیادی نسبت به مرزها وجود دارد و نظارت و مراقبت ویژه ای بر آنها اعمال مى شود. ۳-مرزها تأثیر بسزایی در جابه جایی مسافران و مبادلات بازرگانی (صادرات و واردات کالا) و توسعه اقتصادی کشورها دارند. به همین دلیل» امن بودن يا ناامن بودن آنها بر رونق اقتصادی کشورها تأثیر می گذارد. امروزه ابران علاوه بر پایانه های مرزی هوایی در فرودگاه هاء در نواحی مرزی زمینی بیش از ۲۰پایانه مرزی مسافری و حدود ۵۰پایانه مرزی مبادله کالا با همسایگان دارد که در مجاورت برخی از آنهاء بازارچه مرزی نیز به وجود آمده است. 

صفحه 46:
مرزبانان غیور و پرتلاش به‌طور شبانه‌روزی و تا پای جان از مرزهای کشور ایران پاسداری و محافظت می‌کنند. 

صفحه 47:
منازعات مرزى: | _ ۳ اس منازعات مرزى سابقه اى طولانى دارند و از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون» تقریبً نيمى از كشورهاى دنيا دركير اختلافات مرزى با كشورهاى همسايه خود بوده اند. طول مرزهاى ايران: کشور ما حدود ۸۷۵۵کیلومتر مرز مشترک با کشورهای همسایه دارد و با ۵کشور از راه خشکی و دریا هم مرز است. ‎i‏ حفاظت و مدیریت و کنترل مرزهای کشور برعهده چه کسانی است؟ ‏ . ۱-حفاظت و مدیریت و کنترل مرزهای کشور بر عهده مرزبانان نیروی انتظامی و دفاع از مرزهای زمینی و هوایی و دربایی کشور در برابر تهدیدات خارجی بر عهده نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است. مرزبانان پرتلاش شرایط دشوار محیطی مانند نگهبانی در ارتفاعات و در گرما و سرمای طاقت فرسا را تحمل می کنند تا امنیت در کشور برقرار باشد و مردم بتوانند با آسودگی زندگی کنند. ۲-همچنین ساکنان نواحی مرزی (مرزنشینان) کشور ما همواره با مشارکت و همکاری با مرزبانان» از امنیت و استقلال کشور و مرزهادفاع کرده اند 

صفحه 48:


صفحه 49:
بازارچه مرزی جوانرود -کرمانشاه 

صفحه 50:
ب = اس در کدام یک از انواع مرزها حداقل کشمکش ها و اختلافات مشاهده مى شود؟ چرا؟ در کدام یک امکان بروز اختلافات وناآرامی ها بیشتر است؟ توضیح دهید. درمرزهای قبل از سکونت یا پیشتاز حداقل کشمکش سیاسی دیده می شود زیرا مردمی که در دو سوی مرز زندگی می کنند زمانی ساکن شده اند که مرز بین دو کشوروجودداشته است و مردم خود را با مرز تطبیق داده اند. ۲ با مشاهده یک نقشه جنوب غربی آسیاه ۱۵کشوری را که ایران از طریق خشکی و دریا با آنها هم مرز است» نام ببرید. ۱-عراق ۲-ت رکیه ۲-روسیه 2-آذربایجان ۵-ارمنستان-کویت ۷-عربستان ۸- ‎Vey ou‏ قطر۱۰-امارات متحده عربی۱۱-عمان ۱۲-پاکستان ۱۳-افغانستان ۱- ترکمنستان ۱۵-قزاقستا ۳س الف) چرا باید از تلاش های مرزبانان کشور قدردانی کنیم؟ کاری که مرزبانان کشورمان انجام می دهند بسیار بارارزش است آنان از کشورمان درمقابل هجوم دشمنان دفاع می کنند و موجب برقرار امنیت درداخل کشور می ‎ee ses‏ 

صفحه 51:
ب) با توجه به ارزش شغل «مرزبانی»» نام های برای قدردانی خطاب به مرزبان ها بنویسید. این نامه را در كلاس بخوانيد. نامة اى براى مرزيانان ‎eee‏ ۴س اگر تاکنون از يك بايانه مرزى يا بازارجه مرزى كشور عبور يا ديدن كرده اید» درباره موقعيت جغرافيايى آن منطقه و مشاهدات خود از سفر به منطقه مرزى براى همكلاسى هاى تان توضيح دهيد. اكر سفرى به عتبات عاليات داشته ايد مى توانيد مشاهدات خود را از مرز خسروى و مهران بنويسيد و در كلاس ارائه كنيد. به نظر شماء ایجاد پایانه هاى مرزى كالا در فواحى مرزى ايران جه تأثيراتى بر اقتصاد این نواحی دارد؟ توضیح دهبد. ایجاد بازارچه های مرزی بین دو کشورموجب رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال می شود و.. 

صفحه 52:
علل مرزبندی سیاسی - اداری درداخل کشور حکومت ها برای اداره آسان تر فضای جغرافیابی کشورها و ارائه خدمات مناسب به شهروندان» به مرزبندی سیاسی - اداری در داخل کشور می پرداز ند. میزان اختیارات واحدهای سیاسی درون کشور از نظر بودجه» تأمين منابع مالی و قوانین و... در کشورهای مختلف متفاوت است و به نوع نظام سیاسی آن ها بستگی دارد. 

صفحه 53:
پ) پاینخت» کانون سیاسی کشور ویژگی های پایتخت کشور: 1 ۱-پایتخت مرکز اقتدار سیاسی یک کشور است و فرمان ها و تصمیمات سیاسی از این نقطه مرکزی در سراسر آن کشور پخش می شود. ‎a‏ ‏۲-روسای قوای مقننه» مجریه و قضائیه و وزارت خانه ها و سازمان های اصلی دولت ها و همچنین سفارتخانه های خارجی در پایتخت هامستقرند. پایتخت مکان تصمیم کيري های سیاسی و ملاقات سران یک کشور با نمایندگان حکومت هاى ساير كشورهاست. ‏ | ۳-پایتخت یک کشور معمولا به بزرگ ترین و مهم ترین شهر یا کلان شهر آن تبدیل می شود. 

صفحه 54:
عوامل موثر در انتخاب یک مکان به عنوان پایتخت ۱-داشتن قابلیت های محیطی مناسب؛ مانند دسترسی به آب و اراضی حاصلخیز» ۴۲-داشتن جمعیت قابل توجه» ۳-در ‎cla of) abla‏ ارتباطی قرار داشتن» دسترسی آسان به سرتاسر کشور به ویژه مرزهاه ۴-داشتن قابلیت دفاعی مناسب و دور بودن از مرزهاء ۵-برخی از پایتخت ها قدمت زیادی دارند و موقعیت پایتخت بودن خود را تا سال ها حفظ می کنند؛ مانند شهر باريس 

صفحه 55:
پاریس(۱۲میلیون نفر جمعیت) قدمت پایتختی بیش از ۱۵۰۰سال دارد و درا مرکز انشعاب راه‌ها و شبکه‌های ار باطی واقع شده است. توکیو۳! میلیون نفرجمعیت 

صفحه 56:
انتقال پایتخت ها: در برخی کشورها به دلایل مختلف پایتخت از یک شهر به شهر دیگر منتقل می شود؛ مانند انتقال پایتخت از شهر ریودوژانیرو به برازیلیا در کشور برزیل یا انتقال پایتخت از کراچی به اسلام آباد در پاکستان. علل تبدیل پایتخت ها به کلان شهر: به طور معمول» تمرکز قدرت سیاسی و وزار تخانه ها و سازمان های دولتی» تمرکز اقتصادی نهادهای مالی و پولی وشرکت های بزرگ وثروت و قدرت در پایتخت هاء موجب تبدیل آن ها به كلان شهرها می شود. پیامدهای تبدیل پایتخت ها به کلان شهر: پیامدهایی چون رشد جمعیت؛ ترافیک» آلودگی هوا وکمبودسکن و خدمات را به دنبال دارد. 

