پاورپوینت تدریس تکنولوژی آموزشی - تعریف و مبانی تکنولوژی آموزشی

صفحه 1:


صفحه 2:
تعریف و مبانی تکنولوژی آموزشی , 

صفحه 3:
" واه تکنولوی از کلمه تکنولوژیا (1001 1600۳0 ) که در یونان به معنای آنجام دادن سیستماتیک یک هنر یا حرفه می باشد. گرفته شده است. لأ تكنو ر 1601800 ) تلفیقی از یک هنر و یک فن به معنای مهارتهای عملی شامل دانستن و انجام دادن . تکنیک یعنی انجام دادن ماهرانه هر کار ۲ وی 10008 :۰ معسی استدلال. تبیین و ارائه دلیل و معادل پسو شنامی | تکنولوژی یعنی.به کارگیری منطقی دلنش و هر گونه مهارتهای عملی که در آن از نتايج دانش و یافته های علمی استفاده می شود. 

صفحه 4:
0 0 1 تکنولوژی علم به انجام مهرنه مور است. تکنولوژی یعنی دانش کاربردی در مقابل علم محض. تکنولوی یعنی تبدیل علوم محض به علوم کاربردی. علوم محض نظری برای یاس گویی به مساثل روزمره قبل استفاده نیستند و مجددا بلید از نظر ال 1 لال ان علوم به قوانين كاربردى هاجه کار بستن وب بردن علوم محض در هر رشته را تکنولوژی آن علم مى نامند. 

صفحه 5:
تعریف تکنولوژی آموزشی | دکتر فرداتش: مجموعه روشها و دستورالعملهایی که با استفاده از يافته کهای علمی برای حل مسائل آموزشی اعم از طرح. اجرا و ارزشیلبی در برنامه های آموزشی/به کار گرفته می شود. 

صفحه 6:
تعاریف تکنولوژی آموزشی 1 جیمر براون " تکنولویی آموزشی فراتر از کاربرد ابزار و وسایل است. آن عبارتست از روش منظم طراحی, اجرا و ارزیلبی کل فرایند تدریس و یادگیری با استفاده از fil ‏اط‎ افته های پژوهش در روانشناسی و ار و بکارگیری ترکیبی از منلبع انسانی و غیر انسانی به منظور ایجاد یادگیری/روثرتر. عمیق تر و پایدارتر هدفهای بخصوص و بهره گیری ! 

صفحه 7:
*_بنابراین. تکنولوژی آموزشی یعنی استفاده عملی از نظریات و یافته های علوم مختلف به منظور تسهیل, تسریع, تعمیق و تثبیت یاد گیری. | هدف تکنولوژی آموزشی: تسهیل, تسریع. تعمیق و تثبیت یادگیر 

صفحه 8:
تاریخچه تکنولوژی آموزشی | تکنولوئی آموزشی در طی تکامل خود از چهار مرحله گذر کرده و اکنون وارد مر حله نتجم شده است. بیشتر کشورها این مراحل را تجربه کرده اند. مرحله اول: ابزار و وسایل مرحله دوم: مواد آموزشی مرحله سوم: نظام های درسی مرحله جهارم: نظام هاى آموزشى مرحله ينجم: نظام هاى اجتماعى 

صفحه 9:
مرحله اول: ابزار و وسایل ۲ در سالهای ۱۹۰۰ کارخانه های سازنده ابزار شروع به ساختن انواع پروژکتورها کردند. در ابتدا هدف آنها این نبود که از پروژکتورها در مدارس استفاده شود ‎oy‏ لین ابزارها کم کم در مدارس رسوخ کردند. لين ابزارها قادر بومند تصاویری را بر روی پرده نمایش دهند و گاه همزمان صدا را نیز با تصویر تولید می لين ابزارها بیشتر هدف تجاری داشت و مواردی که به وسیله لين ابزار نم ‎Cutis mes ۶ ee‏ و مواد مورد نیز مدارس تولید نمی شد. + زود مدارس پی بردند که صرفا مجهز بودن به ابزارهایی چون انواع پروژکتورها صوت و گراماقون نمی تولند پاسخگوی نیازهای آنها و مشکل گشای معضلا آموزشى باشد. © 

صفحه 10:
مرحله دوم: مواد آموزشی صاحبان صنایع برای ترغیب بیشتر مراکز آموزشی جهت استفاده از تولیدات آنها: سعی کردند تا از افراد متخصص برای تولید نرم اقزارهای مورد نیاز مدارس استفاده نمايند. اولين مواد آموزشى كه در تاريخ تكنولوقى آموزشى به صورت نظام مند مورد استفاده قرار كرفت. اسلايدهاى آموزشى در مدار/ بودند. به دنبال آن در حدود سالهای ۱۹۱۰ اولین فهرست فیلمهای آموازشی برای استفاده منظم در مدارس آمریکا منتشر شد. کتاب ها و نقشه های و/ va کودکان منتشر گردید. 

