روش شناسایی خطر و ارزیابی ریسک (HIRA)

صفحه 1:
روش شناسایی خطر و ارزیابی ریسک ‎(HIRA)‏ Hazard Identification and Risk Assessment 

صفحه 2:
فهرست مطالب / ساختار ارانه Sree ‏ا‎ Leese SE eae ee eee ‏مطالب اراه‌شده شامل بخش‌های زیر است:‎ مقدمه‌ای بر ایمنی و بهداشت حرفه‌ای و اهمیت ارزیبی رسک ‎rete‏ 0 0000000000 ‎een sor‏ ان ‎eer LSC WENN dared‏ ‏آشنایی با مقیاس شدت. احتمال و ماتریس ریسک ‏بررسی اقدامات کنتلی و سلسله مرب كنترل خطر 00 ‎ ‏بابح«( ‎1 ‏فد ۳ ۲ ۲ ۲ ۲ ۲ ۲ ۲ 

صفحه 3:
عنوان ارائه | نظام‌مند خطرات محیط کار و ارزیابی میزان ریسک آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. 9 ا ا ا ل لك 

صفحه 4:
اهمیت ایمنی و بهداشت حرفه‌ای ۱ Dene eee Ce | SE Yee av eel Eee codon ad ‏افزایش هزینه‌های درمان و غرامت می‌شوند.‎ بررسی‌ها نان می‌دهد که بخش عمده‌ای از حوادت شفلی قابل پیشگیری هستند» به شرط آن که خطرات به‌درستی شناسایی و کنترل شوند. م ا ا ل ا ا ل 

صفحه 5:
مفهوم خطر (۳۱۵2۵۲0) خطر به هر عامل, شرایط یا وضیتی گفته می‌شود که پتانسیل ایجاد آسیپ به انسان, تجهیزات, محیط زیست یا فرآیند را داشته باشد. |" eee ‏و‎ به‌عنوان متال: Fe op ree Te eC ‎ee‏ ل ‏سر و صداى زياد ه- خطر فيزيكى ‏درى صحيح منهوم خطلر ‎cy) Geo) ea‏ لك 1 ‎vvvvy ‎ 

صفحه 6:
۹ vvvvyvyyvyy 5 i ‏سم‎ شغلی خطرات محیط کار معمولً به چند گروه اصلی تقسیم می‌شوند: خطرات فیزیکی: صدا رتماش: گرماء سرما روش ‎Oe‏ ‏خطرات شسیمیایی: گازهاء بخارات. گردوغبار مواد سمی و خورنده خطرات مکانیکی: قطعات متحرک سقوط اجسام. گیرکردن خطرات ارگونومیکی: حمل دستی باره پوسچر نامناسب. حرکات تکراری خطرات روانى -اجتماعى: استرس شغلى» فشمار كارى» شيغتهاى طولانى در روش ۲۱۱6۹ تمام این خطرات باید به صورت سیستماتیک بررسی شوند. 

صفحه 7:
‎ORES‏ وا ‎ ‏ریسک بیانگر میزان احتمال بروز آسیب ناشی از یک خطر و شدت پیامد آن و ‎٩‏ ‎۱ ‎ ‎ ‏يك خطر مىتواند وجود داشته باشد. اما ريسك أن كم باشد یا خطری با احتمال کم ولی پیامد بسیار شدید. ریسک بالایی ایجاد کند ‎vvvyvy ‏مدیریت ایمنی بر کاهش ریسک تمرکز دارده نه حذف کامل همه خطرات. 

صفحه 8:
وت خطر و ریسک 4 خطر: ماهیت آسیبزا (مثلا ری ۵ ۱ ان تهدید واقعی ناشی از آن خطر در شرایط موجود CO Ye eT oa كابل لخت در محيط مرطوب «- خطر و ريسك هر دو بالا هستند la la > ‏و‎ ‏و‎ ‎a ‎9 این تمایزبه تصمیم‌گیری صحیح کمک می‌کند. 

صفحه 9:
ضرورت انجام ارزیابی ریسک 00 شناسایی خطرات قبل از 75 ‎ete are ete‏ ۰ انتخاب موثرترین اقدامات کنترلی استفاده بهينه از منايع ايمنى 1 eee] vvvvyvy 

صفحه 10:
معرفی روش ۲۱۱۳/۵ ا ل ل رت وا 1ه لینروش‌شامل بو ب خر لصلی ماش “! شناسايى خطرات مرتبط با فعاليتها ا میزان ریسک هر خطر ل ۱( رس 

صفحه 11:
0-0 * 1|88! بمعنطزيايه سيستم مديريظيمنىو بهناشتحرففلىعملم,؟ ند نتلیج حاصلاز ۳۱۱۳ در موارد زیر لستفاده میشسود: تدوين دستورالعملهاى ايمنى طراحی برنامه‌های آموزشی برنامه‌ریزی بازرسی‌های ایمنی مدیریت شرایط اضطراری ۱ ton hc per Opn AS ae vvvyvy 

صفحه 12:
مراحل کلی روش ۲۱۱۳۵ روش ۳۱۱۳۸ معمولا شامل مراحل زیر است: شناسایی فعالیت‌ها 5310000000 er} تعیین شدت پیامد fe anal محاسبه سطح ریسک 0 بازنگری و پیش vvvvvvyvyvY اجراى دقيق و مستند هر مرحله. ضامن أثربخشى أين روش است. 

صفحه 13:
۳ اولین و یکی از مهم‌ترین مراحل در روش ۸۳۱۱۳۹۸ شناسایی دقیق فعالیت‌های شغلی است. در اين مرحله بايد تمام كارهابى كه در يك واحدء كاركاه يا فرآيند آنجام مىشود بدصورت شفاف و تفكيكشده مشخص ‎mtr)‏ فعالیت می‌تواند شامل موارد زیر ‎EL‏ یک شغل مشخص (مثلاً اپراتور دستگاه) توا كار با يك تجهيز خاص (مثلا ميكسر يا دستكاه برش) BER ers Pea Sear PP Pscenarb eater Sere oener a vvvvy 

صفحه 14:
نحوه صحیح شناسایی فعالیت‌ها برای شناسایی دقیق فعاليت‌ها باید: فرآیند کاری به مراحل کوچک‌تر تقسیم شود تمام فعالیت‌های روتین و غیرروتین در نظر گرفته شوند Peper eyes Dero te meee Coney 0007 بلکه شامل: ‎ar)‏ حين كار توق فد مذ مد مذ ی 00 می‌شود که هرکدام خطرات خاص خود را دارند. 