صفحه 57:


صفحه 58:
‎٩‏ ۸95 م. ‏م ‎A‏ ها کفت وکوکنید| ‏با توجه به آنجه در درس تاريخ خوانده ايده عوامل مؤثر در انتخاب تهران به بايتختى را تحليل كنيد. ‏قرار كرفتن تهران بين كوه هاى البرز از طرف شمال و نواحى بيابانى درجنوب به عنوان موانع حمله دشمن به تهران و... ‏؟س در سال هاى اخيرء طرح انتقال پایتخت از تهران به مکانی دیگر مطرح شده و حتی در مجلس شورای اسلامی نیز درباره آن گفت وگوهایی صورت گرفته است. . این طرح موافقان و مخالفانی دارد. | ‎ ‏به نظر شما دو مزیت و دو پیامد منفی یا مشکل اجرای این طرح چیست؟ ‏به نظرمی رسد کشورما اگردارای دو پایتخت باشد بهتراست یعنی یک پایتخت سیاسی و یک پایتخت اقتصادی و بااین کار عدالت فضایی" رعایت می شود .البته اجرای انتقال پایتخت و یا اجرای دوپایتختی کاری . بسیارمشکل است و بعید به نظرمی رسد که چنین طرحی اجرا شود و... ۱ 

صفحه 59:
ملت؛ عنصر بنیادین یک کشور است و بدون آن کشور معنا و مفهومی ندارد. ملت جمعیتی است که در قلمرو یک سرزمین مشخص مستقرشده اند و اشتراکات تاربخی» زبانی» مذهبی و اقتصادی و آرمان های مشترکی دارند. هویت یک ملت ريشه در تاریخ و فرهنگ مشترک آن دارد و این هوبت طی نسل های متوالی پدید آمده است. افراد یک ملت به دلیل همین اشتراکات با یکدیگر احساس همبستگی می کنند. البته حس ملی گرایی تا وقتی مورد تأیید است که به میهن پرستی افراطی (ناسیونالیسم) یا برتری جویی یک ملت نسبت به دیگر ملت ها ونادیده گرفتن حقوق آنها نینجامد. 

صفحه 60:
هر کشوری برای اداره امور خود به نظام مدیریت نیاز دارد. آیا وظایف مدیریت مدرسه و فروشگاه را از درس قبل به خاطر می آورید؟ این وظایف در چند گروه طبقه بندی شده بودند؟ حکومت هاء نظام مدیریت کشورند و انواع مختلفی دارند» اما می توان كفت همه آنها سه وظیفه مهم بر عهده دارند. به نمودار زیر توجه کنید. حراست از قلمرو و مرزهای کشوره دفاع در برابر هجوم دشمنان» حفظ منابع طبیعی و بهره برداری از آنها و ‎oe‏ اداره سازه با ساختار انسانی روابط خارجی 

صفحه 61:
وظایف عمدد مدیریت کشور eo ‏مستت‎ 7 ارطع سه (حراست از قلمرو و مرزهاى کشور دفاع در برابر هجوم دشمنان: حفظ منابع طبيعى و بهرهبردارى از أنها و ....) ( وضع قوانين و مقرراته رسيدكى به اختلافات, قضاوتء خدمات‌رسانی به مردم و رفاه و تأمین اجتماعی و بهداشت» آموزش, خدمات فرهنگی, برقراری نظم وامنیت و-) (روابط سیاسی؛ اقتصادی و فرهنگی با سایر کشورهاه بستن بيمانها و قراردادهاء همكارى با هادهای بین‌المللی؛ پیشگیری از جنگ برقراری صلح و توسعة همکاری‌های تجاری و .-) 

صفحه 62:
فدرال نظام سیاسی فدر نظر منت ۷ نام بای کنو ‎o aoe‏ وتوزيع 0 در پهنه سرزمب 

صفحه 63:
تا تكساكقت 000 نقشه او نظام مديريت سیاسی قضا در كشورهاى جهان ‎Susie‏ 

صفحه 64:
‎I‏ نظام سیاسی تک ساخت (یکپار چه) ‏نظام سیاسی تک ساخت از اروبا به دیگر نقاط جهان راه یافته و کشور فرانسه از پیشکامان این الگوست. ‏در اين نوع نظام سیاسیء کشور به واحدهای سیاسی واداری کوچک تر مانند استان و شهرستان تقسیم می شود اما حکومت مر کزی حدود اختبارات آنها را تعبین می کند. در این نوع نظام اختیارات محلی محدود و نظام قانون گذاری وسیاست گذاری متمرکز است. قدرت سیاسی از یک کانون» یعنی پایتخت, به ‎ply‏ نواحی کشور اعمال می شود ومدیریت های محلی» تصمیمات دولت مرکزی را اجرا می کنند. فقط» یک سطح قانون گذاری» بعنی مجلس ملی قانون ‎est‏ مرکز وجود دارد و قوانین و مقررات و تشکیلات اداری در تمام کشور ‏ان است. ‏برای مثال» در نظام سیاسی تک ساخت. تشکیلات ادارات آموزش و پرورش وقوانین و مقررات آن» شرایط ورود به دانشگاه و یا قوانین اقتصادی مربوط به تجارت و ... در همه نواحی کشور یکنواخت است. 

صفحه 65:
۲- نظام سیاسی فدرال در این نوع نظام سیاسی» کشور به چند ایالت تقسیم می شودو ایالت ها اختبارات زیادی دارند. حکومت و توزیع قدرت در سرزمین دو سطح دارد: الف) سطح فدرال (ملی و حکومت مرکزی) ب) سطح ابالت (منطقه) هر ایالت علاوه بر وجود حکومت و نیروی تصمیم گیری در سطح ملی» قوه مقننه و مجربه و قضائیه مستقل نیز دارد. مجلس نمابندگان و سنا درمرکز کشور و مجلس ایالتی در هر ایالت مستقرندو قانون گذاری می کنند. به همین سبب برخی قوانین ایالت ها با یکدیکرمتفاوت | ند و هر ایالت در امور وبرنامه ریزی توسعه اقتصادی و اجتماعی خود به طور مستقل تصمیم گیری و عمل می کند. 

صفحه 66:
راهنا 000000 05202 فرل نقشه انواع نظام مديريت سياسى فضا در كشورهاى جهان ل . ee: 

صفحه 67:
نقش حکومت مرکزی در نطام قدرال: ۳ در این نوع نظام سیاسی» حکومت مرکزی نقش هماهنگ کننده و ارتباط دهنده ایالت ها را بر عهده دارد و ابالت ها در دفاع» سیاست خارجی و واحدپول ملی از حکومت مرکزی تبعیت می کنند. . _ برای مثال» در الکوی فدرال در کشوری مانند استرالیاه قوانین آموزش و پرورش نوع برنامه های درسی و دوره های تحصیلی در ابالت های مختلف متفاوت است. البته باید توجه داشت که کشورهای فدرال و کشورهای یکپارچه از نظر واگذاری اختبارات به واحدهای سیاسی - اداری خود کاملاشبیه به هم نیستند و درجه و میزان تمرکز حکومت و همچنین اختیارات واحدها در آنها متفاوت است. 

صفحه 68:
در اين نوع نظام» بخش اعظم کشور به صورت تک ساخت است؟ فقط یک یا چند بخش کوچک به صورت ناحیه ای و خودمختار اداره می شوندو مناطق خود مختار اختبارات سباسی و اجرایی ویژه ای در ناحیه خود دارند. نظام سیاسی کشورهای عراق» جمهوری آذربایجان و انگلستان ازاین نوع است. 

صفحه 69:
پیدایش و بقای یک کشور مهم ترین عوامل پیدایش و بقای یک کشور کشورهای جهان بر پایه یک یا چند عامل به وجود می آیند و به حیات خود ادامه می دهند.هویت ملی»همبستگی ملی وپیوستگی سرزمینی از مهم ترین عوامل پیدایش و بقای یک کشورند و درصورتی که این عوامل تضعیف شوند» آن کشور در خطر نابودی و فرو پاشی قرار می گیرد. پس» حکومت ها و ملت ها باید عوامل پیدایش و بقای کشور خود را بشناسند و برای حفظ و قویت آنها بکوشند. 

