صفحه 1:
صفحه 2:
صفحه 3:
معامله تجاری یعنی یه فعالیت اقتصادی که با
هدف
سود و گردش مالی انجام ميشه. این فعالیت
شامل
خرید و فروش, حمل و نقل. بانکداری.
صادرات ىر >
صفحه 4:
صفحه 5:
توی تجارت زمان هميشه ارزش بالایی داره چون تأخیر we
یکساعته میتونه باعث ضرر ین بشه. قانون سعی کرده
تشریفات اضافه رو از معاملات تجاری حذف کنه تا کارها روان و
فوری انجام بشن. همین موضوع باعث رشد بازار و کاهش درگیری
حقوقى ميشه
صفحه 6:
صفحه 7:
صفحه 8:
صفحه 9:
صفحه 10:
اصل الزام اور بودن قرارداد
صفحه 11:
در تجارت همه افراد از نظر حقوقی برابر حساب میشن حتی اگه
یکی شرکت بزرگ باشه و اون یکی یه فرد عادی. این تساوی باعث
جلوگیری از سوءاستفاده طرف قویتر میشه. قانون هم برای
این تعادل ابزارهای مختلفی داره.
> قواعد مربوط به شروط ناعادلانه : قانون نمیزاره که یکی از طرفین شرطی
غير قابل اجرا بزاره
مديريت تعهدات و مسئوليت ها : در تجارت نعهدات معمولا مستقيم و روشن و
003 ارق تحيين ميشن اين باعث ميشه طرفين نتوانند أز تعوذاة ۳۲۱
خالی کنند
> نظارت نضارت قضایی و حق مراجعه به دادگاه : اگه اختلافی ایجاد بشه دادگاه
ها میتوانند در شروط ناعادلانه و سواستفاده از قدرت اقتصادی رو باطل با
اصلاح کنه
ممنوعیت کلاهبرداری و فریب : صداقت در تجارت برای قانون بسیار جدی است
۲ حمایت از اطلاعات و شفافیت : طرفین نمیتوانند اطلاعات مهم معامله رو از
هم پنهان کنند و بعد انتظار قرداد معتبر داشته باشند
قواعد عمومی حاکم بر ازاده و رضا : هر قرداد تیاز جدی به رضایت طرفین.
>
صفحه 12:
ol حمایت از گرد ش اعتبار
صفحه 13:
Lol حمایت از گردش اعنبار
آسناد تجاری باید راحت دستبهدست بشن چون ماهیت تجارت به سرعت
وایست الست این قابلیت باعت میشه طلب و بدهیها هم سر جابة جا شر
قانون برای انتقال این اسناد قواعد دقیقی گذاشته
۳۲ بت sa (ely, تال تا طهزتویسی برای انتقال بیشتر اسناد تجاری (مثل سفته و ٩
امضا بشه. یعنی دارنده فعلی پشت سند مینویسه: منتقل شد به فلانی, امضا. این امضا هم
سند مالکیت میده, هم مسئولیت.
2. انتقال دويلا براق جى جك نسيا سادمترة. جك معمولاً isnt ۳ 0 |
مخصوصاً اگر در وجه حامل باشه. همون دادی دست طرف, صاحبشه.
3 دارندی بعدی حقوق کامل دارنده قبلی رو داره هرکسی سند رو به شکل درست بگیره.
همون حقوق قبلی رو داره. یعتی میتونه مطالبه کنه, برگشت بزنه, دادخواست بده. این
باعث ميشه سند راحت بين جند نفر بجرخه دون اک ار 00
0 لدم نهازجه بدهكار وقتى سند انتقال بيدا میکنه, بدهکار لازم نیست اجازه بده يا تأیید
كنه. بدهكار فقط موظفه در سررسيد به دارنده جديد برداخت كنه. حالا بدهكار خوشش بياد يآ
نه مهم نيست. قانون اينطورى نوشته.
