صفحه 1:
صفحه 2:
<= 2
* مقدمه
تورم به عنوان یکی از چالشهای اساسی اقتصاد کلان» همواره مورد
توجه اقتصاددانان» سیاستگذاران و مردم عادی بوده است. افزایش
قيمتها نهتنها هزینههای زندگی را بالا میبرد؛ بلکه برنامهریزی =
بلندمدت اقتصادی را نیز دشوار میسازد. 1
در بسیاری از کشورهاء بویژه کشورهای در حال توسعه؛ تورم
مزمن به یک معضل ساختاری تبدیل شده است. در این مقاله تلاش
میشود با نگاهی تحلیلی, رابطه میان تورم و قيمتها بررسی شود و
ابعاد مختلف این پدیده اقتصادی روشن گردد.
صفحه 3:
4 مفهوم تورم mo
اتورم به معناى افزايش مداوم و عمومى سطح قيمت كالاها و خدمات در يك دوره زمانى مشخص است.
نکته مهم در تعریف تورم؛ «عمومى بودن» افزايش قيمتهاست؛ افزايش قيمت يك يا جند كالا بهتنهايى
توزم محسوب نمىشود. تورم باعث كاهش ارزش بول ملى و افت قدرت خريد مردم مىشود.
تورم معمولاً با شاخصهایی مانند شاخص قیمت مصرفکننده 361) و شاخص قیمت تولیدکننده /۳6۳)
اندازهگیری میشود.
انواع تورم
تورم را میتوان از جنبههای مختلف طبقهبندی کرد:
۱. تورم خفیف : افزایش آرام و کنترلشده قيمتها که معمولاً در اقتصادهای باثبات مشاهده
میشود و حتی میتواند محرک تولید باشد.
صفحه 4:
". تورم شديد : افزايش سريع قيمتها كه موجب بىثباتى اقتصادى و كاهش اعتماد عمومى
". ابرتورم : وضعيتى بحرانى كه در أن قيمتها بمصورت روزانه يا حتى ساعتى افزايش
مويابند و بول عملا كاركرد خود را از دست میدهد.
صفحه 5:
ai
۱. تورم ناشی از تقاضا : زمانی رخ میدهد که تقاضای کل در اقتصاد از عرضه کل پیشی
میگیرد. افزایش نقدینگی» رشد درآمدها یا افزایش هزینههای دولت میتواند عامل این نوع
تورم باشد.
۲. تورم ناشی از هزین : افزایش هزینههای تولید منتد دستمزد؛ انرژی یا مواد اولیه باعث
افزایش قیمت کالاها و خدمات میشود.
۳. تورم پولی : رشد بیش از حد حجم پول در اقتصاد بدون افزایش متناسب تولید» یکی از
مهمترین دلایل تورم در بسیاری از کشور هاست.
۴. تورم وارداتی : افزایش قیمت کالاهای وارداتی به دلیل نوسانات نرخ ارز یا افزایش قیمت
جهانی کالاها.
صفحه 6:
ثیر تورم بر قیمت ها
تورم بهطور مستقیم موجب افزایش قیمت کالاها و خدمات میشود. این افزایش
قیمت پیامدهای متعددی دارد:
* کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان
۰ افزایش هزینههای تولید برای بنگاهها
۰ بیثباتی قيمتها و دشواری برنامهریزی اقتصادی
» افزایش شکاف طبقاتی
در شرایط تورمی قیمت کالاهای ضروری مانند مولد غذایی» مسکن و خدمات
درمانی سریعتر افزایش مییابد که فشار بیشتری بر اقشار کمدرآمد وارد میکند.
رود
صفحه 7:
3 پیامدهای اجتماعی و اقتصادی تورم 2
تورم تنها یک پدیده اقتصادی نیست» بلکه آثار اجتماعی گستردهای نیز دارد:
+ افزایش فقر و نابرابری
» کاهش اعتماد عمومی به سیاستگذاران
+ گسترش فعالیتهای سوداگرانه
» کاهش سرمایهگذاری بلندمدت
تورم بالامیتواند موجب بیباتی اجتماعی و نارضایتی عمومی شود.