صفحه 70:
۱- با توجه به یک نقشه جهان نماء چند کشور دارای نظام فدرال و چند كشور با نظام یکپارچه نام ببرید. با توجه به نقشه کشورهایی مانند کاناداء ایالات متحده امریکاء برزیل » استرالیا؛هند,پا کستان,نیجریه تانزانیسودان حنوبی . نیوزلند و آلمان با نظام فدرال اداره می شوند و کشورهایی مانند جين .ایران؛عربستان»فرانسه.الجزایر .اندونزی و...با نظام یکپارچه اداره می شوند.تعداد کشورهایی با نظام یکپارچه بیشتر از کشورهای فدرال می با "ل کدام کشورهمسایه ایران با نظام فدرالی و کدام یک با نظام ناحیه ای و ترکیبی اداره می شود؟ روسیه و پاکستان با نظام فدرال اداره می شوند و عراق با نظام ناحیه ای و ترکیبی اداره می شود. 

صفحه 71:
چهارویژگی نظام سیاسی تک ساخت کشور به واحدهای سیاسی واداری کوچک تر مانند استان و شهرستان تقسیم می شود اما حکومت مرکزی حدود اختیارات آنها را تعیین می کند. اختیارات محلی محدود و نظام قانون گذاری وسیاست گذاری متمرکز است. . قدرت سیاسی از یک کانون» یعنی پایتخت به سایر نواحی کشور اعمال می شود ومدیریت های محلی, تصمیمات دولت مرکزی را اجرا می کنند. یک سطح قانون گذاری؛ یعنی مجلس ملی قانون گذاری» در مرکز وجود دارد و قوانین و مقررات و تشکیلات اداری در تمام کشور همسان است. چهار ویژگی نظام فدرال کشور به چند ایالت تقسیم می شودو ایالت ها اختیارات زیادی دارند. حکومت و توزیع قدرت در سرزمین دو سطح دارد: الف) سطح فدرال (ملی و حکومت مرکزی) ب) سطح ایالت (منطقه) هر ایالت علاوه بر وجود حکومت و نیروی تصمیم گیری در سطح ملی, قوه مقننه و مجریه و قضائیه مستقل نیز دارد. مجلس نمایندگان و سنا درمرکز کشور و مجلس ايالتى در هر ایالت مستقرندو قانون گذاری می 

صفحه 72:
ب) در کدام نظام سیاسی به تفاوت های جغرافیایی و فرهنگی بیشتر توجه می شود ؛ در کدام نظام» حفظ همبستگی و وحدت ملی درشرایط بحرانی آسان تر است؟ درنظام سیاسی فدرال بیشتر به تفاوت های جغرافیایی و فرهنگی توجه می شود و در نظام یکپارچه حفظ همبستگی ووحدت ملی درشرایط بحرانی آسان تراست و.. ۴ دو کشور آلمان غربی و شرقی؛ و يمن شمالی و جنوبی پس از اينکه سال ها به صورت دو کشور جداگانه در آمده بودندو با دوحکومت متفاوت اداره می شدند» سرانجام به هم پیوستند و امروز یک کشورند. با توجه به عنصر «ملت» این موضوع راتحلیل کنید. به نظر شماء آبا ممکن است این اتفاق در آینده برای کشور کره شمالی و جنوبی ذ وجود یک ملت واحد دراین کشورها موجب شد که هم یکی شوند.درواقع مردم خواستند و.. ن شرقی و غربی و يا یمن شمالی و جنوبی با - چرا کشور یو گسلاوی سابق از هم پاشید و به چند كشور تجزيه شد ؟ تفاوت های فرهنگی . قومی »زبانی و دینی موجب شد که کشوریوگسلاوی سابق از هم بپاشد و... 

صفحه 73:
تسس |-از طرح نقشه (نقشه کنگ) ابران و کشورهای همسایه درضمیمه آخر کتاب کپی بگیرید. الف) حدود مرزهای رودخانه ای ایران را روی آن مشخص کنید. دم ‎on‏ ۱ هريرود | 1011 اروند رود [ 

صفحه 74:


صفحه 75:
خراسان شمالی آذربایجان غربى دستان خراسان رضوی کر کرمانشاه 

صفحه 76:


صفحه 77:
و ارائهدركلاس 1 ها با راهنمایی معلم» یکی از اختلافات مرزی بین کشورها راانتخاب کنید. درباره آن گزارشی تهیه کنید و در کلاس ارائه دهید. در نوشته خود به نوع مرز اشاره و از نقشه جغرافیایی وتصاویر و رسانه های مناسب استفاده کنید. بهانه قرار گرفتن اختلاف مرزی ايران و عراق در اروند رود» در جنگ تحمیلی می تواند یک گزینه باشد. 

صفحه 78:
-برای دريافت اطلاعات و تصاوير بيشتر دربارة مرزها و مشاهدة نماهنك سرود مرزبانى به لوح فشردة پیوست کتاب یا پایگاهاینترنتی شبکه رشد به نشانی ۷۷۰۳۵۵۵۰17 مراجعه كنيد. به بايكاه اطلاع رسانى فرماندهى مر زبانى ناجا به نشانى عذ ناه ه۵۳2:/ :0 مر چعه کنید و اجه بهپرسش و درخواست معلم مطالبى را دربارة انواع مرزها و مرزبانى. روش‌های قدیمی و جدید کنترلمرزها و ... استخراج کنید. 

صفحه 79:
۱-ارکان بنیادی یک کشور را نام ببرید. ۳- سرزمین را تعریف کنید. ۳-منظور ازنظام سیاسی چیست؟ ۴-حاکمیت یعنی چه#شرح دهید. ۵-کشوررا تعریف کنید. ۶-فضا و قلمرو جغرافبایی یک کشور) ................. آن است. ۷-میهن چیست؟ ۸-تعریف مرز را بنویسید. ٩-اهمیت‏ مرزها را بیان کنید. ۰-علت ارزش حقوقی و بین المللی مرزها را بنویسید. 

صفحه 80:
١١-مهم‏ ترين عامل تشخيص و جدايى كشورها مستلدة ۲-مرزهای طبیعی را توضیح دهید. ۳-برای تعیین خط مرزی در امتداد رشته کوه هاء .. ها در نظر گرفته می شود. ۴-خط الرلس چیست؟ ۵-روش های تعیین خط مرزی دررودها را بنویسید. ۶-اصلاح تالوگ را تعریف کنید. ۷-اصطلاح منصف را تعریف کنید. ۳ د نوع خط مرزی دررودهای قابل کشتی رانی روش ‎sdb‏ خط مرزى عميق ترين نقاط بستر رودرا به هم متصل کند که به ۰-روش تعیین مرزدربایی دردرباها وتعریف آب های داخلی ودریای سرزمینی را توضیح دهید. 

صفحه 81:
۱-آب های داخلی با دریای سرزمینی چه تفاوتى با یکدیگردارند؟ ۴-درکدام قسمت از دریا کشورها فقط حق عبوربی ضرررا دارند؟ "اليه بخش هایی از دریا گفته می نود که در مالکیت هیچ کشوری می گویند. ۴-در آب های آزاد امکان ‎A>‏ فعالیت هابى وجوددارد؟ ۵-مرزهای غیرطبیعی را تعریف کنید. ۶-نوع مرزایران و اففانستان چیست؟ ۷-مرزبین کانادا و امریکا جه نوعی است؟ ۸-انواع مرزها از نظر پیدایش و شکل گیری را نام ببرید. ۹-مرزهای پیشتاز را تعریف کنید. ۰-مرزهای تطبیقی را تعریف کنید. 

صفحه 82:
۳۱-نوع مرز بین هند و پاکستان چیست؟ ۲-مرزهای تحمیلی را توضیح دهید. ۳-تاریخچه مختصری ازنحوه شکل گیری مرزبین کره شمالی وجنوبی را بنویسید. ۴-مرزهای هوایی چیست؟ ۵-چراامن بودن با ناامن بودن آنها بر رونق اقتصادی کشورها تأثیر می گذارد؟ و و مدیریت و کنترل مرزهای کشور برعهده چه کسانی ‎١‏ مص 5 ۷علل مرزبندی سیاسی - اداری درداخل کشور چیست؟ 4 ويزكى هاى بايتخت كشور را بنویسید. ۹-عوامل مو ثر در انتخاب یک مکان به عنوان پایتخت را بوسید. ۰-علل تبدیل پایتخت ها به کلان شهر را بنویسید. ۱ ۴-دوبایتخت نام ببرید که منتقل شده اند. 