صفحه 15:
اهمیت دقت در مرحله شناسایی فعالیت ۱ و را ل ل د بنابراین, باید تعادل مناسبی بین جزئی‌نگری و کاربردی بودن برقرار گردد. 

صفحه 16:
و 1۱ 1 ی «در حين انجام اين فعاليت: جه جيزى ممكن است باعث. این سّال باید برای هر فعالیت به‌طور جداگانه پاسخ داده شود. 

صفحه 17:
روش‌های شناسایی خطرات براى شناسايى كامل خطرات مىتوان از روشهاى زير استفاده كر: بازدید میدانی از محل کار مشاهده مستقیم نحوه انجام کار كه بررسی سوابق حوادث و شبه‌حوادث ۳ ترکیب این روش‌ها دقت شناسایی خطرات را به‌طور قابل‌توجهی | vvvvyvyyvyy 

صفحه 18:
وا لا شناسایی فقط خطرات واضح و نادیده گرفتن خطرات پنهان تکیه بیش از حد به تجربه شخصی و نه واقعيت محيط 5 ad نادیده گرفتن نظرات کارکنان اجرایی اجتناب از این خطاها باعت واقعی‌تر شدن نتایج ۳۱۱۳ می‌شود. vvvvyvy 

صفحه 19:
(ST=AV.=1 O18) 1 GRY PCR Tee ar eo OTC Cn ee gee aa BSE ee) ioe ea resale arc ae per Rey نکته مهم این است که: شدت پیامد مستقل از احتمال وقوع است ٩ و 00 0 اد 

صفحه 20:
معيارهاى تعیین شدت ۳ vvvvyvy Bre ‏ا‎ re Reena نوع آسيب (جزئىء جدىء مرك) مدت زمان ازكارافتادكى میزان خسارت مالی اثرات زيستمحيطى ‎al eb ieee ino‏ ا ا ا ا 

صفحه 21:
ات 0 شدت پیامد معمولاً در ۵ سطح طبقه‌بندی می‌شود: را کم: آسیب با درمان سرپایی vvvvvyyvyy 

صفحه 22:
ل 0ك 2010 BOY ‏ااا ااا‎ Ca reer ee] ‏اين احتمال بر اساس شرايط واقعى محيط كار تعيين مىشودء نه فرضيات ذهتى.‎ 0 ney 00100 team ee] أيا قبلاً حادثه مشابه رخ داده است؟ vvvy شرایط ایمنی چقدر مناسب است؟ 

صفحه 23:
بر احتمال وقوع ل ا 0 تعداد دفعات انجام فعالیت سطح أموزش و تجربه كاركنان وضعيت نكهدارى و ايمنى تجهيزات 0 ee aed ‎ae Ree)‏ ةا ‎vvvvyvyvyy 

صفحه 24:
سطوح احتمال وقوع احتمال وقوع نیز معمولاً در ۵ سملح تعریف می‌شود: | 23200000 ممكن: كاهى اتفاق مىافتد 5000 ‎a Bod‏ 2000000000 این سطوح به تحلیل عددی ریسک کمک می‌کنند. vvvvyvyyvyy 

صفحه 25:
مرحله ينجم: محاسبه سطح ريسك ee ‏ا‎ ‎Eye eS ‏ا‎ reer a | ers ary ریسک - شدت پیامد « احتمال وقوع 0 كدام خطر ميقمتر اندة 000 rs cee en arcs این محاسبه مبنای تصمیم‌گیری مدیریتی vvvyvy 

صفحه 26:
برای نمایش بهتر سطح ريسك از ماتریس ریسک استفادهمی‌شود. يي ‎IO a‏ 3 يك محور شدت یک محور احتمال ل ل د 

صفحه 27:
vvvvyvy بس از تعيين سطح ريسكه نتایج باید تفسیر شوند: ریسک پایین: قابل قبول, نیازبه اقدام خاص ندارد ریسک متوسط: نیازمند کنترل برنامهریزی‌شده ريسك بالا: نيازمند اقدام فورى ریسک غبرقابل قبول: توقف فعالیت تا رفع خطر اين تفسيرء مسير اقدامات كنترلى را مشخص مىكئد. 

صفحه 28:
‎ae‏ زا ‎001 Sa) 5 ces ec ROAM Ee NOT CRU per Cire TC) IN lowed ener CaN roc men ERC Pee ‏اتتخاب كنترل بايدة متناسب با سطح ریسک باشد ‎000 eee ‏اثربخش و پایدار باشد ‏کنترل‌های ضعیف یا غیرعملی, باعث باقی ماندن ریسک در سح بالامی‌شوند. ‎vvvvy 

صفحه 29:
8 منطق انتخاب اقدامات کنترلی vvvyvy در انتخاب کنترل‌ها باید به این نکته توجه کرد که: همه کنترل‌ا اثربخشی یکسان تدارند eee een ae برخی فقط از یمد جلوگیری می‌کنند | 

صفحه 30:
8 سلسله مراتب كنترل خطر ‎Hierarchy of)‏ ‎(Controls‏ سلسله مراتب کنترل خطر به ترتیب اثربخشی شامل موارد زیر است: pbs sis جایگزینی کنترل‌های مهندسی تا Pero reer هرجه كنترل در سطوح بالاتر باشدء اثر أن بايدارتر و وابستكى به رقتار انسان كمتر است. vvvvyvyyvyy 

صفحه 31:
pose nes حذف خطر موثرترین روش کنترل است و به معنی حذف کامل منبع خطر می‌باشد. مثال: حذف یک فرآیند خطرناک از خط تولید. اكر حذف امكانبذير نباشد. از جا يكز ينى استفاده ممشود: ‎ear gc‏ 000 0 vvvy ee ee ‏ا‎ 

صفحه 32:
5 کنترل‌های مهندسی vvvvyvyy کنترل‌های مهندسی به تغييرات فنى در محیط یا تجهیزات اشاره دارند. ل نمونههايى از كنترلهاى مهندسى: 0000 nes] 00000 ‏تهویه‎ و اتوماسيون فرأيندها اين نوع كنترلها بسيار مؤثر و قابل اعتماد هستند. 