5 مسئولیت تضامنی امضاکنندگان در طول انتقال هرکی یه جایی سند رو امضا کرده. در برایر
دارنده نهایی مسئول هم هست. یعنی اگه نفر آخر نتونه پولش رو بگیره, میتونه از همهق
آمضاکنندهها مطالبه كنه. اين باعث ميشه كسى بیحساب امضا نکنه,
6 انتقال باید واقعی و قانونی باشه یعنی ظهرنویسی جعلی, امضای تقلبی, یا انتقال بدون قصد
وافعی معتبر نیست. دآدگاه در این موارد سند رو باطل میگنه:
صفحه 14:
صفحه 15:
صفحه 16:
تفاوت معاملات مدنی و تجاری
معاملات تجاری سریعتر, سادهتر و با ضمانتهای بیشتری همراهاند.
برعکس معاملات مدنی که تشریفات حقوقی بیشتری دارن. قانون تجارت
wl sly طراحی شده که بازار عقب نمونه
صفحه 17:
حقوق تجارت چیست ؟
صفحه 18:
صفحه 19:
gi معاملات مدنی سختگیری زیادی درباره توانایی قانونی افراد هست,
1 ۰ جارك فرص بر اینه که افراد بالغ, آگاه و باتجریه هست ۱ ۱
باعث ميشه کارها پیچیده نشه و سرعت حفظ بشه
رسیدن به
بلوع
صفحه 20:
صفحه 21:
اصل سرعت در اجرای اسناد تجاری
صفحه 22:
I منیت <عوفقی
صفحه 23:
صفحه 24:
نظم عمومی اقتصاد cS
صفحه 25:
صفحه 26:
قرارداد های تجاری مهم
صفحه 27:
صفحه 28:
صفحه 29:
صفحه 30:
صفحه 31:
صفحه 32:
صفحه 33:
صفحه 34:
اصول حقوقی حاکم
بر معامالت تجاری
:نام
:نام استاد
معامالت تجاری فق"ط خری"د و فروش نیس"تن ،بلک"ه ی"ه م"جموعه رفتار و
قرارداد هس"تن ک"ه ت"و اقتص"اد نق"ش حیات"ی دارن .اص"ول حقوق"ی کمک
میکن"ن ای"ن معامالت امنت"ر ،س"ریعتر و قاب"ل اعتمادتر انجام بشن.
هرچی قانون روشنتر باشه ،اختالف هم کمتر میشه
تعریف معامله تجاری
مع"امل"ه تجاری یع"ن"ی ی"ه فع"الی"ت اقتص"ادی ک"ه با
هدف
س"ود و گردش مال"ی انجام میشه .ای"ن فعالیت
شامل
خری""د و فروش ،حم""ل و نقل ،بانکداری،
صادرات و
هرکاری"ه ک"ه برای ک"س"ب درآمد در بازار جریان
داره.
قانون تجارت دقیقا ً ای"ن فع"الیته"ا رو مشخص"
کرده.
چرا اصول حقوقی مهم اند ؟
اگه اصول حقوقی نباشن ،هر مع"املهای ممکنه با بینظمی ،سوءاستفاده
یا اختالف همراه بشه .قانون به تاجرا امنیت ،اعتماد و سرعت میده تا
بتونن راحتتر سرمایهگذاری کنن .وجود این اصول باعث میشه طرفین
بدونن چه حقوق و وظایفی دارن
• اصول حقوقی شامل :
اصل
اصل
اصل
اصل
اصل
اصل
اصل
اصل
اصل
اصل
اصل
اصل
اصل
اصل
سرعت
اعتماد
استقالل و اراده
شفافیت
حسن نیت
الزام اور بود قرارداد
تساوی طرفین
حمایت از گردش اعتبار
قابلیت نقل و انتقال
مسئولیت تضامنی
قطعیت تعهدات
عدم توجه به اهلیت کامل
تخ"صصی بودن دعاوی تجاری
سرعت در اجرای اسناد تجاری
اصل جبران خسارت
اصل سرعت
توی تجارت زمان همیش"ه ارزش باالی"ی داره چون تأخی"ر حتی
یکس"اعته میتون"ه باع"ث ضرر س"نگین بشه .قانون سع"ی کرده