صفحه 83:
۲-پیامدهای تبدیل پایتخت ها به کلان شهر را بنویسید. ۳- میهن پرستی افراطی (ناسیونالیسم) چیست؟ ۴-سه وظیفه مهم حکومت هارا بنویسید. ۴۵-سه گروه عمده حکومت ها از نظر مدیریت فضای جغرافبایی کشور و توزیع قدرت در پهنه سرزمین را بنویسید. ۶-نظام سیاسی تک ساخت را توضیح دهید. ۷-درنظام سیاسی فدرال کشورچگونه اداره می شود؟ ۸-نقش حکومت مرکزی در نطام قدرال را توضیح دهید. ۱ ۹-دو سطح حکومت و توزیع قدرت در سرزمین درنظام فدرال را نام ببرید. ۰ درنظام سیاسی ناحیه ای وت کیبی کشور چگونه اداره می شود؟ ۵۱-مهم ترین عوامل پیدایش و بقای یک کشور را نام ببرید. 

کشـور ،یـک ناحیـة سیاسـی در درس گذشته آموختیم که کشور یکی از انواع نواحی سیاسی است .چند کشور نام ببرید. فکر کنید و بگویید چه چیزی موجب می شودکه این واحدهای سیاسی را «کشور» بنامیم؟ در این درس با ویژگی های کشور به عنوان یک ناحیه سیاسی آشنا می شوید. فعـالیـت -1با توجه به آنچه در درس قبل خوانده اید ،رابطه تصویر الف و ب را توضیح دهید. ارکان یک ناحیه سیاسی سازه انسانی،نظام مدیریت و قلمرو وفضای جغرافیایی است.یک کشورهم یک ناحیه سیاسی است.جمعیت سازه انسانی یک کشوراست و نظام سیاسی یا حکومت یک کشور جزو نظام مدیریت کشوراست و سرزمین هم جزو قلمرو وفضای جغرافیایی کشوراست. 2ــ آیا می توانید با توجه به آنچه در تصویر ب مشاهده می کنید« ،کشور» را تعریف کنید؟ تعریف خودتان را یادداشت کنید. کشورسرزمینی است که دارای نظام سیاسی (حکومت) و جمعیت ثابت است. به نقشه کشورهای جهان توجه کنید .روی نقشه نواحی سیاسی مختلف را می بینید که از یکدیگر مستقل اند .این نواحی ،کشورهاهستند .امروزه 193کشور مستقل در جهان وجود دارد که عضو سازمان ملل متحدند .از هر قاره چند کشور را نام ببرید. ارکان بنیادی کشور 1ـ سرزمین: هر کشور بخشی از سطح زمین را اشغال کرده و زیستگاه مشترک افرادی است که به آن کشور تعلق دارند .هیچ کشوری بدون سرزمین قابل تصور نیست. 2ـ جمعیت (ملت) هر کشور دارای جمعیتی است که در محدوده سرزمین مستقر و مقیم اند و برای اداره امور خود نظام سیاسی وحکومتی تأسیس می کنند. 3ـ نظام سیاسی: در واقع ،همان حکومت است که وظیفه اداره امور سرزمین و جمعیت را بر عهده دارد. -4حاکمیت: حاکمیت یعنی داشتن استقالل و بی نیاز بودن از نظارت دولت های خارجی .حاکمیت یک کشور نشان دهنده استقالل و اقتدارسیاسی آن است. تعریف کشور کشور عبارت است از یک ناحیة سیاسی مستقل که دارای سرزمین مشخص ،جمعیت دائمی و مقیم و حکومت مرکزی است و بر امور داخلی و خارجی خود حاکمیت دارد. در این بخش ،ویژگی های سه رکن بنیادی کشور را بیشتر مطالعه می کنیم. سرزمین فضا و قلمرو جغرافیایی یک کشور ،سرزمین آن است .فضا یا سرزمین یک کشوردارای منابعی است و عرصه ای برای فعالیت های اقتصادی و کار و زندگی مردم آن کشور محسوب می شود .وسعت سرزمین در کشورهای مختلف متفاوت است. سرزمین چه مکان تولد افراد باشد و چه محل سکونت آن ها ،یکی از بنیادهای هویتی آنان را تشکیل می ِ دهد .هویت مکانی احساس تعلقی است که به واسطه ارتباط با یک مکان در یک فرد یا گروهی از افراد برانگیخته می شود. معموالً وقتی دو فرد ناآشنا به هم می رسند ،یکی از پرسش های آن ها از یکدیگر این است :اهل کجایی؟ اهل جایی بودن نشان دهنده مکانی است که فرد به آن تعلق ،دلبستگی و عاطفه دارد ،آن را خانه، بوم و وطن خود می داند. پس ،انسان ها نسبت به مکان ها و فضاهای خاص نوعی وابستگی از خود نشان می دهند .یکی از این فضاها ،میهن است .البته وابستگی های مکانی و فضایی سطوح مختلفی مانند زادگاه، شهرستان ،استان ،کشور و قاره را دربرمی گیرد. تعلق ها یا وابستگی های زادگاهی و وطنی بسیار پایدار و عمیق اند. به همین سبب ،دیده می شود حتی کسانی که سال ها از وطن خود دوربوده اند ،آرزوی بازگشت به وطن را دارند .آن ها با وجود سال ها دور بودن از وطن ،از افتخارات و پیروزی های کشور خود احساس غرور و شادمانی می کنند و دوست دارند کشورشان را سربلند ببینند. فعـالیـت 1ــ فکر کنید که به کدام مکان ها احساس تعلق و وابستگی عاطفی دارید .علت احساس تعلق خود را توضیح دهید. هرانسانی به شهر،روستا،استان و کشووروود احسوات علو ووابستگی عاطفی دارد.این احسوات درطووز زنودای انسوان درمحل زندای اش به وجود می آید.وقتی شما به مسافرت موی روید درطوز سفر دلتان برای شهروروستای محل زنودای وان نگ می شود ووقتوی بوه شهروروسوتای وان بوازمی اردیود احسات می کنید محل زنزدای ان را ویلی دوست دارید و... 2ــ به نظر شما ،وابستگی و تعلق عاطفی مردم یک کشور به وطن خود چه آثار و پیامدهایی برای آن کشور دارد؟ نظر خود را بامثال،توضیح دهید. وابستگی و عل عاطفی موجو درکشور می شود و... ایاواد وحودت و یکچوار کی سرزمین یک کشور الف) مرز انواع مرز اهمیت مرزها ب) تقسیمات کشوری پ) پایتخت ،کانون سیاسی کشور الف) مرزسیاسی هر کشور برای مشخص کردن قلمرو جغرافیایی خود به تعیین مرز نیاز دارد. تعریف مرزسیاسی: مرز ،خطی اعتباری و قراردادی است که برای تعیین حدود یک ناحیه سیاسی ،از جمله کشور ،بر روی زمین مشخص می شود. مرزهای سیاسی مهم ترین عامل تشخیص و جدایی کشورها از یکدیگرند. اهمیت مرزها: مرزها از این نظر اهمیت دارند که قلمرو رسمی اعمال مدیریت سیاسی هر کشورند و حدود حاکمیت و اداره یک حکومت را تعیین می کنند .مرز ،آخرین حد قلمرو زمینی ،دریایی و هوایی هر کشور است. همانطور که در سال ششم ابتدایی خواندید ،ابتدا کشورها برای تعیین خطوط مرزی به توافق می رسند و سپس ،طبق نقشه ترسیم شده از محل عبور خطوط مرزی ،روی زمین عالمت گذاری می کنند. علت ارزش حقوقی و بین المللی مرزها: امروزه خطوط مرزی کشورها ارزش حقوقی و بین المللی دارند؛ زیرا محدوده های کشورهای هم مرز دراسناد سازمان ملل متحد ثبت می شود. انواع مرز انواع مرز ها از نظرانطباق یا عدم انطباق با پدیده های طبیعی کوه ها 1ــ مرزهای طبیعی رودها دریاها 2ــ مرزهای غیر طبیعی (مصنوعی) مرزهای پیشتاز (قبل از سکونت) انواع مرزها از نظر پیدایش و شکل گیری مرزهای تطبیقی مرزهای تحمیلی مرزهای هوایی مرز بین کشورها را می توان به دو دسته تقسیم کرد: 1ــ مرزهای طبیعی؛ 2ــ مرزهای غیر طبیعی (مصنوعی). 