صفحه 33:
5 کنترل‌های اداری vvvvvyvyy 0 nent er Ents Raa baad BON er ley re emer a ecae نمونه‌هایی از کنترل‌های اداری: تدوین دستورالحمل‌های ایمنی أموزش كاركنان | برنامه‌ریزی شیفت‌ها نصب علائم هشداردهنده 0 

صفحه 34:
(PPE) ERC) Cretan pat vvvvvvyyvyyY تجهيزات حفاظت فردى آخرين سطح كنترل خطر هستند. این تجهیزات زمانی استفاده می‌شوند که سایر کنترل‌ها خطر را به‌طور کامل حذفء نکرده باشند. نمونه ۳۳۴ ees عینک محافظ quit ‏ماسک‎ کفش ایمنی نکته مهم این است که ۳۳۴: وابسته به رفتار فرد است نیازمند آموزش و نظارت مدوم می‌باشد 

صفحه 35:
ريسك باقيمانده (>1151 1010131أ5ع8) و ا می‌شود. ‎:HIRA Gas‏ صفر كردن ريسك نيست بلکه رساندن ریسک به سطح قابل قبول است ۱ ose ees lP pperg ee Pe Ree vvvy 

صفحه 36:
ضرورت بازنكرى يس از كنترل ‎٠“‏ اجراى كنترلها بايان كار نييست. ل ‏آیا کنترل‌ها درست اجرا شدهاند؟ ‏آیا کارکنان از آن‌ها استفاده می‌کنند؟ آیا ریسک واقعاً کاهش یافته است؟ ‎۳ cares) cance acs a ‎vvvy 

صفحه 37:
Lal LR VAM pes Oana eos در این بخش, مراحل ۲۱۱۳ با یک مثال عملی توضیح داده می‌شود. فعاليت مورد بررسى: < کار با دستگاه بیش | ar ESE Seo yO ag ON year nl ‏روش‎ 

صفحه 38:
۷ ‏ا‎ Poa Ere VM peat) ah Ten Comme RS eC ‏بریدگی دست و انگشتان‎ پرتاب براده به چشم برقگرفتگی سر و صدای زیلا Leone haere ney تمام اين خطرات باید جداگانه ارزیبی شوند. vvvvyvyyvyy 

صفحه 39:
تعیین شدت و احتمال در مثال > و برای خطر هبریدگی 63 eae Senn es Severe) (Cony ones Were a Ri ee SS econ) kee se ese ae tele 

صفحه 40:
0117 | “ خطرقابل قبول نیست نیز بهاقدامکنترلی فوری دارد ‎Sev aoe ete eee‏ ال 

صفحه 41:
ل ا رن برای کاهش ریسک بریدگی دسته اقدامات زیر پیشنهاد می‌شود: نصب حفاظ ایمن روی تینه ل استفاده از دستکش مناسب تدوین دستورالسمل ایمنی قطع برق هنگام سرویس و تعمیرات این کنترل‌ها احتمال وقوع حادثه را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهند. vvvvyvyyvyy 

صفحه 42:
ارزيابى محدد ريسك 0 مثال Be 0 al سطح ریسک به محدوده متوسط یا پایین می‌رسد. فعالیت از نظر ایمنی قابل قبول می‌شود. این مرحله نشان می‌دهد که ۲۱۱۳۹/۵ یک ابزار پویا و کاربردی برای پیشگیری از حوادث است. پس از اجرای اقدامات vvvyvy 

صفحه 43:
مزایای استفاده از روش ۳۱۱۳ ا | بهداشت حرفه‌ای است. 1 ‏ا ا‎ NV Ce Seen conic cal ute) een Ce 20000 از مهم‌ترین ل به موارد زیر اشاره کرد: ‎Cae Te ee Ted‏ قابليت اجرا در محيطهاى كارى مختلف. امكان اولويتبندى خطرات او vvvvy 

صفحه 44:
vvvyvy ۱۳۳۰ as secon mn VN 0 بهجاوولکنشیساز حادثه لینروش‌تاشمیک ند خطرلتوا قبلاز وقوع شسناساییو کنترل‌کند اانا Osa lean اقدامات کنترلی هدفمند انتخاب می‌گردند ۱ این رویکرد یکی از اصول اساسی توصیه‌شده توسط سازمان بین‌المللی کار در حوزه پیشگیری است. 

صفحه 45:
با وجود مزایای زیاده روش ۲۸۱۲۵ دارای محدودیت‌هایی نیز هست. ‎pee ea orev ne ee esa)‏ ل ‎CA Re‏ مهم‌ترین محدودیت‌ها عبارت‌اند زد وابستگی به قضاوت انم تأثیر تجربه و دانش ارزیاب بر نیج احتمال تفاوت نظر بین اعضای تیم ارزیابی با آموزش مناسب و کار تیمی می‌توان اثر این محدودیت‌ها را کاهش داد. vvvyvy 

صفحه 46:
ل ا براى افزايش دقت و اثربخشى روش .8/ة]11أء مىتوان اقدامات زير را انجام ذادة ‎ee ee‏ 25101100082 بازنكرى دورهاى ارزيابى ريسك مستندسازى دقيق و شفاف نتأيج vvvvyvy Bee Pre ery as reer Ya a Lares ener eer ren Rc 

صفحه 47:
مقایسه ۲۱۱۳ با سایر روش‌های ارزیابی ریسک روشهاى مختلفى براى ارزيابى ريسك وجود دارند كه هركدام كاربرد خاص خود را دارند. در مقايسه با برخى روشها: ۱ 7: Waren Byer ‏ل‎ براى ارزيابى اوليه و عمومى بسيار مناسب است vvvy Peper ae) eae he ore ‏ا‎ LVR Oe 

صفحه 48:
20 روش /1!!88! محدود به صنعت خاصى نيست و در محيطهاى مختلفه قابل اجراست از جمله: صنايع توليدى 5202 era پروژه‌های عمرانی مراکز خدماتی انعطافيذيرى اين روش يكى از دلايل محبوبيت أن در حوزه 1512! است. vvvvyvyvyvyy 

صفحه 49:
‎La - We Cr ee a‏ هر ‏مدیریت باید: 200 ‏منابع مورد نیاز را تخصیص دهد اجراى اقدامات كنترلى را بيكيرى كند ‏کارکنان نیز با ارائه تجربیات عملی و رعایت دستورالعمل‌ها نقش کلیدی در اثربخشی این روش دارند. ‎vvvy 

صفحه 50:
و بهبود مستمرلیمنی Se cee ae en eB bare ‏ا‎ Oe ere ECM aN ‏باب اینگریمنظم ارزیبی‌پیسک‎ 000 eer eee ed 210 15258 این رویکرد با اصول سیستم‌های مدیریت ایمنی هوراستا است. vvvy 

صفحه 51:
جمع‌بندی نهایی 1/۱ مراحل مختلف اين روش از شناسابى فعاليتها تا اتتخاب اقدامات كنترلى بدصورت كامل تشريح كرديد. نتيجهكيرى كلى اين است كه: 000 eae Cis ge aren Woe ee eal اين روش پایه بسیاری از تصمیمات ایمنی در سازمان‌هاست vvvy استفاده مستمر از آن به ارتقای فرهنگ ایمنی کمک می‌کن 

صفحه 52:
۳ نتیجه گیری و تشکر ‎ee‏ !| ابزارى ساده. كاربردى و مؤثر براى مديريت ريسك در محيطهاى كارى است. ‏استفاده آكاهانه و سيستماتيك از اين روش مىتواند سلامت كاركنان و يايدارى سازمان را تضمين كند. < از توجه شما سياسكزارم آماده باسخكويى به سؤالات مىباشم. 