تشریفات اضاف"ه رو از معامالت تجاری حذف کن"ه ت"ا کارها روان و
فوری انجام بشن .همی"ن موضوع باع"ث رش"د بازار و کاهش درگیری
حقوقی میشه
اصل اعتماد
بدون اعتماد اص"ال ً تجارت شک"ل نمیگیره چون بیشتر معامالت بر
اس"اس قول ،اعتبار و تجرب"ه انجام میشن .قانون برای همی"ن اسناد
تجاری رو معت"برتر ک"رده ت"ا طرفی"ن خیالشون راحت باشه .اعتماد
باعث میشه افراد راحتتر سرمایهگذاری و معامله کنن
اصل استقالل و اراده
توی قراردادهای تجاری معموال ً طرفی"ن آزاد هس"تن هرطور که
میخوان تواف"ق کنن .ای"ن آزادی باع"ث میش"ه قرارداده"ا انعطافپذیر
باشن و با نیازهای بازار هماهنگ بشن .البته این آزادی تا جاییه ک"ه با
قانون و نظم عمومی تضاد نداشته باشه
اصل شفافیت
هرچقدر توافقه"ا شفافت"ر باش"ه ،احتمال اختالف کمتره .شفافیت
یع"نی همه چیز روشن ،بدون پیچوندن و بدون اطالعات پنهان .قانون
ه"م از همی"ن شفافی"ت حمای"ت میکن"ه ت"ا کس"ی نتون"ه ب"ا حرفای مبهم
سر طرف مقابل کاله بذاره
اصل حسن نیت
توی معامالت تجاری فرض بر این"ه ک"ه طرفی"ن ب"ا نیت خوب وارد
میشن و قصد فریب ندارن.
حس"ن نی"ت یعن"ی راس"تگویی ،همکاری و ص"داقت در ارائه اطالعات.
نبود این اصل باعث بیاعتمادی و نابودی بازار میشه
اصل الزام اور بودن قرارداد
وقت"ی ی"ه قراردادی بس"ته میش"ه ،دیگ"ه بای"د اجرا بش"ه و حرف و امضا
تعهدآوره .قانون تجارت ه"م تأکی"د زیادی روی قطع"ی بودن این
قرارداده"ا داره .ای"ن اص"ل باع"ث میش"ه طرفی"ن ب"د ندون"ن وسط کار
جا بزنن
اصل تساوی طرفین
در تجارت هم"ه افراد از نظ"ر حقوق"ی برابر حس"اب میش"ن حت"ی اگه
یکی شرک"ت بزرگ باشه و اون یکی یه فرد عادی .این تساوی باعث
جلوگیری از س"وءاستفاده طرف قویت"ر میشه .قانون هم برای
حفظ این تعادل ابزارهای مختلفی داره.
قواع"د مربوط ب"ه شروط ناعادالن"ه :قانون نمیزاره ک"ه یک"ی از طرفی"ن شرطی
غیر قابل اجرا بزاره
مدیری"ت تعهدات و مس"ئولیت ه"ا :در تجارت نعهدات معموال مس"تقیم و روشن و
قاب"ل پیگیری تعیی"ن میش"ن ای"ن باع"ث میش"ه طرفی"ن نتوانن"د از تعهداتشون شونه
خالی کنند
نظارت نضارت قضای"ی و ح"ق مراجع"ه ب"ه دادگاه :اگ"ه اختالف"ی ایجاد بشه دادگاه
ه"ا میتوانن"د در شروط ناعادالن"ه و س"واستفاده از قدرت اقتص"ادی رو باط"ل یا
اصالح کنه
ممنوعیت کالهبرداری و فریب :صداقت در تجارت برای قانون بسیار جدی است
حمای"ت از اطالعات و شفافی"ت :طرفی"ن نمیتوانن"د اطالعات مه"م معامله رو از
هم پنهان کنند و بعد انتظار قرداد معتبر داشته باشند
قواع"د عموم"ی حاک"م بر اراده و رض"ا :ه"ر قرداد نیاز جدی ب"ه رضای"ت طرفین
داشته است
اصل حمایت از گردش اعتبار
تجارت بدون گردش سریع پول خواب میکنه.