سیاست های کنترل تورم
۱. سیاستهای پولی : کنترل حجم نقدینگی» افزایش نرخ بهره و نظارت بر نظام بانکی از
ابزارهای اصلی مهار تورم هستند
صفحه 8:
00۵
وه
۲. سیاستهای مالی : کاهش کسری بودجه دولت» مدیریت هزینههای عمومی و
اصلاح نظام مالياتى.
". سياستهاى ساختار:
كسبوكار.
تورم پدیدهای پیچیده و چندبعدی است که کنترل آن نیازمند هماهنگی میان سیاستهای پولی؛
مالی و ساختاری است. افزایش مداوم قيمتها نهتنهااقتصاد. بلکه رفاه اجتماعی را نیز تهدید
میکند. درک صحیح علل تورم و اتخاذ سیاستهای مناسب میتواند بهثبات قيمتها و بهبود
شرایط اقتصادی منجر شود.
افزایش بهرهوری» حمایت از تولید داخلی و بهبود فضای
صفحه 9:
2
نظريه ها و مدل هاى اقتصاد كلان
اقتصاد كلان به بررسى رفتار كلى اقتصاد میپردازد و برای تحلیل پدیدهها:
بيكارى» رشد اقتصادی و نوسانات تجاری از نظریهها و مدلهای مختلف ۱
مدلهای اقتصاد کلان در واقع نمایش سادشای از واقعیت اقتصادی هستند كه به اقتصاددانان
روابط بین متغیرهای کلان را بهتر درک کنند
۱. نظریه کلاسیک و نتوکلاسیک
در نظریه کلاسیک و نئوکلاسیک:
* بازارها تمایل به تعادل دارند
© قيمتها و دستمزدها انعطافپذیر هستند
بیکاری در بلندمدت وجود ندارد
* تولید در سطح اشتغال کامل تعیین میشود
مدل ننوکلاسیک رشد اقتصادی نشان میدهد که سرمایه؛ نیروی کار و قناوری عوامل اصلی رشد.
بلندمدت هستند
صفحه 10:
۲_نظریه کینزی So
نظریه کینزی بر نقش تقاضای کل تأکید دارد.
طبق اين نظريه:
+ اقتصاد ممکن است در شرایط رکود باقی بماند
» کاهش تقاضا باعث افزایش بیکاری میشود
۰ دولت باید با سیاستهای مالی انبساطی مداخله کند
مدلهای کینزی کوتاهمدت» مانند مدل درآمد-هزینه. رفتار تولید و اشتغال را توضیح میدهند.
OL مدل ۳
مدل (6,-109/ یکی از مهمترین مدلهای تحلیلی اقتصاد کلان است که:
* تعادل همزمان بازار کالا و پول را نشان میدهد
* اثر سیاستهای مالی و پولی بر تولید و نرخ بهره را بررسی میکند
این مدل بیشتر برای تحلیل کوتاسدت اقتصاد بهکار میرود.
صفحه 11:
۴. نظریه پولگرایی
نظریه پولگرایی بر نقش عرضه يول تأكيا
* تورم نتیجه افزایش بیش از حد حجم پول است
© سیاست پولی موثرتر از سیاست مالی است
» دخالت دولت باید محدود باشد
ینگی و سطح قيمتها را نشان میدهند.
* افراد آنده را بر اساس اطلاعات موجود پیشبینی میکنند
» سياستهاى قابل بيشبينى اثر واقعى بر توليد ندارند
» بازارها سريعتر به تعادل مىرسند
اين ديدكاه بايه بسيارى از مدلهاى اقتصاد كلان جديد است.
صفحه 12:
م7 ۶ مدلهای اقتصاد کلان جدید 00000
مدلهای تعادل عمومی پویای تصادفی 0606008):
* مبتنی بر انتظارات عقلایی هستند
» رفتار خانوارها و بنگاهها را مدلسازی میکنند
+ برای تحلیل سیاستهای پولی و مالی استفاده میشوند
این مدلها امروزه در بانکهای مرکزی کاربرد گستردهای دارند.
جمع بندکه
نظریهها و مدلهای اقتصاد کلان ابزارهایی هستند برای درک بهتر عملکرد اقتصاد.