صفحه 53:
(References) erlyo 9 glic “ منابع اصلى مورد استفاذه در اين ‎er‏ 2 HSE - Health and Safety Executive (UK) ”“Risk Assessment: A Brief Guide to Control of Risks in the Workplace ISO 45001:2018 - Occupational Health and Safety Management ‏تسین(‎ Standard for managing workplace safety and risk assessment ILO - International Labour Organization ““Occupational Safety and Health Management Systems Cox, S., & Cheyne, A. (2000) “Assessing Safety Culture in HSE Management” - Safety Science Journal WT ase UC Wm Ulead mer CLC Ly ا 1 10 

1 روش شناسایی خطر و ارزیابی ریسک )HIRA( Hazard Identification and Risk Assessment 2 فهرست مطالب /ساختار ارائه ‏ در این ارائه ،روش شناسایی خطر و ارزیابی ریسک ) )HIRAبه‌صورت گام‌به‌گام بررسی می‌شود. مطالب ارائه‌شده شامل بخش‌های زیر است: ‏ مقدمه‌ای بر ایمنی و بهداشت حرفه‌ای و اهمیت ارزیابی ریسک ‏ تعریف مفاهیم 8پایه شامل خطر ،ریسک و تفاوت آن‌ها ‏ معرفی روش HIRAو جایگاه آن در سیستم HSE ‏ تشریح مراحل اجرای روش HIRAبه‌صورت کامل ‏ آشنایی با مقیاس شدت ،احتمال و ماتریس ریسک ‏ بررسی اقدامات کنترلی و سلسله مراتب کنترل خطر ‏ ارائه یک مثال عملی از اجرای HIRA ‏ جمع‌بندی ،مزایا ،محدودیت‌ها و نتیجه‌گیری نهایی ‏ این ساختار به‌گونه‌ای طراحی شده است که موضوع HIRAاز مفاهیم پایه تا کاربرد عملی آن به‌صورت کامل پوشش داده شود. 3 عنوان ارائه ‏ روش HIRAیکی از متداول‌ترین و کاربردی‌ترین روش‌ها در حوزه ایمنی و بهداشت حرفه‌ای است که با هدف شناسایی نظام‌مند خطرات محیط کار و ارزیابی میزان ریسک آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این ارائه ،مفاهیم پایه ،مراحل اجرایی ،نحوه تحلیل نتایج و یک مثال کاربردی از اجرای روش HIRAبه‌صورت کامل تشریح می‌شود ،به‌گونه‌ای که این پاورپوینت به‌تنهایی برای یادگیری و ارائه کافی باشد. 4 اهمیت ایمنی و بهداشت حرفه‌ای ‏ ایمنی و بهداشت حرفه‌ای نقش اساسی در حفظ سالمت نیروی کار و پایداری سازمان‌ها دارد. حوادث شغلی عالوه بر آسیب‌های جسمی و روانی به کارکنان ،منجر به خسارات مالی ،کاهش بهره‌وری ،توقف تولید و افزایش هزینه‌های درمان و غرامت می‌شوند. ‏ بررسی‌ها نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از حوادث شغلی قابل پیشگیری هستند ،به شرط آن‌که خطرات به‌درستی شناسایی و کنترل شوند. ارزیابی ریسک به‌عنوان ستون اصلی پیشگیری ،ابزار تصمیم‌گیری علمی برای مدیریت ایمنی محسوب می‌شود. 5 مفهوم خطر ()Hazard ‏ خطر به هر عامل ،شرایط یا وضعیتی گفته می‌شود که پتانسیل ایجاد آسیب به انسان ،تجهیزات ،محیط زیست یا فرآیند را داشته باشد. وجود خطر به‌تن8هایی به معنی وقوع حادثه نیست ،اما اگر کنترل نشود می‌تواند منجر به پیامدهای جدی گردد. ‏ به‌عنوان مثال: ‏ دستگاه بدون حفاظ → خطر مکانیکی ‏ مواد شیمیایی سمی → خطر شیمیایی ‏ سر و صدای زیاد → خطر فیزیکی ‏ درک صحیح مفهوم خطر ،پایه تمام فعالیت‌های ارزیابی ریسک است. 6 انواع خطرات شغلی ‏ خطرات محیط کار معمو ًال به چند گروه اصلی تقسیم می‌شوند: ‏ خطرات فیزیکی :صدا ،ارتعاش ،گرما ،سرما ،روشنایی نامناسب ‏ خطرات شیمیایی :گازها ،بخارات ،گردوغبار ،مواد سمی و خورنده ‏ خطرات مکانیکی :قطعات متحرک ،سقوط اجسام ،گیرکردن ‏ خطرات ارگونومیکی :حمل دستی بار ،پوسچر نامناسب ،حرکات تکراری ‏ خطرات روانی–اجتماعی :استرس شغلی ،فشار کاری ،شیفت‌های طوالنی ‏ در روش HIRAتمام این خطرات باید به‌صورت سیستماتیک بررسی شوند. 7 مفهوم ریسک ()Risk ‏ ریسک بیانگر میزان احتمال بروز آسیب ناشی از یک خطر و شدت پیامد آن است. به‌عبارت ساده ،ریسک پاسخ این سؤال است که: ‏ اگر این خطر اتفاق بیفتد ،چقدر احتمال دارد رخ دهد و چقدر شدید خواهد بود؟ ‏ بنابراین: ‏ یک خطر می‌تواند وجود داشته باشد ،اما ریسک آن کم باشد ‏ یا خطری با احتمال کم ولی پیامد بسیار شدید ،ریسک باالیی ایجاد کند ‏ مدیریت ایمنی بر کاهش ریسک تمرکز دارد ،نه حذف کامل همه خطرات. 