اسناد تجاری مثل چک ،برات و سفته
برای همی"ن س"اخته شدن ک"ه پول راحتت"ر بچرخه .قانون ه"م از این
اسناد حمایت کرده تا سرعت معامالت باال بره
اصل حمایت از گردش اعتبار
اس"ناد تجاری بای"د راح"ت دس"تبهدست بش"ن چون ماهی"ت تجارت ب"ه سرعت
وابس"ته اس"ت .ای"ن قابلی"ت باع"ث میش"ه طل"ب و بدهیه"ا ه"م س"ریع جابهجا بشن.
قانون برای انتقال این اسناد قواعد دقیقی گذاشته
.1
.2
.3
.4
.5
.6
انتقال ب"ا ظهرنویس"ی برای انتقال بیشت"ر اس"ناد تجاری (مث"ل س"فته و برات) ،بای"د پش"ت سند
امض"ا بشه .یعن"ی دارنده فعل"ی پش"ت س"ند مینویس"ه :منتق"ل ش"د ب"ه فالن"ی ،امضا .ای"ن امض"ا هم
سند مالکیت میده ،هم مسئولیت.
انتقال تحوی"ل برای چ"ک چ"ک نس"بتا ً س"ادهتره .چ"ک معموال ً ب"ا تحوی"ل دس"تی ه"م منتق"ل میشه،
مخصوصا ً اگر در وجه حامل باشه .همون دادی دست طرف ،صاحبشه.
دارندهی بعدی حقوق کام"ل دارنده قبل"ی رو داره هرکس"ی س"ند رو ب"ه شک"ل درست بگیره،
همون حقوق قبل"ی رو داره .یعن"ی میتون"ه مطالب"ه کن"ه ،برگش"ت بزن"ه ،دادخواس"ت بده .این
باعث میشه سند راحت بین چند نفر بچرخه بدون اینکه ارزشش کم بشه.
عدم نیاز ب"ه رضایت بدهکار وقت"ی سند انتقال پیدا میکن"ه ،بدهکار الزم نیس"ت اجازه بده یا تأیید
کنه .بدهکار فقط موظفه در سررسید ب"ه دارنده جدی"د پرداخت کنه .حاال بدهکار خوش"ش بیاد یا
نه مهم نیست .قانون اینطوری نوشته.
مس"ئولیت تضامن"ی امضاکنندگان در طول انتقال هرک"ی ی"ه جای"ی س"ند رو امضا کرده ،در برابر
دارنده نهای"ی مس"ئول ه"م هس"ت .یعن"ی اگ"ه نف"ر آخ"ر نتون"ه پول"ش رو بگیره ،میتون"ه از همهی
امضاکنندهها مطالبه کنه .این باعث میشه کسی بیحساب امضا نکنه.
انتقال بای"د واقع"ی و قانون"ی باش"ه یعن"ی ظهرنویس"ی جعل"ی ،امضای تقلب"ی ،ی"ا انتقال بدون قصد
واقعی معتبر نیست .دادگاه در این موارد سند رو باطل میکنه.
اصل مسئولیت تضامنی
اگ"ه چن"د نف"ر ی"ه س"ند تجاری رو امض"ا کن"ن ،همهشون باه"م مس"ئول پرداخت
هس"تن .ای"ن موضوع باع"ث میش"ه ص"احب س"ند مطمئ"ن باش"ه پولش رو
میگیره .این اصل امنیت خیلی باالیی ایجاد میکنه
اصل قطعیت تعهدات
تعهدات"ی ک"ه ت"و اس"ناد تجاری نوشت"ه میش"ه قطع"ی ،مستقیم و بدون شرط
هستند.
ای"ن باع"ث میش"ه اختالفات کمت"ر بش"ه و رون"د پرداخته"ا قاب"ل پیشبینیتر
باشه .مردم هم به این اسناد بیشتر اع"تماد میکنن.
تفاوت معامالت مدنی و تجاری
معامالت تجاری سریعتر ،سادهتر و با ضمانتهای بیشتری همراهاند.
برعک"س معامالت مدنی ک"ه تشریفات حقوقی بیشتری دارن .قانون تجارت
برای این طراحی شده که بازار عقب نمونه
منابع حقوق تجارت چیست ؟
مهمترین منابع قانون تجارت:
عرف تجاری
قراردادها
رأی دادگاهها هستن.