صفحه 11:
مرحله دوم: مواد آموزشی پژوهش هایی که در لین دوره از تکامل تکتولویٍی آموزشی انجام گرفت درد رنگ بر آموزش, اندازه تصویر و همچنین تاثیر مشخصات تصویر برای جلب توجه ه تاثير سر و امابه زودی متوجه شدند که بیشتر اوقات تفاوت قلبل ملاحظه ای بین آموز, و آموزشى كه از طريق ارائه مواد كران قيمت صورت می گرفت وجود ندارد» عناصر دیگری مثل معلم و شاگرد نيز در آموزش و يادكيرى دخالت دارند 

صفحه 12:
مرحله سوم: نظام های درسی (1۹۵۰) ا تمام عوامل از قبیل: معلم. دانش آموز ابزار و مواد آموزشى و محيط آموزشكاه باید به | عنوان یک سیستم و کل واحد در نظر گرفته شوند. توجه به نیازهای شاگردان و | تعیین اهداف رفتاری از جمله مواردی است که در این دوره به آنها پرداخته شد. همچنین در این دوره طراحی سیستم های آموزشی ( بیشتر انفرادی) مرو توجه قرار گرفتند. خودآموزها و آموزش های برنامه ای از جمله محصولات این دوره می/باشند: تحقیقات این دوره بيشتر به ویژگیهای روانی فراگیران و گرایش آنان به موضو: درسی معطوف است. 

صفحه 13:
لأ مواد آموزشی نوشتاری, شنیداری و دیداری با مطالعه جامعه ای که فرد در آن رشد | | کرده است و با توجه به نبازهای جامعه تهیه می شود. یعنی هم به فردیت شخص و | ازهای او توجه می شود و هم به نیازهای جامعه. امکانات معمولا در محل در یادگیرنده قرار می گیرد ولی او خود مسئول یادگیری خود است./ آموزش منظم فقط به صورت آموزش رسمی مدرسه ای نیست بلکه در جامعه انجام می گیرد. بسته های آموزشی در اختیار خود یادگیرنده مسئول یادگیری خویش است. رادیو و تلویزیون آموزشی محصولات این دوره می باشد. 

صفحه 14:
مرحله پنجم: نظام های اجتماعی تکنولویی آموزشی بیشتر به عنوان فلسفه ای است حاکم بر کل آموزش که در یک ‎eee‏ ۱ نظهاى رشد و توسعه اتجام مى كيرد در لين مرحله تكتولوزى آموزشى مخصوص افراد يا سازمان خاصى نيست بلكه حيطه عمل هر فرد را كه براى رشد و توسعه كشورش كار مى كند را در بر مى كيرد. 

صفحه 15:
آشنلیی با فرایند ارتباط برای برقراری آموزش 

صفحه 16:
(Communication ) bts ,) | در برقراری ارتباط با دیگران. کلمات ۷ درصد. لحن ۳۷ درصد و زبان تن | ( رفتار و عملکرد ) ۵۵ درصد نقش دارند. | تعاریف ارتباط: 7 معنی لغوی: ربط دادن. پیوند چیزی به چیزی. اتصال و رابط ۲ در علوم ارتباطات به معنای انتقال انديشه ‎Lo‏ ایجاد پیوستگی اجتما اشتراک فکری و همکاری عمومی را در بر می گیرد. 

صفحه 17:
| ارتباط عبارتست از فن انتقال اطلاعات و افکار و رفتارهای انسانی از یک شخص به شخص دیگر. | فرایند انتقال پیام از فرستنده‌به از فرستنده به گیرنده منتقل شود. رفده مشروط بر آنکه محتوای مورد انتقال 

صفحه 18:
| فرایند انتقال پیام از فرستنده به گیرنده‌به شرط همسان بودن معلنی بین آنها. فرایند مبادله اطلاعات و احساسات. | ارتباط فرایند تبادل داده ها است که معمولا از طریق مجموعه ای از ن مشترک انجام می گیرد. 