8 تفاوت خطر و ریسک ‏ تفاوت خطر و ریسک یکی از مفاهیم کلیدی در HSEاست: ‏ خطر :ماهیت آسیب‌زا (مث ً ال برق ،تیغه ،ماده سمی) ‏ ریسک :میزان تهدید واقعی ناشی از آن خطر در شرایط موجود ‏ مثال: ‏ کابل برق سالم → خطر وجود دارد ،ریسک پایین است ‏ کابل لخت در محیط مرطوب → خطر و ریسک هر دو باال هستند ‏ این تمایز به تصمیم‌گیری صحیح کمک می‌کند. 9 ضرورت انجام ارزیابی ریسک ‏ ارزیابی ریسک با اهداف زیر انجام می‌شود: ‏ شناسایی خطرات قبل از وقوع حادثه ‏ اولویت‌بندی خطرات بر اساس شدت و احتمال ‏ انتخاب مؤثرترین اقدامات کنترلی ‏ استفاده بهینه از منابع ایمنی ‏ این رویکرد توسط نهادهایی مانند سازمان بین‌المللی کار به‌عنوان یک اصل اساسی پیشگیری توصیه شده است. 10 معرفی روش HIRA ‏ 8ت HIRAم8خففع8بار8ت Hazard Identification and Risk Assessmentا8س . ‌ب88اشد: ب88خش8ص8لیم8ی ا ا8ی8نرو8شش88ام8لدو ‏ شناسایی خطرات مرتبط با فعالیت‌ها ‏ ارزیابی میزان ریسک هر خطر ‏ ‌هایارز8یاب8یر8ی8سکدر م8ختلفی88کیاز را8ی8ج‌ت88ری8نرو8ش 8لیت8جرا در م8حیط‌های ، ‌پ88ذیریو ق88اب ا 8یا8ن8عطاف HIRAب88ه 8د8ل8یلس88اد8گ ، ‌ش88ود. ص88نای8ع م8حسوبم8ی 11 جایگاه HIRAدر سیستم HSE ‏ ‌ک88ند. 8تی8منیو ب88هدا8ش8تح8رف8ه‌8ا8یع8ملم8ی HIRAب88ه‌8ع8نوا8نپ88ای8ه 8س88یستم م8دیری ا8 ‌ش88ود: ن88تای8ج ح8اص8لاز HIRAدر م8وارد ز8یر ا8س8تفاد8ه 8م8ی ‏ تدوین دستورالعمل‌های ایمنی ‏ طراحی برنامه‌های آموزشی ‏ برنامه‌ریزی بازرسی‌های ایمنی ‏ مدیریت شرایط اضطراری ‏ بدون ارزیابی ریسک ،سایر فعالیت‌های HSEفاقد جهت‌گیری مؤثر خواهند بود. 12 مراحل کلی روش HIRA ‏ روش HIRAمعمو ًال شامل مراحل زیر است: ‏ شناسایی فعالیت‌ها ‏ شناسایی خطرات هر فعالیت ‏ تعیین شدت پیامد ‏ تعیین احتمال وقوع ‏ محاسبه سطح ریسک ‏ انتخاب اقدامات کنترلی ‏ بازنگری و پایش ‏ اجرای دقیق و مستند هر مرحله ،ضامن اثربخشی این روش است. 13 مرحله اول :شناسایی فعالیت‌ها ‏ اولین و یکی از مهم‌ترین مراحل در روش ،HIRAشناسایی دقیق فعالیت‌های شغلی است. در این مرحله باید تمام کارهایی که در یک واحد ،کارگاه یا فرآیند انجام می‌شود ،به‌صورت شفاف و تفکیک‌شده مشخص شوند. ‏ فعالیت می‌تواند شامل موارد زیر باشد: ‏ یک شغل مشخص (مث ً ال اپراتور دستگاه) ‏ یک فرآیند کاری (مث ً ال بسته‌بندی) ‏ کار با یک تجهیز خاص (مث ً ال میکسر یا دستگاه برش) ‏ اگر فعالیت‌ها به‌درستی شناسایی نشوند ،برخی خطرات مهم از ارزیابی حذف خواهند شد. 14 نحوه صحیح شناسایی فعالیت‌ها ‏ برای شناسایی دقیق 8فعالیت‌ها باید: ‏ فرآیند کاری به مراحل کوچک‌تر تقسیم شود ‏ تمام فعالیت‌های روتین و غیرروتین در نظر گرفته شوند ‏ فعالیت‌های تعمیرات ،نظافت و شرایط اضطراری فراموش نشوند ‏ به‌عنوان مثال« ،کار با دستگاه» فقط شامل کار عادی نیست ،بلکه شامل: ‏ راه‌اندازی ‏ حین کار ‏ توقف ‏ سرویس و تعمیرات می‌شود که هرکدام خطرات خاص خود را دارند. 15 اهمیت دقت در مرحله شناسایی فعالیت ‏ این مرحله پایه کل ارزیابی ریسک است و هرگونه خطا در آن ،کل فرآیند HIRAرا دچار نقص می‌کند. اگر فعالیت‌ها خیلی کلی تعریف شوند ،خطرات پنهان شناسایی نمی‌شوند. اگر بیش‌ازحد جزئی باشند ،ارزیابی پیچیده و غیرقابل اجرا می‌شود. ‏ بنابراین ،باید تعادل مناسبی بین جزئی‌نگری و کاربردی بودن برقرار گردد. 16 مرحله دوم :شناسایی خطرات ‏ پس از مشخص شدن فعالیت‌ها ،در این مرحله تمام خطرات مرتبط با هر فعالیت شناسایی می‌شوند. هدف این است که هیچ خطری— evenکم‌احتمال—نادیده گرفته نشود. ‏ در این مرحله سؤال اصلی این است: ‏ «در حین انجام این فعالیت ،چه چیزی ممکن است باعث آسیب شود؟» ‏ این سؤال باید برای هر فعالیت به‌طور جداگانه پاسخ داده شود. 17 روش‌های شناسایی خطرات ‏ برای شناسایی کامل خطرات می‌توان از روش‌های زیر استفاده کرد: ‏ بازدید میدانی از محل کار ‏ مشاهده مستقیم نحوه انجام کار ‏ مصاحبه با کارگران و سرپرستان ‏ بررسی سوابق حوادث و شبه‌حوادث ‏ استفاده از چک‌لیست‌های ایمنی ‏ ترکیب این روش‌ها دقت شناسایی خطرات را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد. 18 خطاهای رایج در شناسایی خطرات ‏ برخی خطاهای رایج در این مرحله عبارت‌اند از: ‏ شناسایی فقط خطرات واضح و نادیده گرفتن خطرات پنهان ‏ تکیه بیش از حد به تجربه شخصی و نه واقعیت محیط ‏ انجام ارزیابی پشت میز بدون حضور در محل ‏ نادیده گرفتن نظرات کارکنان اجرایی ‏ اجتناب از این خطاها باعث واقعی‌تر شدن نتایج HIRAمی‌شود. 19 مرحله سوم :تعیین پیامد ()Severity ‏ در این مرحله بررسی می‌شود که اگر خطر 9منجر به حادثه