عرف خیل"ی جاه"ا نق"ش قانون رو بازی میکنه .هرکدوم از ای"ن مناب"ع تو
تفسیر و حل اختالف مهمن
نقش عرف تجاری چیست ؟
عرف یعنی روال ثابت بین تاجرا که همه قبولش دارن.
خیل"ی وقت"ا ت"و تجارت عرف از قانون ه"م قویت"ر عم"ل میکنه .قانون هم
عرف رو مع"تبر شناخته چون از دل تجربه و نیاز بازار بیرون میاد
عرف بهع"نوان قانون بینالملل"ی تجارت شناخت"ه میش"د ،و تأکید عمدهاش
بر اص"ولی چون آزادی قرارداد ،بهرس"میتشناختن ح"ق مالکیت ،و دوری از
تکنیکهای فنی حقوقی بود
اصل عدم توجه به اصلیت کامل
ت"و مع"امالت مدن"ی س"ختگیری زیادی درباره توانای"ی قانون"ی افراد هست،
ام"ا ت"و تجارت فرض بر این"ه ک"ه افراد بال"غ ،آگاه و باتجرب"ه هس"تند .ای"ن اصل
باعث میشه کارها پیچیده نشه و سرعت حفظ بشه
رسیدن به
بلوغ
اگاهی
تجربه
اصل تخصصی بودن دعوای تجاری
پروندههای تجاری معموال ً تخص"صی بررس"ی میش"ن چون نیاز
بازار ،س"رعت و آشنای"ی ب"ا اس"ناد دارن .ای"ن تخص"ص" باع"ث
اختالفها بهتر و سریعتر انجام بشه
ب"ه شناخت
میش"ه حل
اصل سرعت در اجرای اسناد تجاری
ی"ک ویژگ"ی مه"م ای"ن اس"ناد این"ه ک"ه برای اجرا شدن نیاز به تشریفات زیاد
ندارن .چ"ک و س"فته س"ریعتر از قراردادهای معمول"ی اجرا میشن .همین
باعث میشه افراد راحتتر بهشون اعتماد کنن.
امنیت حقوقی
امنی"ت حقوق"ی یعن"ی تاج"ر بدون"ه قانون پشتش"ه و قرار نیس"ت وس"ط معامله
از س"مت طرف مقاب"ل غافلگی"ر بشه .ای"ن امنی"ت باع"ث افزایش اعتماد و
سرمایهگذاری میشه .هرچی امنیت بیشتر باشه ،رونق اقتصادی بیشتره
پیش بینی پذیری
تاج"ر بای"د بدون"ه نتیج"ه احتمال"ی معامل"ه چی"ه و قرارداد چه اثری براش داره.
قوانی"ن محک"م باع"ث میش"ن نتیجهه"ا قاب"ل پیشبینیت"ر باشن .ای"ن موضوع تو
کاهش ریسک نقش زیادی داره
نظم عمومی اقتصادی
قانون تجارت فق"ط برای افراد نیس"ت بلک"ه برای ک"ل اقتص"اد اهمیت داره.
ب"ا ای"ن اص"ول ،چرخ"ه تجارت س"الم و منظ"م میمون"ه و جلوی آشفتگ"ی مالی
گرفته میشه
اصل جبرات خسارت
اگ"ه یک"ی از طرفی"ن ب"ه تع"هدش عم"ل نکن"ه ی"ا باع"ث ضرر بش"ه بای"د خسارت
بده .ای"ن اص"ل جلوی س"وءاستفاده و بیمسئولیتی رو میگیره .قانون
تجارت هم ابزارهای مختلفی برای جبران خسارت داره
قرارداد های تجاری مهم
قراردادهای مهم شامل خرید و فروش ،حمل و نقل ،بانکداری ،نمایندگی و
حقالعملکاری هس"تن .هرکدومشون قوانین خاص خودشون رو دارن.