صفحه 19:
| کلمه ارتباط معرف تمام فرایندهلیی است کهبه وسیله آنهاییک انديشه می تواند. انديشه دیگری را تحت تاثیر قرار دهد. 0 به عبارت دیگر ارتباط سبب می شود که وجدان انسان در وجدان دیگران تصاویر, مفاهیم. تمایلات و رفتارها و آثار روانی گوناگون پدید آورد 7 در فرایند آموزش. ارتباط یعنی اشتراک اطلاعات. نگرش و مهارت معلم و شاگرد. 

صفحه 20:
انواع ارتباط | ارتباط درون فردی, ارتباط فرد با خود ارتباط میان فردی, ارتباط فرد با دیگری | ارتباط گروهی, ارتباط با گروه قابل شناسایی و شمارش | ارتباط جمعی, ارتباط با جمعیت غیرقابل شمارش 

صفحه 21:
ارتباط درون فردی. ارتباط فرد با خود لأ یک داد و ستد ارتباطی است که در درون وجود شخص روی می دهد و می توان آن را حرف زدن با خود نامید. مصادیق ارتباطات درون فردی: 1 ارتباط درون فردی اعمال ذهنی خودآگاه انسان مانند تفکره محاسبه و ارزيا/ و ديكران و رولبط ميان خود و دیگران, برنامه ریزی؛ تخیل و یادآوری و اعمال ذهنی ناخودآگاهه مانند خواب دیدن را در بر می گیرد. 

صفحه 22:
ارتباط میان فردی, ارتباط فرد با دیگری | به ارتباط و مراودات بین دو فرد اطلاق می شود. پیدا کردن نقاط مشترک در ایجاد یک ارتباط خیلی مهم است.با انسانها از مواردی که دوست دارند. صحبت و ارتباط را آغاز کنید. | قضاوت در مورد دیگران ارتباط با آنها را مختل می سازد. ۲ بعضی اوقات قسمتی از بحثهای گوینده رابه او بازگو کنید تا ۱ حاصل کند که شما حرفهای او را می فهمید. 7 کلمات در ارتباطات حتی الامکان صریح- کوتاه- دقیق- صحیح- مودبانه و] برمحتوا باخدء 

صفحه 23:
ارتباط گروهی, ارتباط با گروه قابل شناسایی و شمارش ل مانتد ارتباط معلم و شاگردان و شاگردان با هم در کلاس درس ارتباط جمعی, ارتباط با جمعیت غیرقابل شمارش | مانند ارتباط از طریق رسانه های جمعی روزنامه هاء صدا و سیما و .. 

صفحه 24:
اجزاء فرایند ارتباط: | برای برقراری ساده ترین نوع ارتباط حضور سه عنصر فرستنده پیام. پیام و گیرنده پیام ضروری است. 1 فرستنده پیام از وسیله ( کانال ) برای انتقال پیام استفاده می کند. بازخورد عنصر پنجم خواهد بود. همواره دربرقراری ارتباط موانعی وجود دارد. به اين مولنع ارتباطی در ! پارازب گفته می شود. پیام به صورتی که در ذهن فرستنده مطرح است بدون آنکه به صورت رمز در ليد انتقال نيست. و از طرف ديكر منيع گيرنده نیز بایستی رمز دریافت شده را از طر, حواس و سلسله اعصاب به مغز برده و از رمز خارج كند و مفهوم را درك نمايد. 

صفحه 25:
پارازیت های ارتباطی ‎D‏ به هر عامل مخلی گفته می شود که مانع از برقرری کامل ارتباط گردد. نوع پارازیت های ارتباطی 7 ۱-پارازیتهای فیزیکی؛ که ملنع از نتقال پیام می شوند نظیر سر و صداء نور و گرما و سرمای زیاد که با استفاده از وسایل جلب توجه و تکرار مجدد مطللب می توان تاثیر پارزیت های فیزیکی را کاهش داد پتهای استنباطی؛ زملنی رخ می دهند که سوء تعبیر در مورد پیام ‎wz‏ ‏مثلا فرستنده از کلماتی استفاده می کند که درک آنها ‎sly‏ گيرنده پیام مشکل ‏ با کلمات به کار گرفته شده برای فرستنده و گیرنده پیام» معانی متفاوتی داشته با پارازیتهای استنباطی را می توان با تعریف لفات و اصطلاحات نا آشنا و کاربرد لفات اصطلاحات آشنا و مطابق علايق و توانابيهاى مخاطبان كاهش داد. © 