1ـ مرزهای طبیعی: خطوط مرزی برخی کشورها با استفاده از پدیده های طبیعی مانند رود ،کوه ،بیابان ،دریاچه ،تاالب و ...مشخص می شود. به عبارت دیگر ،مبنای تعیین مرز دو کشور ،پدیده های طبیعی هستند که بین آن دو قرار گرفته اند. کوه ها: گاهی برای تعیین خط مرزی از امتداد ارتفاعاتی که میان دو کشور قرار گرفته است ،استفاده می کنند. برای تعیین خط مرزی در امتداد رشته کوه ها ،خط الرأس کوه ها در نظر گرفته می شود .خط الرأس خطی است که از متصل کردن نوک بلندترین نقاط کوهستانی به یکدیگر به وجود می آید. رودها: روش های تعیین خط مرزی دررودها: -1اگر یک رود مرز بین دو کشور باشد ،برای تعیین مرزاز خط ِ منصف استفاده می کنند .خط منصف خطی است که از وسط رودخانه می گذرد و فاصله مرز از هر دو ساحل به یک اندازه است. -2ممکن است خط مرزی عمیق ترین نقاط بستر رودرا به هم متصل کند که به آن تالوگ می گویند. چرا بهترین نوع خط مرزی دررودهای قابل کشتی رانی روش تالوگ است؟ در رودهای قابل کشتی رانی ،تالوگ بهترین خط مرزی است؛ چون هر دو کشورحق کشتیرانی در دو طرف آن را دارند. دریاها: بیشتر کشورهای جهان و ازجمله کشور ما به علت مجاورت با یک یا چند دریا ،مرزهای دریایی دارند .معموالً تعیین مرزهای دریایی بین کشورها کار آسانی نیست. روش تعیین مرزدریایی دردریاها وتعریف آب های داخلی ودریای سرزمینی: برای تعیین مرز دریایی ،ابتدا خط مبنا را معین می کنند .خط مبنا پایین ّ ترین حد جزر در دریاست. به آب های پشت خط مبنا (به طرف ساحل) آب های داخلی می گویند که کشور مجاور دریا مالک آن هاست. از خط مبنا به سمت دریا تا حدود 12مایل دریایی (هر مایل دریایی برابر با 1852متر است) دریای سرزمینی نامیده می شود که آن هم متعلق به کشور مجاور دریاست اما سایر کشورها در آن منطقه حق عبورومرور بدون ضرر را دارند. «آب های آزاد» «آب های آزاد» به بخش هایی از دریا گفته می شود که در مالکیت هیچ کشوری قرار ندارند .در آب های آزاد کشتی رانی ،فعالیت نظامی ،ماهی گیری، ایجاد تأسیسات و تحقیقات برای همه ُ کشورها آزاد است؛ مشروط به اینکه مخّل دریانوردی بین المللی نباشد. 2ـ مرزهای غیرطبیعی (مصنوعی): در بخش هایی از زمین که امکان استفاده از پدیده های طبیعی برای تعیین خطوط مرزی وجودنداشته باشد ،با استفاده از مختصات جغرافیایی (مدارها و نصف النهارها )،خط مرزی تعیین می شود؛ مانند مرز بین کانادا و امریکاروی مدار 49درجه شمالی. مرزهای غیرطبیعی یا مصنوعی همچنین با توافق دو کشور همجوار بر روی زمین تعیین و عالمت گذاری می شود؛ مانند مرز ایران و افغانستان. فعـالیـت 1ــ تصویر الف چه نوع مرزی رانشان میدهد؟ با مراجعه به نقشه امریکای جنوبی ،موقعیت کشورها و رودهای مرزی آن ها را توضیح دهید. صویرالف مرز رودوانه ای را نشان می دهد که بین سه کشورپارااوئه و آرژانتین و برزیل واقع دارد.نام بین برزیل و آرزانتین رود ایگواسو قرار دارد و بین پارااوئه و کشورهای آرزانتین و برزیل رود پارانا واقع است. 2ــ تصویر ب چه نوع مرزی را نشان میدهد؟ با توجه به آنچه پیشتر درباره اتحادیه اروپا گفته شد ،توضیح دهید. مرز بین بلژیک و هلند مرز غیرطبیعی یا مصنوعی است. 3ــ دوازده مایل دریایی چند کیلومتر است؟ حساب کنید. هرمایل دریایی 1853متراست و 12مایل دریایی کمی بیش از 22کیلومتر می باشد. 4ــ بیندیشیم : رود به عنوان یک پدیده طبیعی برای تعیین مرز سیاسی دو کشور ممکن است طی زمان چه مشکالتی ایجاد کند؟ غییرمسیررودها درطی زمان موج ایااد مشکال ی یبن دو کشورمی شود.مانند رود ارت.البته کشور ها سعس می کنند با اقداما ی جلوی غییر مسیررود ارفته شود.مثال در اطراف سواحل رود ارت سنگ های بزرگ قرار ارفته است ا رود جابه جا نشود ـ چرا بهترین خط مرزی در رودخانههای قابل کشتی ِ رانی خط تالوگ است؟ زیرا هردو کشورمی وانند دررودوانه مرزی کشتی رانی کنند. پیشتاز انواع مرزها از نظر پیدایش و شکل گیری تطبیقی تحمیلی مرزها از نظر چگونگی پیدایش با یکدیگر متفاوت اند .نحوه شکل گیری و ایجاد مرزها تأثیر زیادی در امنیت و همکاری یا به عکس ،اختالف و کشمکش بین کشورهای همسایه دارد. مرزها را از نظر پیدایش می توان به سه گروه تقسیم کرد: مرزهای پیشتاز (قبل از سکونت) : مرزهایی هستند که از زمان های قدیم در نواحی خالی از سکنه ترسیم شده اند و بعدهانیز مورد قبول ساکنان دو کشور همسایه قرار گرفته اند؛ مانند مرزبین کانادا و آالسکا که بعدها به تدریج مردم در دو طرف آن اسکان یافتند .این نوع مرزها مشکلی ایجاد نمی کنند. مرز آالسکا و کانادا ،نمونهای از مرز قبل از سکونت غیرطبیعی مرزهای تطبیقی: مرزهایی هستند که با در نظر گرفتن شرایط فرهنگی تعیین می شوند و گرو ه های انسانی را ،که از نظر قومی ،زبانی ،دینی و غیره متفاوت اند ،از یکدیگر جدا می کنند؛ مانند مرز بین هند و پاکستان که پس از جدایی و استقالل پاکستان از هند ،درتعیین آن دقت شد تا منطقه مسلمان نشین از هندونشین جدا شود. مرز میان هند و پاکستان مرزهای تحمیلی : مرزهایی هستند که در تعیین آنها شرایط فرهنگی در نظر گرفته نشده است .در نتیجه ،افراد یک ملّت یا قوم را که دارای دین و زبان مشترک اند ،از هم جدا می کند و موجب می شود در دو کشور همسایه و در دو حکومت جداگانه قرار بگیرند؛ مانند مرزهایی که کشورهای استعمارگر در قاره افریقا بر مبنای قلمرو نفوذ و حاکمیت خود و بدون توجه به اقوام و فرهنگ ها ایجادکردند و یا مرز بین کره شمالی و کره جنوبی. مرز کره شمالی وجنوبی در سال 1945میالدی ،پس از پایان جنگ جهانی دوم و سال ها سیطره ژاپن بر شبه جزیره کره ،این کشور به دو کشور کره شمالی وجنوبی تقسیم شد. در آن زمان ،کشور کره شمالی به بلوک شرق کمونیستی ،یعنی اتحاد جماهیر شوروی و اروپای شرقی ،پیوست وکره جنوبی نیز تحت سیطره بلوک غرب ،یعنی ایاالت متحده امریکا و اروپای غربی قرار گرفت. در زمان تقسیم کره به دو کشور ،امریکاو اتحاد جماهیر شوروی سابق توافق کردند مرز دو کشور روی مدار 38درجه تعیین شود .