صفحه 1:
دانشكاه آزاد اسلامى ers
واحد تهران مركزى.دانشكده ولايت es 2
به Fiber
زمستان ۱۴۰۴
استاد:محمدحسين ابوئى مهريزى درس:اسناد 9 معاملات تجاری
صفحه 2:
فرق "چک" با "قرارداد اجاره
هر دو تاشون کاغذ هستن»
امضا دارنء اما دو تا دنياى
كاملاً متفاوت!
امروز ميخوايم راز اين تفاوت
رو بفهميم.
صفحه 3:
+
+f >
عنوان: "سند" یعنی هر چیزی که تو دادگاه حرفش رو بزنن!
' رسيد نانوا هم يه سنده (ثابت ميكنه يول نان رو دادى)
٠ بعضى اسناد خيلى مفصل هستنء مثل قرارداد خريد خونه.
35
> زا 0 ۳ ۱۳
صفحه 4:
اسئاد مدنى: مخصوص كارهاى روزمره زندكى
خريد خونه جه
aT rye
طلاق جه
٠ ۱ ۰ وصبت Pes) حو
ستاد مذنى CE RUSen Beiter acer) ۱9|
مثال:فاكتور.قراردادى كه موقع خريد لوازم
5
صفحه 5:
1_اگه پایه خراب باشه. سند هم خرابه!
فرض كن با دوستت قرارداد بستی که اون هر ماه
IC RUT CCE SONU TROT) 1 2 ول
اجبارى بوده)» اون وقت هر سندى كه براش
درست كردى هم بيارزش ميشه.
تشبيه: مثل عكس سلفى تو يه ماشين سواريه.
اكه ماشين خراب بشه» عکس هم دیگه خاطره
خوبى نيست!
+ ویژگی مهم اسناد مدنی:
واپسته بودن
2 انتقال اسناد مدنى: سخته!
نميشه به راحتى يه قرارداد رو به ديكرى واكّذار
دك
: قرارداد اجاره خونه رو نميتونى به دوستت بدى
ا ا cere vee meee
': بايد برى دفتر اسناد رسمىء مدارك بساط كنى...
کلی دردسر! ,+
يس اسناد ۳ گردش اكت ساخته ‘
a 01
صفحه 6:
اسناد تجاری (سریع و چابک)
اسناد تجاری: مخصوص پول و تجارت
كه
Reem ل 600
0
كارشون جيه؟ ميخوان يول رو سريع و امن جابجا كنن.
صفحه 7:
مستقل بودن دست به دست شدن ی"
1 +
راحت
تو یه چک میگیری برای فروش موبایلت. مهم نیست چک رو برای ICT Cen CR Re cree RES eres
E CERCSRC ETE’ Sey 1۱ به اين میگن "پشتنویسی"
حتی اگه بعداً موبایل رو پس بدی, بازم میتونی چک رو نقد کنی! مثال: علی چک رو از رضا میگیره. پشتش رو امضا میکنه
2000-7 وبه حسن ميده. حسن ميتونه بره بانك و يول رو بكيره.
صفحه 8:
قائون از کسی که سنذد دستشه حمایت میکنه
حتى اكه جك دزديده شده باشه و به دست تو رسيده
(بدون اينكه بدونى دزديده شده)ء قانون ميكّه: "حق با
0
جرا؟ جون ميخوان به اسناد تجارى اعتماد بشه و سريع
اين اعتمادء موتور اقتصاد رو روشن نكّه ميداره.
اعتماد به دارنده
صفحه 9:
ROU Pere ا ا
اگر چک برگشت بخوره» میری سراغ آخرین کسی که پشت
جك رو امضا كرده. اكه اونم نتونست يرداخت كنه؛. ميرى
151111
صفحه 10:
Vv
اسناد مدنی اسناد تجاری
مثل یک دفترچه خاطرات یک اسکناس
هدف ثبت و اثبات كردش سريع يول
00 ع0 ntce)
rere ea Fara) Pt er ep ea reer Ese]
اتكا وابسته به قرارداد اصلى مستقل و خودمختار
7
صفحه 11:
1 YET Cee Wee)
۰ سناریوی مدنی: قرارداد فروش میبندی با »> ی
كلى شرط و YT Cle Per و سر
ا[ ۱
۰ سناریوی تجاری: چک میگیری. حتی اگه
ا ا
(البته از نظر اخلاقى درست نيستء ولى از
نظر قانونى ممكنه).
FR eR eRe ات
یه مثال واقعی از زندگی
۳۹
LY
+
فروش اقساطی موتورسیکلت
۵ میلیون تومان پیش پرداخت
200 طرح باکسم همتاز f
eS 15 ح
09 طرح وسپا همتاز 150
طرح کلیک همتاز 150
صفحه 12:
+
اگر مشکل پیش بیاد (تفاوت
SS
دادرسى)
دادكّاه فرق ميكنه!