شود ،شدت پیامد آن چقدر خواهد بود. شدت پیامد به میزان آسیبی که به انسان ،تجهیزات یا محیط وارد می‌شود اشاره دارد. ‏ نکته مهم این است که: ‏ شدت پیامد مستقل از احتمال وقوع است ‏ حتی اگر احتمال کم باشد ،پیامد می‌تواند بسیار شدید باشد ‏ این مرحله نقش مهمی در اولویت‌بندی ریسک‌ها دارد. 20 معیارهای تعیین شدت پیامد ‏ برای تعی8ین شدت پیامد معمو ًال موارد زیر در نظر گرفته می‌شود: ‏ نوع آسیب (جزئی ،جدی ،مرگ) ‏ مدت زمان ازکارافتادگی ‏ میزان خسارت مالی ‏ اثرات زیست‌محیطی ‏ شدت باید بر اساس بدترین پیامد منطقی ممکن تعیین شود ،نه بهترین حالت. 21 سطوح شدت پیامد ‏ شدت پیامد معمو ًال در ۵سطح طبقه‌بندی می‌شود: ‏ خیلی کم :آسیب بدون نیاز به درمان ‏ کم :آسیب با درمان سرپایی ‏ متوسط :ازکارافتادگی موقت ‏ زیاد :ازکارافتادگی دائم یا آسیب جدی ‏ فاجعه‌آمیز :مرگ یا چندین مرگ ‏ این طبقه‌بندی باعث یکسان‌سازی قضاوت ارزیابان می‌شود. 22 مرحله چهارم :تعیین احتمال وقوع ‏ احت8مال وقوع نشان می‌دهد که این حادثه با چه میزان احتمال ممکن است رخ دهد. این احتمال بر اساس شرایط واقعی محیط کار تعیین می‌شود ،نه فرضیات ذهنی. ‏ در این مرحله باید بررسی شود: ‏ این فعالیت چند بار انجام می‌شود؟ ‏ آیا قب ً ال حادثه مشابه رخ داده است؟ ‏ شرایط ایمنی چقدر مناسب است؟ 23 عوامل مؤثر بر احتمال وقوع ‏ عوامل متعددی بر احتمال وقوع حادثه تأثیر دارند ،از جمله: ‏ تعداد دفعات انجام فعالیت ‏ سطح آموزش و تجربه کارکنان ‏ وضعیت نگهداری و ایمنی تجهیزات ‏ نظم و شرایط محیط کار ‏ میزان نظارت و کنترل مدیریتی ‏ ارزیابی واقع‌بینانه این عوامل بسیار مهم است. 24 سطوح احتمال وقوع ‏ احتمال وقوع نیز معمو ًال در ۵سطح تعریف می‌شود: ‏ بسیار بعید :تقریب ًا رخ نمی‌دهد ‏ بعید :به‌ندرت اتفاق می‌افتد ‏ ممکن :گاهی اتفاق می‌افتد ‏ محتمل :بارها رخ داده است ‏ بسیار محتمل :احتمال وقوع بسیار باال یا قطعی ‏ این سطوح به تحلیل عددی ریسک کمک می‌کنند. 25 مرحله پنجم :محاسبه سطح ریسک ‏ پس از تعیین شدت و احتمال ،سطح ریسک محاسبه می‌شود. در روش HIRAمعمو ًال از رابطه زیر استفاده می‌شود: ‏ ریسک = شدت پیامد × احتمال وقوع ‏ عدد به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که: ‏ کدام خطر مهم‌تر است ‏ کدام خطر نیاز به اقدام فوری دارد ‏ این محاسبه مبنای تصمیم‌گیری مدیریتی است. 26 ماتریس ریسک ‏ برای نمایش بهتر سطح ریسک از ماتریس ریسک استفاده می‌شود. این ماتریس معمو ًال به‌صورت جدول ۵×۵طراحی می‌شود که: ‏ یک محور شدت ‏ یک محور احتمال ‏ رنگ‌بندی (سبز ،زرد ،نارنجی ،قرمز) درک سریع وضعیت ریسک را ممکن می‌سازد. 27 تفسیر نتایج ریسک ‏ پس از تعیین سطح ریسک ،نتایج باید تفسیر شوند: ‏ ریسک پایین :قابل قبول ،نیاز به اقدام خاص ندارد ‏ ریسک متوسط :نیازمند کنترل برنامه‌ریزی‌شده ‏ ریسک باال :نیازمند اقدام فوری ‏ ریسک غیرقابل قبول :توقف فعالیت تا رفع خطر ‏ این تفسیر ،مسیر اقدامات کنترلی را مشخص می‌کند. 28 مرحله ششم :انتخاب اقدامات کنترلی ‏ پس از تعیین سطح ریسک ،مهم‌ترین مرحله ،انتخاب اقدامات کنترلی مناسب است. هدف 8از اقدامات کنترلی ،کاهش احتمال وقوع حادثه ،کاهش شدت پیامد یا هر دو می‌باشد. ‏ انتخاب کنترل باید: ‏ متناسب با سطح ریسک باشد ‏ قابل اجرا در محیط واقعی کار باشد ‏ اثربخش و پایدار باشد ‏ کنترل‌های ضعیف یا غیرعملی ،باعث باقی ماندن ریسک در سطح باال می‌شوند. 29 منطق انتخاب اقدامات کنترلی ‏ در انتخاب کنترل‌ها باید به این نکته توجه کرد که: ‏ همه کنترل‌ها اثربخشی یکسان ندارند ‏ برخی کنترل‌ها ریشه خطر را حذف می‌کنند ‏ برخی فقط از پیامد جلوگیری می‌کنند ‏ به همین دلیل ،در HIRAاز مفهوم سلسله مراتب کنترل خطر استفاده می‌شود تا بهترین گزینه انتخاب گردد. 30 سلسله مراتب کنترل خطر (Hierarchy of )Controls ‏ سلسله مراتب کنترل خطر به ترتیب اثربخشی شامل موارد زیر است: ‏ حذف 8خطر ‏ جایگزینی ‏ کنترل‌های مهندسی ‏ کنترل‌های اداری ‏ تجهیزات حفاظت فردی ‏ هرچه کنترل در سطوح باالتر باشد ،اثر آن پایدارتر و وابستگی به رفتار انسان کمتر است. 31 حذف و جایگزینی خطر ‏ حذف خطر مؤثرترین روش کنترل است و به معنی حذف کامل منبع خطر می‌باشد. مثال :حذف یک فرآیند خطرناک از خط تولید. ‏ اگر حذف 8امکان‌پذیر نباشد ،از جایگزینی استفاده می‌شود: ‏ جایگزینی ماده خطرناک با ماده کم‌خطر ‏ جایگزینی روش پرخطر با روش ایمن‌تر ‏ این روش‌ها ریسک را از ریشه کاهش می‌دهند. 32 کنترل‌های مهندسی ‏ کنترل‌های مهندسی به تغییرات فنی در محیط یا تجهیزات اشاره دارند. این کنترل‌ها تماس مستقیم انسان با خطر را کاهش می‌دهند. ‏ نمونه‌هایی از کنترل‌های مهندسی: ‏ نصب حفاظ روی دستگاه‌ها ‏ تهویه موضعی برای آالینده‌ها ‏ ایزوله‌کردن منبع خطر ‏ اتوماسیون فرآیندها ‏ این نوع کنت8رل‌ها بسیار مؤثر و قابل اعتماد هستند. 