هر مدل با فرضیات خاص خود؛ بخشی از واقعیت را توضیح میدهد و هیچ مدلی بهتنهایی
کامل
بسم الله الرحمن الرحیم
موضوع :نظریه ها و مدل های
اقتصاد کالن /تورم
استاد گرامی :محمد حسین
ابوئی مهریزی
:ارائه دهندگان
مقدمه
تورم به عنوان یکی از چالشهای اساسی اقتصاد کالن ،همواره مورد
توجه اقتصاددانان ،سیاستگذاران و مردم عادی بوده است .افزایش
قیمتها نهتنها هزینههای زندگی را باال میبرد ،بلکه برنامهریزی
بلندمدت اقتصادی را نیز دشوار میسازد.
در بسیاری از کشورها ،بهویژه کشورهای در حال توسعه ،تورم
مزمن به یک معضل ساختاری تبدیل شده است .در این مقاله تالش
میشود با نگاهی تحلیلی ،رابطه میان تورم و قیمتها بررسی شود و
ابعاد مختلف این پدیده اقتصادی روشن گردد.
مفهوم تورم
تورم به معنای افزایش مداوم و عمومی سطح قیمت کاالها و خدمات در یک دوره زمانی مشخص است.
نکته مهم در تعریف تورم« ،عمومی بودن» افزایش قیمتهاست؛ افزایش قیمت یک یا چند کاال بهتنهایی
تورم محسوب نمیشود .تورم باعث کاهش ارزش پول ملی و افت قدرت خرید مردم میشود.
تورم معموالً با شاخصهایی مانند شاخص قیمت مصرفکننده CPIو شاخص قیمت تولیدکننده PPI
اندازهگیری میشود.
انواع تورم
تورم را میتوان از جنبههای مختلف طبقهبندی کرد:
.۱تورم خفیف :افزایش آرام و کنترلشده قیمتها که معموالً در اقتصادهای باثبات مشاهده
میشود و حتی میتواند محرک تولید باشد.
.۲تورم شدید :افزایش سریع قیمتها که موجب بیثباتی اقتصادی و کاهش اعتماد عمومی
میشود.
.۳ابرتورم :وضعیتی بحرانی که در آن قیمتها بهصورت روزانه یا حتی ساعتی افزایش
مییابند و پول عمالً کارکرد خود را از دست میدهد.
.۴تورم انتظاری :تورمی که ناشی از انتظارات
مردم نسبت به افزایش قیمتها در آینده است و
خود این انتظار ،به افزایش قیمتها دامن میزند.
علل تورم
.۱تورم ناشی از تقاضا :زمانی رخ میدهد که تقاضای کل در اقتصاد از عرضه کل پیشی
میگیرد .افزایش نقدینگی ،رشد درآمدها یا افزایش هزینههای دولت میتواند عامل این نوع
تورم باشد.
.۲تورم ناشی از هزینه :افزایش هزینههای تولید مانند دستمزد ،انرژی یا مواد اولیه باعث
افزایش قیمت کاالها و خدمات میشود.
. ۳تورم پولی :رشد بیش از حد حجم پول در اقتصاد بدون افزایش متناسب تولید ،یکی از
مهمترین دالیل تورم در بسیاری از کشورهاست.
. ۴تورم وارداتی :افزایش قیمت کاالهای وارداتی به دلیل نوسانات نرخ ارز یا افزایش قیمت
جهانی کاالها.
تاثیر تورم بر قیمت ها
تورم بهطور مستقیم موجب افزایش قیمت کاالها و خدمات میشود .این افزایش
قیمت پیامدهای متعددی دارد:
• کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان
• افزایش هزینههای تولید برای بنگاهها
• بیثباتی قیمتها و دشواری برنامهریزی اقتصادی
• افزایش شکاف طبقاتی
در شرایط تورمی ،قیمت کاالهای ضروری مانند مواOد غذایی ،مسکن و خدمات
درمانی سریعتر افزایش مییابد که فشار بیشتری بر اقشار کمدرآمد وارد میکند.
پیامدهای اجتماعی و اقتصادی تورم
تورم تنها یک پدیده اقتصادی نیست ،بلکه آثار اجتماعی گستردهای نیز دارد:
• افزایش فقر و نابرابری
• کاهش اعتماد عمومی به سیاستگذاران
• گسترش فعالیتهای سوداگرانه
• کاهش سرمایهگذاری بلندمدت
تورم باال میتواند موجب بیثباتی اجتماعی و نارضایتی عمومی شود.