برای چک (سند تجاری):
+ میری دادگاه تجاری
- سریعتر رسیدگی ميشه
« حتی ممکنه مجازات زندان هم داشته باشه!
۰ برای قرارداد اجاره (سند مدنی):
ا 20
1000
صفحه 13:
هيجوقت به
"قرارداد ساد
صفحه 14:
:برلیکارهایمهم و با جزئیات
سند مدنی (قرارداد مفصل) جه
مثال: خريد ملک شراكت در
کسبوکار
۱
ل ی
مثال: يرداخت بدهىء» تضمين
انجام كار
صفحه 15:
: اسناد مدنى + "سند-شاهد" هستن. ميكن:
"من ثابت ميكنم اين اتفاق افتاده"
7 اسناد تجارى «- "سند-يول" هستن. ميكن: "من
خودم ارزش دارم» دست به دستم بجرخون”"
صفحه 16:
احتمالاً اين سوّالها رو میشنویم:
aU See ae CR Vent a ب
Reavrvels OR Sy SReCr See) CCT NTIS Cel 7
اگر کسی چکم رو دزدید چی؟ .2 ۰
ROC CRUE S Siti 8 ا
٠ 3. كدوم بهتره: سفته يا جك؟
۲ «< سفته برای تضمین بلندمدت بهتره. چک
براى پرداخت سریع.
صفحه 17:
7 منابع و مطالعه بيشتر
1 مدت قرارداد
' قانون تجارت (فصل اسناد تجارى)
: قانون مدنى (قسمت قراردادها)
وقتی چک میگیری, دارى يول نقد ميكيرى!
وقتى قرارداد ميبندى» دارى تاريخجه ميسازى!
۰ سایتی مثل "مرکز آموزش قوه
قضاییه"
i
y
fe
صفحه 18:
4
سياس از
ا
4
دانشگاه آزاد اسالمی
واحد تهران مرکزی.دانشکده والیت
استاد:محمدحسین ابوئی مهریزی
:به اهتمام
زمستان1404
رشته:مدیریت
گرایش:بیمه
درس:اسناد و معامالت تجاری
فرق "چک" با "قرارداد اجاره
هر دو تاشون کاغذ هستن،
امضا دارن ،اما دو تا دنیای
کامال ً متفاوت!
امروز میخوایم راز این تفاوت
تفاوت اسناد
تجاری و
اسناد مدنی
رو بفهمیم.
سند یعنی چی؟
عنوان" :سند" یعنی هر چیزی که تو دادگاه حرفش رو بزنن!
· رسید نانوا هم یه سنده (ثابت میکنه پول نان رو دادی)
· ولی بعضی اسناد خیلی مهم هستن ،مثل چک و سفته.
· بعضی اسناد خیلی مفصل هستن ،مثل قرارداد خرید خونه.
تشبیه :سند مثل "یادداشت قانونی" هست که نمیذاره کسی قولش رو فراموش کنه.
اسناد مدنی :مخصوص کارهای روزمره زندگی
اسناد مدنی
خرید خونه →
اجاره مغازه →
طالق →
وصیت کردن →
!شکلشون :پر از متن و قوانین ریز
مثال:فاکتور.قراردادی که موقع خرید لوازم
.امضا Nمیکنی ،یه سند مدنیه
ویژگی مهم اسناد مدنی:
وابسته بودن
_1اگه پایه خراب باشه ،سند هم خرابه!
فرض کNن بNا دوسNتت قرارداد بسNتی کNه اون هر ماه
بهNت پول بده .اگNه اون قرارداد باطNل بشه (مثال ً
اجباری بوده) ،اون وقNNت هNNر سNNندی که براش
درست کردی هم بیارزش میشه.
تشبیNه :مثNل عکNس سNلفی تNو یNه ماشیNن سواریه.
اگNه ماشیNن خراب بشNه ،عکNس هNم دیگه خاطره
خوبی نیست!
_2انتقال اسناد مدنی :سخته!
نمیشNه بNه راحتNی یNه قرارداد رو به دیگری واگذار
کرد
· قرارداد اجاره خونNه رو نمیتونNی بNه دوستت بدی
مگر با کلی کار اداری و رضایت صاحبخونه.
· باید بری دفتNر اسNناد رسNمی ،مدارک بساط کنی...
کلی دردسر!
پNNس اسNNناد مدنNNی برای گردش سNNریع ساخته
نشدن.
اسناد تجاری (سریع و چابک)
اسناد تجاری :مخصوص پول و تجارت
سه قلوهای معروف:
.۱چک (همه میشناسن)
.۲سفته (قولنامه پولی)
.۳برات (حواله پول)
کارشون چیه؟ میخوان پول رو سریع و امن جابجا کنن.
مستقل بودن
دست به دست شدن
راحت
تو یه چک میگیری برای فروش موبایلت .مهم نیست چک رو برای
شت چک رو فقط امضا میکنی و به یکی دیگه میدی.