33 کنترل‌های اداری ‏ کنترل‌های اداری به روش‌های مدیریتی و سازمانی اطالق می‌شوند. این کنترل‌ها بیشتر بر رفتار و نحوه انجام کار تمرکز دارند. ‏ نمونه‌هایی از کنترل‌های اداری: ‏ تدوین دستورالعمل‌های ایمنی ‏ آموزش کارکنان ‏ محدود کردن زمان مواجهه ‏ برنامه‌ریزی شی8فت‌ها ‏ نصب عالئم هشداردهنده ‏ این کنترل‌ها ضروری‌اند اما به تنهایی کافی نیستند. 34 تجهیزات حفاظت فردی ()PPE ‏ تجهیزات حفاظت فردی آخرین سطح کنترل خطر هستند. این تجهیزات زمانی استفاده می‌شوند که سایر کنترل‌ها خطر را به‌ط8ور کامل حذف 8نکرده باشند. ‏ نمونه :PPE ‏ دستکش ایمنی ‏ عینک محافظ ‏ ماسک تنفسی ‏ کفش ایمنی ‏ نکته مهم این است که :PPE ‏ وابسته به رفتار فرد است ‏ نیازمند آموزش و نظارت مداوم می‌باشد 35 ریسک باقیمانده ()Residual Risk ‏ پس از اجرای اقدامات کنترلی ،ریسک مجدداً ارزیابی می‌شود. به ریسکی که پس از کنترل باقی می‌ماند ،ریسک باقیمانده گفته می‌شود. ‏ هدف :HIRA ‏ صفر کردن ریسک نیست ‏ بلکه رساندن ریسک به سطح قابل قبول است ‏ اگر ریسک باقیمانده هنوز باال باشد ،باید کنترل‌های بیشتری اعمال شود. 36 ضرورت بازنگری پس از کنترل ‏ اجرای کنترل‌ها پایان کار نیست. باید بررسی شود که: ‏ آیا کنترل‌ها درست اجرا شده‌اند؟ ‏ آیا کارکنان از آن‌ها استفاده می‌کنند؟ ‏ آیا ریسک واقع ًا کاهش یافته است؟ ‏ این بازنگری تضمین می‌کند که اقدامات کنترلی فقط روی کاغذ باقی نمانند. 37 مثال عملی اجرای HIRA ‏ در این بخش ،مراحل HIRAبا یک مثال عملی توضیح داده می‌شود. فعالیت مورد بررسی: ‏ کار با دستگاه بر9ش ‏ این فعالیت در بسیاری از کارگاه‌ها و صنایع وجود دارد و دارای خطرات متعددی است ،بنابراین مثال مناسبی برای درک روش HIRAمحسوب می‌شود. 38 شناسایی خطرات فعالیت نمونه ‏ برای فعالیت «8کار با دستگاه برش» ،خطرات زیر شناسایی می‌شوند: ‏ بریدگی دست و انگشتان ‏ پرتاب براده به چشم ‏ برق‌گرفتگی ‏ سر و صدای زیاد ‏ لغزش یا سقوط اطراف دستگاه ‏ تمام این خطرات باید جداگانه ارزیابی شوند. 39 تعیین شدت و احتمال در مثال ‏ برای خطر «بریدگی دست»: ‏ شدت پیامد :زیاد (احتمال آسیب جدی یا قطع عضو) ‏ احتمال وقوع :محتمل (استفاده روزانه از دستگاه) ‏ بر اساس این مقادیر ،سطح ریسک اولیه در محدوده ریسک باال قرار می‌گیرد. 40 محاسبه و تفسیر ریسک مثال ‏ با ضرب شدت در احتمال ،عدد ریسک به‌دست می‌آید. این عدد نشان می‌دهد که: ‏ خطر قابل قبول نیست ‏ نیاز به اقدام کنترلی فوری دارد ‏ در چنین شرایطی ادامه کار بدون کنترل ،از نظر ایمنی قابل توجیه نیست. 41 اقدامات کنترلی پیشنهادی در مثال ‏ برای کاهش ریسک بریدگی دست ،اقدامات زیر پیشنهاد می‌شود: ‏ نصب حفاظ ایمن روی تیغه ‏ آموزش اپراتور دستگاه ‏ استفاده از دستکش مناسب ‏ تدوین دستورالعمل ایمنی ‏ قطع برق هنگام سرویس و تعمیرات ‏ این کنترل‌ها احتمال وقوع حادثه را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهند. 42 ارزیابی مجدد ریسک در مثال ‏ پس از اجرای اقدامات کنترلی: ‏ احتمال وقوع کاهش می‌یابد ‏ سطح ریسک به محدوده متوسط یا پایین می‌رسد ‏ فعالیت از نظر ایمنی قابل قبول می‌شود ‏ این مرحله نشان می‌دهد که HIRAیک ابزار پویا و کاربردی برای پیشگیری از حوادث است. 43 مزایای استفاده از روش HIRA ‏ روش HIRAبه دلیل ساختار ساده و در عین حال منظم ،یکی از پرکاربردترین روش‌های ارزیابی ریسک در ایمنی و بهداشت حرفه‌ای است. این روش به سازمان‌ها کمک می‌کند خطرات محیط کار را قبل از وقوع حادثه شناسایی کرده و برای کنترل آن‌ها برنامه‌ریزی کنند. ‏ از مهم‌ترین مزایای HIRAمی‌توان به موارد زیر اشاره کرد: ‏ سادگی و قابل فهم بودن برای کارکنان ‏ قابلیت اجرا در محیط‌های کاری مختلف ‏ امکان اولویت‌بندی خطرات ‏ کمک به کاهش حوادث و بیماری‌های