سیاست های کنترل تورم
.۱سیاستهای پولی :کنترل حجم نقدینگی ،افزایش نرخ بهره و نظارت بر نظام بانکی از
ابزارهای اصلی مهار تورم هستند
.۲سیاستهای مالی :کاهش کسری بودجه دولت ،مدیریت هزینههای عمومی و
اصالح نظام مالیاتی.
.۳سیاستهای ساختاری :افزایش بهرهوری ،حمایت از تولید داخلی و بهبود فضای
کسبوکار.
نتیجه گیری
تورم پدیدهای پیچیده و چندبعدی است که کنترل آن نیازمند هماهنگی میان سیاستهای پولی،
مالی و ساختاری است .افزایش مداوم قیمتها نهتنها اقتصاد ،بلکه رفاه اجتماعی را نیز تهدید
میکند .درک صحیح علل تورم و اتخاذ سیاستهای مناسب میتواند به ثبات قیمتها و بهبود
شرایط اقتصادی منجر شود.
نظریه ها و مدل های اقتصاد کالن
اقتصاد کالن به بررسی رفتار کلی اقتصاد میپردازد و برای تحلیل پدیدههایی مانند تورم،
بیکاری ،رشد اقتصادی و نوسانات تجاری از نظریهها و مدلهای مختلف استفاده میکند.
مدلهای اقتصاد کالن در واقع نمایش سادهشدهای از واقعیت اقتصادی هستند که به اقتصاددانان
کمک میکنند روابط بین متغیرهای کالن را بهتر درک کنند
.۱نظریه کالسیک و نئوکالسیک
در نظریه کالسیک و نئوکالسیک:
• بازارها تمایل به تعادل دارند
• قیمتها و دستمزدها انعطافپذیر هستند
• بیکاری در بلندمدت وجود ندارد
• تولید در سطح اشتغال کامل تعیین میشود
مدل نئوکالسیک رشد اقتصادی نشان میدهد که سرمایه ،نیروی کار و فناوری عوامل اصلی رشد
بلندمدت هستند.
_۲نظریه کینزی
نظریه کینزی بر نقش تقاضای کل تأکید دارد.
طبق این نظریه:
• اقتصاد ممکن است در شرایط رکود باقی بماند
• کاهش تقاضا باعث افزایش بیکاری میشود
• دولت باید با سیاستهای مالی انبساطی مداخله کند
مدلهای کینزی کوتاهمدت ،مانند مدل درآمد–هزینه ،رفتار تولید و اشتغال را توضیح میدهند.
_۳مدل IS-LM
مدل IS-LMیکی از مهمترین مدلهای تحلیلی اقتصاد کالن است که:
• تعادل همزمان بازار کاال و پول را نشان میدهد
• اثر سیاستهای مالی و پولی بر تولید و نرخ بهره را بررسی میکند
این مدل بیشتر برای تحلیل کوتاهمدت اقتصاد بهکار میرود.
.۴نظریه پولگرایی
نظریه پولگرایی بر نقش عرضه پول تأکید دارد:
• تورم نتیجه افزایش بیش از حد حجم پول است
• سیاست پولی مؤثرتر از سیاست مالی است
• دخالت دولت باید محدود باشد
مدلهای پولگرایانه رابطه مستقیم بین رشد نقدینگی و سطح قیمتها را نشان میدهند.
.۵نظریه انتظارات عقالیی
این نظریه بیان میکند که:
• افراد آینده را بر اساس اطالعات موجود پیشبینی میکنند
• سیاستهای قابل پیشبینی اثر واقعی بر تولید ندارند
• بازارها سریعتر به تعادل میرسند
این دیدگاه پایه بسیاری از مدلهای اقتصاد کالن جدید است.
.۶مدلهای اقتصاد کالن جدید DSGE
مدلهای تعادل عمومی پویای تصادفی :DSGE
• مبتنی بر انتظارات عقالیی هستند
• رفتار خانوارها و بنگاهها را مدلسازی میکنند
• برای تحلیل سیاستهای پولی و مالی استفاده میشوند
این مدلها امروزه در بانکهای مرکزی کاربرد گستردهای دارند.
جمع بندی
نظریهها و مدلهای اقتصاد کالن ابزارهایی هستند برای درک بهتر عملکرد اقتصاد.
هر مدل با فرضیات خاص خود ،بخشی از واقعیت را توضیح میدهد و هیچ مدلی بهتنهایی
کامل نیست.