چی گرفتی ،خود ِ چک یه سند مستقله.
به این میگن "پشتنویسی"
حتی اگه بعدا ً موبایل رو پس بدی ،بازم میتونی چک رو نقد کنی!
مثال :علی چک رو از رضا میگیره ،پشتش رو امضا میکنه
این یعنی قدرت!
و به حسن میده .حسن میتونه بره بانک و پول رو بگیره.
قانون از کسی که سند دستشه حمایت میکنه
حتNی اگNه چNک دزدیده شده باشNه و بNه دسNت تNو رسیده
(بدون اینکNه بدونNی دزدیده شده) ،قانون میگNه" :حNق با
توئه!"
چرا؟ چون میخوان بNه اسNناد تجاری اعتماد بشNه و سریع
بچرخن.
این اعتماد ،موتور اقتصاد رو روشن نگه میداره.
اعتماد به دارنده
همه کسایی که پشت چک رو امضا کردن ،مسئولن!
اگNر چNک برگشNت بخوره ،میری سNراغ آخریNن کسNی کNه پشت
مسئولیت زنجیرهای
چNک رو امضNا کرده .اگNه اونNم نتونسNت پرداخNت کنه ،میری
سراغ نفر قبلی...
مثل بازی دومینو :همه پشت هم مسئول پرداخت هستن.
اسناد مدنی اسناد تجاری
مثل یک دفترچه خاطرات یک اسکناس
هدف ثبت و اثبات گردش سریع پول
متن طوالنی و با جزئیات کوتاه و فرمدار
انتقال سخت و با تشریفات آسان با پشتنویسی
اتکا وابسته به قرارداد اصلی مستقل و خودمختار
فرض کنیم میخوای موتورت رو بفروشی...
· سناریوی مدنی :قرارداد فروش میبندی با
کلی شرط و شروط .اگه موتور مشکل داشت،
قرارداد رو فسخ میکنی.
· سناریوی تجاری :چک میگیری .حتی اگه
موتور رو پس بدی ،چک رو میتونی نقد کنی
(البته از نظر اخالقی درست نیست ،ولی از
نظر قانونی ممکنه).
پس مراقب باش به چه کسی چک میدی!
یه مثال واقعی از زندگی
اگر مشکل پیش بیاد (تفاوت
دادرسی)
دادگاه فرق میکنه!
برای چک (سند تجاری):
→ میری دادگاه تجاری
→ سریعتر رسیدگی میشه
→ حتی ممکنه مجازات زندان هم داشته باشه!
· برای قرارداد اجاره (سند مدنی):
→ میری دادگاه عمومی
→ ممکنه ماهها طول بکشه
→ معموال ً فقط جریمه مالی داره
هیچوقت به چک به چشم یه
"قرارداد ساده" نگاه نکن!
چک یه سالح دو لبه هست:
از یک طرف :قدرت زیادی بهت میده (چون
سریع نقد میشه)
· از طرف دیگه :اگه ازت چک بگیرن ،اون
شخص هم همون قدرت رو داره!
همیشه حسابشده چک بده و چک بگیر.
پس کی از کدوم
سند استفاده کنیم؟
Nیات
:بNNNNNراNیکNNNNارNهایمNNهم و بNNNNNا جNزئ ·
سند مدنی (قرارداد مفصNل) →
مثال :خرید ملک ،شراکت در
کسبوکار
NتایسNN NریNع و اNمNن·
:بNNNNNراNیپNNNNNرداNخ ه
سند تجاری (چک ،سفته) →
مثال :پرداخت بدهی ،تضمین
انجام کار
· اسNNناد مدنNNی → "سNNند-شاهد" هسNNتن .میگن:
"من ثابت میکنم این اتفاق افتاده"
· اسNناد تجاری → "سNند-پول" هسNتن .میگNن" :من
خودم ارزش دارم ،دست به دستم بچرخون"
جمعبندی در یک نگاه
ً
احتماال این سؤالها رو میشنویم:
• .1آیا برای هر معاملهای باید چک گرفت؟
•
→ نه! برای معامالت کوچک روزمره نیاز نیست.
• .2اگر کسی چکم رو دزدید چی؟
•
→ سریع به بانک اطالع بده و شکایت کن.
• .3کدوم بهتره :سفته یا چک؟
•
→ سNفته برای تضمیNن بلندمدت بهتره ،چک
برای پرداخت سریع.
1
مدت قرارداد
وقتی چک میگیری ،داری پول نقد میگیری!
وقتی قرارداد میبندی ،داری تاریخچه میسازی!
2
منابع و مطالعه بیشتر
· قانون تجارت (فصل اسناد تجاری)
· قانون مدنی (قسمت قراردادها)
· سایتی مثل "مرکز آموزش قوه
قضاییه"
سپاس از
توجه شما