شناخت این قراردادها کمک میکنه معاملهها مطمئنتر برگزار بشه
ویژگی قراردادهای تجاری
ای"ن قرارداده"ا معموال ً س"اده ،س"ریع و مطاب"ق شرای"ط بازاری هستن.
انعطافپذیری باال دارن و مع"موال ً تشریفات اضاف"ی ندارن .ای"ن ویژگیها
تجارت رو روانتر میک"نه.
نقش اسناد تجاری
اس"ناد تجاری ابزارهای اص"لی گردش پول در معامالت هس"تن و نقش
مهم"ی در س"اده کردن پرداخته"ا دارن .ای"ن اس"ناد باع"ث میشن افراد بدون
حم"ل پول نق"د مع"امل"ه کن"ن و تعهداتشون رو رس"می و قاب"ل پیگیری ثبت
کنن.
ه"ر س"ند تجاری ی"ه ضمان"ت حقوق"ی داره ک"ه طرفی"ن رو نس"بت به انجام
تعهدشون جدیتر میکنه.
وجود ای"ن اس"ناد جریان مال"ی بازار رو س"ریعتر و قاب"ل اعتمادت"ر نگه
میداره.
انواع اسناد تجاری شامل :
چک
سفته
برات
چک
چ"ک رایجتری"ن س"ند تجاری"ه ک"ه برای پرداخ"ت س"ریع و مطمئ"ن استفاده
میشه .ب"ه خاط"ر قوانی"ن س"ختگیرانهای ک"ه درباره عدم پرداخ"ت چک وجود
داره ،مردم مع"موال ً به"ش اعتماد باالی"ی دارن .چ"ک ه"م وس"یله پرداخت
حس"اب میش"ه ه"م ضمانت"ی برای انجام تعهد .س"رعت وصول و ضمانتهای
قانونی باعث شده چک جایگاه مهمی تو تجارت داشته باشه
سفته
س"فته ی"ه تعه"د ک"تب"ی برای پرداخ"ت مبل"غ مشخ"ص در تاری"خ معینه .ای"ن سند
برای ضمان"ت مع"املهه"ا ،وامه"ا ی"ا تعهدات مختل"ف اس"تفاده میشه .سفته
برخالف چ"ک نیاز ب"ه تأمی"ن موجودی بان"ک در لحظ"ه نداره و همین موضوع
باع"ث میش"ه خیل"ی زمانه"ا کاربرد بیشتری پیدا کنه .قانون ه"م برای سفته
ضمانت اجراهای قوی گ"ذاشته
برات
برات س"ندیه ک"ه طب"ق اون ص"ادرکننده از فردی میخواد مبلغ"ی رو در
س"ررسید ب"ه شخ"ص س"ومی پرداخ"ت کنه .برات یک"ی از قدیمیترین
ابزارهای مالی"ه ک"ه هنوز ه"م ت"و تجارت بینالملل"ی اس"تفاده میشه .ای"ن سند
ب"ه انتقال طل"ب و بده"ی کم"ک میکن"ه و جریان مع"امالت بزرگ رو سادهتر
میکنه .قوانین تجارت هم حمایت ویژهای از برات دارن
نقش دادگاه ها در تجارت
دادگاهه"ا وظیف"ه دارن اختالفات تجاری رو س"ریع و تخص"صی ح"ل کن"ن تا
بازار دچار اختالل نشه .قاضیهای ای"ن حوزه مع"موال ً ب"ا قواعد تجارت،
اس"ناد و عرفه"ا آشنای"ی بیشتری دارن .وجود چنی"ن مرجع"ی باعث ایجاد
هه"ا ه"م ب"ه عنوان منبع
آرام"ش و اعتماد برای تاجرا میشه .تص"میمات دادگا
حقوقی روی روند تجارت تأثیر میذاره.
تمام اصولی که گفته شد برای اینه که تجارت راحت ،سریع ،امن و قابل اعتماد پیش بره .قانون
تجارت طوری طراحی شده که هم از تاجر حمایت کنه هم از کل اقتصاد .هرکدوم از این اصول تو
جلوگیری از اختالف و حفظ جریان سالم بازار نقش مهمی دارن .شناختشون برای هرکسی که وارد
.دنیای تجارت میشه ضروریه
پایان