پس از تقسیم کره ،بارها بین دو کشورحمله های نظامی و درگیری های مرزی رخ داده است و اختالفات تا امروز نیز ادامه دارد. مرزهای هوایی: هر کشور عالوه بر اینکه بر مرزهای زمینی و در صورت مجاورت با دریا بر دریای سرزمینی حاکمیت دارد ،بر فضای باالی سرزمین خود نیز می تواند ادعای حاکمیت داشته باشد. به عبارت دیگر ،مرز هر کشور مانند دیواری فرضی است که دورتادور سرزمین آن را احاطه کرده است و از طرف باال نیز به سمت جو ادامه دارد. هواپیماها برای عبور از مرزهای هوایی هر کشورباید اجازه بگیرند و ورود خود را به آسمان آن کشور اطالع دهند. اهمیت مرزها مطالعه مرزها از دیرباز کانون پژوهش های جغرافیای سیاسی بوده است. -1مرزها در هر کشوری اهمیت خاصی دارند و امنیت واستقالل هر کشور به مرزهای آن وابسته است .مرزها حد حاکمیت ملی یک کشور محسوب می شوند. -2مرزها در روابط یک کشور با کشورهای همسایه تأثیرگذارند ومی توانند عاملی برای ثبات و آرامش یا اختالف و منازعه باشند .به همین دلیل ،حساسیت زیادی نسبت به مرزها وجود دارد و نظارت و مراقبت ویژه ای بر آنها اعمال می شود. -3مرزها تأثیر بسزایی در جابه جایی مسافران و مبادالت بازرگانی (صادرات و واردات کاال) و توسعه اقتصادی کشورها دارند .به همین دلیل ،امن بودن یا ناامن بودن آنها بر رونق اقتصادی کشورها تأثیر می گذارد .امروزه ایران عالوه بر پایانه های مرزی هوایی در فرودگاه ها ،در نواحی مرزی زمینی بیش از 20پایانه مرزی مسافری و حدود 50پایانه مرزی مبادله کاال با همسایگان دارد که در مجاورت برخی از آنها ،بازارچه مرزی نیز به وجود آمده است. منازعات مرزی: منازعات مرزی سابقه ای طوالنی دارند و از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون ،تقریباً نیمی از کشورهای دنیا درگیر اختالفات مرزی با کشورهای همسایه خود بوده اند. طول مرزهای ایران: کشور ما حدود 8755کیلومتر مرز مشترک با کشورهای همسایه دارد و با 15کشور از راه خشکی و دریا هم مرز است. حفاظت و مدیریت و کنترل مرزهای کشور برعهده چه کسانی است؟ -1حفاظت و مدیریت و کنترل مرزهای کشور بر عهده مرزبانان نیروی انتظامی و دفاع از مرزهای زمینی و هوایی و دریایی کشور در برابر تهدیدات خارجی بر عهده نیروهای مسلّح جمهوری اسالمی ایران است .مرزبانان پرتالش شرایط دشوار محیطی مانند نگهبانی در ارتفاعات و درگرما و سرمای طاقت فرسا را تحمل می کنند تا امنیت در کشور برقرار باشد و مردم بتوانند با آسودگی زندگی کنند. -2همچنین ساکنان نواحی مرزی (مرزنشینان) کشور ما همواره با مشارکت و همکاری با مرزبانان ،از امنیت و استقالل کشور و مرزهادفاع کرده اند. فعـالیـت 1ــ در کدام یک از انواع مرزها حداقل کشمکش ها و اختالفات مشاهده می شود؟ چرا؟ در کدام یک امکان بروز اختالفات وناآرامی ها بیشتر است؟ توضیح دهید. درمرزهای قبل از سکونت یا پیشتاز حداقل کشمکش سیاسی دیده می شود زیرا مردمی که در دو سوی مرز زندای می کنند زمانی ساکن شده اند که مرز بین دو کشوروجودداشته است و مردم وود را با مرز طبی داده اند. 2ــ با مشاهده یک نقشه جنوب غربی آسیا15 ،کشوری را که ایران از طریق خشکی و دریا با آنها هم مرز است ،نام ببرید. -1عراق -2رکیه-3روسیه-4آذربایاان-5ارمنستان-6کویت-7عربستان-8 بحرین-9قطر-10امارات متحده عربی-11عمان-12پاکستان-13افغانستان-14 رکمنستان-15قزاقستا 3ــ الف) چرا باید از تالش های مرزبانان کشور قدردانی کنیم؟ کاری که مرزبانان کشورمان اناام می دهند بسیار بارارزش است آنان از کشورمان درمقابل هاوم دشمنان دفاع می کنند و موج برقرار امنیت درداول کشور می شوند و... ب) با توجه به ارزش شغل «مرزبانی »،نام های برای قدردانی خطاب به مرزبان ها بنویسید .این نامه را در کالس بخوانید. نامه ای برای مرزبانان بنویسید و درکالت ارائه کنید. 4ــ اگر تاکنون از یک پایانه مرزی یا بازارچه مرزی کشور عبور یا دیدن کرده اید ،درباره موقعیت جغرافیایی آن منطقه و مشاهدات خود از سفر به منطقه مرزی برای همکالسی های تان توضیح دهید. اار سفری به عتبات عالیات داشته اید می وانید مشاهدات وود را از مرز وسروی و مهران بنویسید و درکالت ارائه کنید. 5ــ بیندیشیم: به نظر شما ،ایجاد پایانه های مرزی کاال در نواحی مرزی ایران چه تأثیراتی بر اقتصاد این نواحی دارد؟ توضیح دهید. ایااد بازار ه های مرزی بین دو کشورموج رون اقتصادی و ایااد اشتغاز می شود و... ب) تقسیمات کشوری علل مرزبندی سیاسی – اداری درداخل کشور حکومت ها برای اداره آسان تر فضای جغرافیایی کشورها و ارائه خدمات مناسب به شهروندان ،به مرزبندی سیاسی -اداری در داخل کشور می پردازند. میزان اختیارات واحدهای سیاسی درون کشور از نظر بودجه ،تأمین منابع مالی و قوانین و… در کشورهای مختلف متفاوت است و به نوع نظام سیاسی آن ها بستگی دارد. پ) پایتخت ،کانون سیاسی کشور ویژگی های پایتخت کشور: -1پایتخت مرکز اقتدار سیاسی یک کشور است و فرمان ها و تصمیمات سیاسی از این نقطه مرکزی در سراسر آن کشور پخش می شود. -2رؤسای قوای مقننه ،مجریه و قضائیه و وزارت خانه ها و سازمان های اصلی دولت ها و همچنین سفارتخانه های خارجی در پایتخت هامستقرند .پایتخت مکان تصمیم گیری های سیاسی و مالقات سران یک کشور با نمایندگان حکومت های سایر کشورهاست. -3پایتخت یک کشور معموالً به بزرگ ترین و مهم ترین شهر یا کالن شهر آن تبدیل می شود. عوامل موثر در انتخاب یک مکان به عنوان پایتخت -1داشتن قابلیت های محیطی مناسب؛ مانند دسترسی به آب و اراضی حاصلخیز، -2داشتن جمعیت قابل توجه، -3در تقاطع راه های ارتباطی قرار داشتن ،دسترسی آسان به سرتاسر کشور به ویژه مرزها، -4داشتن قابلیت دفاعی مناسب و دور بودن از مرزها. -5برخی از پایتخت ها قدمت زیادی دارند و موقعیت پایتخت بودن خود را تا سال ها حفظ می کنند؛ مانند شهر پاریس انتقال پایتخت ها: در برخی کشورها به دالیل مختلف پایتخت از یک شهر به شهر دیگر منتقل می شود؛ مانند انتقال پایتخت از شهر ریودوژانیرو به برازیلیا در کشور برزیل یا انتقال پایتخت از کراچی به اسالم آباد در پاکستان. علل تبدیل پایتخت ها به کالن شهر: به طور معمول ،تمرکز قدرت سیاسی و وزارتخانه ها و سازمان های دولتی ،تمرکز اقتصادی نهادهای مالی و پولی وشرکت های بزرگ وثروت و قدرت در پایتخت ها ،موجب تبدیل آن ها به کالن شهرها می شود. پیامدهای تبدیل پایتخت ها به کالن شهر: پیامدهایی چون رشد جمعیت ،ترافیک ،آلودگی هوا وکمبودمسکن و خدمات را به دنبال دارد. 1ــ با توجه به آنچه در درس تاریخ خوانده اید ،عوامل مؤثر در انتخاب تهران به پایتختی را تحلیل کنید. قرار ارفتن هران بین کوه های البرز از طرف شماز و نواحی بیابانی درجنوب به عنوان موانع حمله دشمن به هران و... 2ــ در سال های اخیر ،طرح انتقال پایتخت از تهران به مکانی دیگر مطرح شده و حتی در مجلس شورای اسالمی نیز درباره آن گفت وگوهایی صورت گرفته است. این طرح موافقان و مخالفانی دارد. به نظر شما دو مزیت و دو پیامد منفی یا مشکل اجرای این طرح چیست؟ به نظرمی رسد کشورما ااردارای دو پایتخت باشد بهتراست یعنی یک پایتخت سیاسی و یک پایتخت اقتصادی و بااین کار عدالت فضایی رعایت می شود .البته اجرای انتقاز پایتخت و یا اجرای دوپایتختی کاری بسیارمشکل است و بعید به نظرمی رسد که نین طرحی اجرا شود و... ملت ملت ،عنصر بنیادین یک کشور است و بدون آن کشور معنا و مفهومی ندارد .ملت جمعیتی است که در قلمرو یک سرزمین مشخص مستقرشده اند و اشتراکات تاریخی ،زبانی ،مذهبی و اقتصادی و آرمان های مشترکی دارند .هویت یک ملت ریشه در تاریخ و فرهنگ مشترک آن دارد و این هویت طی نسل های متوالی پدید آمده است. افراد یک ملت به دلیل همین اشتراکات با یکدیگر احساس همبستگی می کنند. البته حس ملی گرایی تا وقتی مورد تأیید است که به میهن پرستی افراطی (ناسیونالیسم) یا برتری جویی یک ملت نسبت به دیگر ملت ها ونادیده گرفتن حقوق آنها نینجامد. حکومت هر کشوری برای اداره امور خود به نظام مدیریت نیاز دارد .آیا وظایف مدیریت مدرسه و فروشگاه را از درس قبل به خاطر می آورید؟ این وظایف در چند گروه طبقه بندی شده بودند؟ حکومت ها ،نظام مدیریت کشورند و انواع مختلفی دارند ،اما می توان گفت همه آنها سه وظیفه مهم بر عهده دارند .به نمودار زیر توجه کنید. اداره امور سرزمین سه وظیفه مهم حکومت ها اداره سازه یا ساختار انسانی روابط خارجی حراست از قلمرو و مرزهای کشور ،دفاع در برابر هجوم دشمنان ،حفظ منابع طبیعی و بهره برداری از آنها و ... وضع قوانین و مقررات ،رسیدگی به اختالفات ،قضاوت، خدمات رسانی به مردم و رفاه و تأمین اجتماعی و بهداشت، آموزش ،خدمات فرهنگی ،برقراری نظم و امنیت و... روابط سیاسی ،اقتصادی و فرهنگی با سایر کشورها ،بستن پیمان ها و قراردادها ،همکاری با نهادهای بین المللی، پیشگیری ازجنگ ،برقراری صلح و توسعة همکاری های تجاری و... با توجه به هر یک از ستون ها ،دست کم دو نمونه نهاد یا سازمان حکومتی را که در کشور ما وظایف مربوطه را به عهده دارند ،نام ببرید. الگوی مدیریت سیاسی فضا 1ـ نظام سیاسی تک ساخت (یکپارچه) سه گروه عمده حکومت ها از نظر مدیریت فضای جغرافیایی کشور و توزیع قدرت در پهنه سرزمین 2ـ نظام سیاسی فدرال 3ـ نظام سیاسی ناحیه ای و ترکیبی 1ـ نظام سیاسی تک ساخت (یکپارچه) نظام سیاسی تک ساخت از اروپا به دیگر نقاط جهان راه یافته و کشور فرانسه از پیشگامان این الگوست. در این نوع نظام سیاسی ،کشور به واحدهای سیاسی واداری کوچک تر مانند استان و شهرستان تقسیم می شود اما حکومت مرکزی حدود اختیارات آنها را تعیین می کند .در این نوع نظام اختیارات محلی محدود و نظام قانون گذاری وسیاست گذاری متمرکز است .قدرت سیاسی از یک کانون ،یعنی پایتخت ،به سایر نواحی کشور اعمال می شود ومدیریت های محلی ،تصمیمات دولت مرکزی را اجرا می کنند .فقط ،یک سطح قانون گذاری ،یعنی مجلس ملی قانون گذاری ،در مرکز وجود دارد و قوانین و مقررات و تشکیالت اداری در تمام کشور همسان است. برای مثال ،در نظام سیاسی تک ساخت ،تشکیالت ادارات آموزش و پرورش وقوانین و مقررات آن ،شرایط ورود به دانشگاه و یا قوانین اقتصادی مربوط به تجارت و ...در همه نواحی کشور یکنواخت است. 2ـ نظام سیاسی فدرال در این نوع نظام سیاسی ،کشور به چند ایالت تقسیم می شودو ایالت ها اختیارات زیادی دارند .حکومت و توزیع قدرت در سرزمین دو سطح دارد: الف) سطح فدرال (ملی و حکومت مرکزی) ب) سطح ایالت (منطقه) هر ایالت عالوه بر وجود حکومت و نیروی تصمیم گیری در سطح ملی ،قوه مقننه و مجریه و قضائیه مستقل نیز دارد .مجلس نمایندگان و سنا درمرکز کشور و مجلس ایالتی در هر ایالت مستقرندو قانون گذاری می کنند .به همین سبب ،برخی قوانین ایالت ها با یکدیگرمتفاوت ا ند و هر ایالت در امور وبرنامه ریزی توسعه اقتصادی و اجتماعی خود به طور مستقل تصمیم گیری و عمل می کند. نقش حکومت مرکزی در نطام قدرال: در این نوع نظام سیاسی ،حکومت مرکزی نقش هماهنگ کننده و ارتباط دهنده ایالت ها را بر عهده دارد و ایالت ها در دفاع ،سیاست خارجی و واحدپول ملی از حکومت مرکزی تبعیت می کنند. برای مثال ،در الگوی فدرال در کشوری مانند استرالیا ،قوانین آموزش و پرورش ،نوع برنامه های درسی و دوره های تحصیلی در ایالت های مختلف ،متفاوت است. البته باید توجه داشت که کشورهای فدرال و کشورهای یکپارچه از نظر واگذاری اختیارات به واحدهای سیاسی -اداری خود کامالًشبیه به هم نیستند و درجه و میزان تمرکز حکومت و همچنین اختیارات واحدها در آنها متفاوت است. 3ـ نظام سیاسی ناحیه ای و ترکیبی در این نوع نظام ،بخش اعظم کشور به صورت تک ساخت است؛ فقط یک یا چند بخش کوچک به صورت ناحیه ای و خودمختار اداره می شوندو مناطق خود مختار اختیارات سیاسی و اجرایی ویژه ای در ناحیه خود دارند .نظام سیاسی کشورهای عراق ،جمهوری آذربایجان و انگلستان ازاین نوع است. پیدایش و بقای یک کشور مهم ترین عوامل پیدایش و بقای یک کشور کشورهای جهان بر پایه یک یا چند عامل به وجود می آیند و به حیات خود ادامه می دهند.هویت ملی،همبستگی ملی وپیوستگی سرزمینی از مهم ترین عوامل پیدایش و بقای یک کشورند و درصورتی که این عوامل تضعیف شوند ،آن کشور در خطر نابودی و فرو پاشی قرار می گیرد. پس ،حکومت ها و ملت ها باید عوامل پیدایش و بقای کشور خود را بشناسند و برای حفظ و تقویت آنها بکوشند. فعـالیـت -1با توجه به یک نقشه جهان نما ،چند کشور دارای نظام فدرال و چند کشور با نظام یکپارچه نام ببرید. با وجه به نقشه کشورهایی مانند کانادا ،ایاالت متحده امریکا ،برزیل ، استرالیا،هند،پاکستان،نیاریه ،انزانیا،سودان حنوبی ،نیوزلند و آلمان با ین نظام فدراز اداره می شوند و کشورهایی مانند ،ایران،عربستان،فرانسه،الازایر ،اندونزی و...با نظام یکچار ه اداره می شوند .عداد کشورهایی با نظام یکچار ه بیشتر از کشورهای فدراز می باشد. 2ــ کدام کشورهمسایه ایران با نظام فدرالی و کدام یک با نظام ناحیه ای و ترکیبی اداره می شود؟ روسیه و پاکستان با نظام فدراز اداره می شوند و عراق با نظام ناحیه ای و رکیبی اداره می شود. 3ــ الف) جدولی با دو ستون رسم کنید و حداقل چهار ویژگی نظام سیاسی تک ساخت و چهار ویژگی نظام فدرال را داخل آن بنویسید. هار ویژای نظام فدراز هارویژای نظام سیاسی ک ساوت کشور به واحدهای سیاسی واداری کو ک ر مانند کشور به ند ایالت قسیم می شودو ایالت ها استان و شهرستان قسیم می شود اما حکومت اوتیارات زیادی دارند. مرکزی حدود اوتیارات آنها را عیین می کند. اوتیارات محلی محدود و نظام قانون اذاری حکومت و وزیع قدرت در سرزمین دو سطح دارد: الف) سطح فدراز (ملی و حکومت مرکزی) وسیاست اذاری متمرکز است. ب) سطح ایالت (منطقه) .قدرت سیاسی از یک کانون ،یعنی پایتخت ،به هر ایالت عالوه بر وجود حکومت و نیروی صمیم سایر نواحی کشور اعماز می شود ومدیریت های ایری در سطح ملی ،قوه مقننه و ماریه و قضائیه مستقل نیز دارد. محلی ،صمیمات دولت مرکزی را اجرا می کنند. یک سطح قانون اذاری ،یعنی مالس ملی قانون مالس نماینداان و سنا درمرکز کشور و مالس اذاری ،در مرکز وجود دارد و قوانین و مقررات و ایالتی در هر ایالت مستقرندو قانون اذاری می کنند. شکیالت اداری در مام کشور همسان است. ب) درکدام نظام سیاسی به تفاوت های جغرافیایی و فرهنگی بیشتر توجه می شود ؟ در کدام نظام ،حفظ همبستگی و وحدت ملی درشرایط بحرانی آسان تر است؟ درنظام سیاسی فدراز بیشتر به فاوت های جغرافیایی و فرهنگی وجه می شود و در نظام یکچار ه حفظ همبستگی ووحدت ملی درشرایط بحرانی آسان راست و... -4بیندیشیم : دو کشور آلمان غربی و شرقی ،و یمن شمالی و جنوبی پس از اینکه سال ها به صورت دو کشور جداگانه در آمده بودندو با دوحکومت متفاوت اداره می شدند ،سرانجام به هم پیوستند و امروز یک کشورند .با توجه به عنصر «ملت» این موضوع راتحلیل کنید .به نظر شما ،آیا ممکن است این اتفاق در آینده برای کشور کره شمالی و جنوبی نیز بیفتد ؟ وجود یک ملت واحد دراین کشورها موج شد که آلمان شرقی و غربی و یا یمن شمالی و جنوبی با هم یکی شوند.درواقع مردم وواستند و... ـ چرا کشور یوگسالوی سابق از هم پاشید و به چند کشور تجزیه شد ؟ فاوت های فرهنگی ،قومی ،زبانی و دینی موج شد که کشوریواسالوی ساب از هم بچاشد و... 1ـ از طرح نقشه (نقشه گنگ) ایران و کشورهای همسایه درضمیمه آخر کتاب کپی بگیرید. الف) حدود مرزهای رودخانه ای ایران را روی آن مشخص کنید. ب) بلندترین و کوتاه ترین مرز ایران با کشورهای همسایه را باعالمت ++و - -روی نقشه مشخص کنید. پ) نام کشور های همسایه ایران را بنویسید .نام کشورهایی که ایران با آنها مرز آبی(دریایی) دارد را با عالمت ستاره معین کنید. ت)نام استان های مرزی ایران را در مجاورت مرزها بنویسید .چند استان مرزی داریم؟ 14استان مرزی داریم 2ـ نخست ،عددهای جدول زیر را به درصد تبدیل کنید .سپس ،نمودار مناسبی بر مبنای درصد برای نمایش اطالعات جدول ترسیم کنید . با راهنمایی معلم ،یکی از اختالفات مرزی بین کشورها راانتخاب کنید .درباره آن گزارشی تهیه کنید و در کالس ارائه دهید .در نوشته خود به نوع مرز اشاره و از نقشه جغرافیایی وتصاویر و رسانه های مناسب استفاده کنید .بهانه قرار گرفتن اختالف مرزی ایران و عراق در اروند رود ،در جنگ تحمیلی می تواند یک گزینه باشد. -1ارکان بنیادی یک کشور را نام ببرید. -2سرزمین را تعریف کنید. -3منظور ازنظام سیاسی چیست؟ -4حاکمیت یعنی چه؟شرح دهید. -5کشوررا تعریف کنید. -6فضا و قلمرو جغرافیایی یک کشور ................. ،آن است. -7میهن چیست؟ -8تعریف مرز را بنویسید. -9اهمیت مرزها را بیان کنید. -10علت ارزش حقوقی و بین المللی مرزها را بنویسید. -11مهم ترین عامل تشخیص و جدایی کشورها ...............هستند. -12مرزهای طبیعی را توضیح دهید. -13برای تعیین خط مرزی در امتداد رشته کوه ها ............ ،کوه ها در نظر گرفته می شود. -14خط الرأس چیست؟ -15روش های تعیین خط مرزی دررودها را بنویسید. -16اصالح تالوگ را تعریف کنید. -17اصطالح منصف را تعریف کنید. -18چرا بهترین نوع خط مرزی دررودهای قابل کشتی رانی روش تالوگ است؟ -19خط مرزی عمیق ترین نقاط بستر رودرا به هم متصل کند که به آن ..........می گویند. -20روش تعیین مرزدریایی دردریاها وتعریف آب های داخلی ودریای سرزمینی را توضیح دهید. -21آب های داخلی با دریای سرزمینی چه تفاوتی با یکدیگردارند؟ -22درکدام قسمت از دریا کشورها فقط حق عبوربی ضرررا دارند؟ -23به بخش هایی از دریا گفته می شود که در مالکیت هیچ کشوری قرار ندارند.......................می گویند. -24در آب های آزاد امکان چه فعالیت هایی وجوددارد؟ -25مرزهای غیرطبیعی را تعریف کنید. -26نوع مرزایران و افغانستان چیست؟ -27مرزبین کانادا و امریکا چه نوعی است؟ -28انواع مرزها از نظر پیدایش و شکل گیری را نام ببرید. -29مرزهای پیشتاز را تعریف کنید. -30مرزهای تطبیقی را تعریف کنید. -31نوع مرز بین هند و پاکستان چیست؟ -32مرزهای تحمیلی را توضیح دهید. -33تاریخچه مختصری ازنحوه شکل گیری مرزبین کره شمالی وجنوبی را بنویسید. -34مرزهای هوایی چیست؟ -35چراامن بودن یا ناامن بودن آنها بر رونق اقتصادی کشورها تأثیر می گذارد؟ -36حفاظت و مدیریت و کنترل مرزهای کشور برعهده چه کسانی است؟ -37علل مرزبندی سیاسی – اداری درداخل کشور چیست؟ -38ویژگی های پایتخت کشور را بنویسید. -39عوامل مو ثر در انتخاب یک مکان به عنوان پایتخت را بویسید. -40علل تبدیل پایتخت ها به کالن شهر را بنویسید. -41دوپایتخت نام ببرید که منتقل شده اند. -42پیامدهای تبدیل پایتخت ها به کالن شهر را بنویسید. -43میهن پرستی افراطی (ناسیونالیسم) چیست؟ -44سه وظیفه مهم حکومت هارا بنویسید. -45سه گروه عمده حکومت ها از نظر مدیریت فضای جغرافیایی کشور و توزیع قدرت در پهنه سرزمین را بنویسید. -46نظام سیاسی تک ساخت را توضیح دهید. -47درنظام سیاسی فدرال کشورچگونه اداره می شود؟ -48نقش حکومت مرکزی در نطام قدرال را توضیح دهید. -49دو سطح حکومت و توزیع قدرت در سرزمین درنظام فدرال را نام ببرید. -50درنظام سیاسی ناحیه ای و ترکیبی کشورچگونه اداره می شود؟ -51مهم ترین عوامل پیدایش و بقای یک کشور را نام ببرید.