شغلی 44 نقش HIRAدر پیشگیری از حوادث شغلی ‏ ‌ش88ود. 8تی8منیم8حسوبم8ی HIRAی8کرو8ی8کرد پ99یشگی9را9ن9ه در م8دیری ا8 ‌ک88ند خ8طرا8ترا ق88بلاز و8قوع ش88ناسای8یو ک88نترلک88ند. ب88ه‌8ج8ایوا8ک8نشپ88ساز ح8اد8ث8ه ،8ا8ی8نرو8شت88الشم8ی ‏ با اجرای صحیح :HIRA ‏ علل بالقوه حوادث شناسایی می‌شوند ‏ اقدامات کنترلی هدفمند انتخاب می‌گردند ‏ احتمال وقوع حوادث شدید به‌طور قابل توجهی کاهش می‌یابد ‏ این رویکرد یکی از اصول اساسی توصیه‌شده توسط سازمان بین‌المللی کار در حوزه پیشگیری است. 45 محدودیت‌های روش HIRA ‏ با وجود مزایای زیاد ،روش HIRAدارای محدودیت‌هایی نیز هست. شناخت این محدودیت‌ها به اجرای واقع‌بینانه‌تر آن کمک می‌کند. ‏ مهم‌ترین محدودیت‌ها عبارت‌اند از: ‏ وابستگی به قضاوت انسانی ‏ تأثیر تجربه و دانش ارزیاب بر نتایج ‏ احتمال تفاوت نظر بین اعضای تیم ارزیابی ‏ با آموزش مناسب و کار تیمی می‌توان اثر این محدودیت‌ها را کاهش داد. 46 راهکارهای کاهش محدودیت‌ها ‏ برای افزایش دقت و اثربخشی روش ،HIRAمی‌توان اقدامات زیر را انجام داد: ‏ تشکیل تیم ارزیابی چندتخصصی ‏ استفاده از تجربیات کارکنان اجرایی ‏ بازنگری دوره‌ای ارزیابی ریسک ‏ مستندسازی دقیق و شفاف نتایج ‏ این اقدامات باعث می‌شوند نتایج HIRAبه واقعیت محیط کار نزدیک‌تر باشند. 47 مقایسه HIRAبا سایر روش‌های ارزیابی ریسک ‏ روش‌های مختلفی برای ارزیابی ریسک وجود دارند که هرکدام کاربرد خاص خود را دارند. در مقایسه با برخی روش‌ها: ‏ HIRAن88سبتب88ه JSA 8س88اد8ه‌8ت88ر و س88ری8ع‌ت88ر ا8س8ت ‏ نسبت به FMEAهزینه و پیچیدگی کمتری دارد ‏ برای ارزیابی اولیه و عمومی بسیار مناسب است ‏ به همین دلیل HIRA ،اغلب به‌عنوان نقطه شروع مدیریت ریسک است8فاده می‌شود. 48 کاربرد HIRAدر صنایع مختلف ‏ روش HIRAمحدود به صنعت خاصی نیست و در محیط‌های مختلف 8قابل اجراست ،از جمله: ‏ صنایع تولیدی ‏ صنایع غذایی ‏ کارگاه‌های کوچک ‏ پروژه‌های عمرانی ‏ مراکز خدماتی ‏ انعطاف‌پذیری این روش یکی از دالیل محبوبیت آن در حوزه HSEاست. 49 نقش مدیریت و کارکنان در موفقیت HIRA ‏ اجرای موفق HIRAنیازمند مشارکت همه سطوح سازمان است. مدیریت باید: ‏ حمایت الزم را فراهم کند ‏ منابع مورد نیاز را تخصیص دهد ‏ اجرای اقدامات کنترلی را پیگیری کند ‏ کارکنان نیز با ارائه تجربیات عملی و رعایت دستورالعمل‌ها نقش کلیدی در اثربخشی این روش دارند. 50 HIRAو ب88هبود م8ستمر ا8ی8منی ‏ 8ت 9یمنی8س . ا ن88یستب88لکه 8ب88خشیاز ف88رآ8ی8ند ب99هبود م9ستمر ا ، ‌ب88ار8ه8 یت88ک HIRAی8کف88ع8ا88ل ی 8سک ب88ا ب88از8ن8گریم8نظم ارز8یاب8یر8ی : ‏ تغییرات محیط کار پوشش داده می‌شود ‏ خطرات جدید شناسایی می‌شوند ‏ سطح ایمنی به‌طور مداوم ارتقا می‌یابد ‏ این رویکرد با اصول سیستم‌های مدیریت ایمنی هم‌راستا است. 51 جمع‌بندی نهایی ‏ در این ارائه ،روش HIRAبه‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای شناسایی خطر و ارزیابی ریسک بررسی شد. مراحل مختلف این روش از شناسایی فعالیت‌ها تا انتخاب اقدامات کنترلی به‌صورت کامل تشریح گردید. ‏ نتیجه‌گیری کلی این است که: ‏ اجرای صحیح HIRAنقش مؤثری در کاهش حوادث دارد ‏ این روش پایه بسیاری از تصمیمات ایمنی در سازمان‌هاست ‏ استفاده مستمر از آن به ارتقای فرهنگ 8ایمنی کمک می‌کند 52 نتیجه‌گیری و تشکر ‏ روش HIRAابزاری ساده ،کاربردی و مؤثر برای مدیریت ریسک در محیط‌های کاری است. استفاده آگاهانه و سیستماتیک از این روش می‌تواند سالمت کارکنان و پایداری سازمان را تضمین کند. ‏ از توجه شما سپاسگزارم آماده پاسخگویی به سؤاالت می‌باشم. )References( منابع و مراجع 53 :منابع اصلی مورد استفاده در این ارائه  HSE – Health and Safety Executive (UK) ”“Risk Assessment: A Brief Guide to Control of Risks in the Workplace  ISO 45001:2018 – Occupational Health and Safety Management Systems Standard for managing workplace safety and risk assessment  ILO – International Labour Organization ”“Occupational Safety and Health Management Systems  Cox, S., & Cheyne, A. (2000) “Assessing Safety Culture in HSE Management” – Safety Science Journal  Workplace Safety Manuals / Industrial Case Studies سکBیBسرBاتریB و مHIRAشBیروBراBBBنعتیبBB‌هایص لBثاBم 