صفحه 26:
منابع پاراز ت از نظر متخصصان فرستنده پیام: مانند معلم کسل و بی علاقه عامل مخل در فرایند ارتباط است. و انش بابه ضمیف. مضطرب و حوامن پرت ۳-پیام: مبهم نارسا و غير منطبق با نیز و علاقه گیرنده پیام ۲-وسیله انتقال پیام: نظیر نقص فنی وسایل و دستگاههای مورد استفاده انتقال پیام. بتابرلین براى رفع هر یک از مولنع فوق, معلم ابتدا بلید مشخص عامل مخل مربوط به کدام یک از عناصر ارتباطی است. 

صفحه 27:
مدل های ارتباطی لآ اولین کسی که ارتباط را به صورت یک مدل ارلئه داد ارسطو بود. ارسطو هر ارتباطی را شامل ۳ جزه می دانست: گوینده. گفتار( پیام ). مخاطب. ارسطو در مدل خود فقط به ارتباطهای رو در رو به صورت گفتاری توجه داشت. , | مدل ارائه شده توسط هارولدلسول مدلی است که اجزاء آن در موقعیتهای بیشتر قلبل مشاهده است. این مدل عناصر یک موقعیت ارتباطی را به کلم سولی شناسایی می کند. 

صفحه 28:
مدل لسول دارای پنج عنصر به شرح زیر می باشد: 0 0 جه كسى ( كوينده بيام: نويسندهء سخنرانء کارگردان فیلم) چه می گوید ( پیام: نوشته» گفتاره صدا و موسيقى زمينه ) از جه راهی ( حامل ارتباطی: کتاب. امواج هواء فیلم ) به چه کسی ( مخاطب: خوانندگان؛ شنوندگان: بینندگان فیلم ) جا جه تاثيرى ( اثر بيام بر كيرنده: بسته به محتواى بيام تاثير بر كيرندكان مل است) در این مدل ارتباطی جایی برای هدف از ارتباط در نظر گرفته نشده است. 

صفحه 29:
مدل ارتباطى هارولد لاسول (ال5۷6که۱ ۲۱۵۲۵۱۵ 3 چه می گوید؟ در جه كانالى؟ 5 به جه كدسى؟ با چه تاثبری؟ 

صفحه 30:
مدل دیگری که به عنوان مدل ایندیانا معرفی شده است ارتباط رابه شکل دایره | عرفی می کند. در اين مدل اجزاء بدین صورت معرفی می شوند: هدفها, مخاطب. محتوا سازمان. وسيله. ارائه. ارزشيابى اين مدل از شیوه سیستمها و روانشناسی تربیتی 1600 كيرد و و سازماندهی نیز توجه دارد. در مرحله اول هدف از برقراری ارتباط را تعیین می کنیم. نکته مهم در ابطه با هدفها در لين مدل لين است كه هدفها بلید عینی و قابل اندازه گیری باث زیرا ارزشیلبی از هدفهای کلی و مبهم مشکل است زیرا افراد مختلف تفسیرها: گوناگونی از آنها خواهد داشت. 2 

صفحه 31:
در مرحله دوم با توجه به هدف یا اهداف. مخاطب مورد شناسایی دا می گیرد. توانایبها و دانسته های او را سنجید و مناسب با آنها برای او برنامه ریزی آموزشی کرد. فضای یادگیری. تعداد یادگیرندگان. زمان یادگیری و نيازهلى آنها در نظر كرفته شود در مرحله سوم با توجه به هدف و مشخصات جامعه مخاطب محتوای//پيام مشفض و نود در مرحله چهارم محتوای پیام سازماندهی می شود. مثلا تقدم و تاخر ارائه قسمتهای مختلف آن مشخص می شود. 

صفحه 32:
در مرحله پنجم وسیله مناسب برای برقراری ار تباط باید با توجه به هدفها و سا گیران انتخاب شود. در موحله ششم پیش بینی های لازم در مورد ارائه پیام به عمل آمده و در مرحله هفتم در مورد اينکه چگونه از اجرای پیام ارزیلبی لازم به عمل آید. تصمیم گیری می شود. ۳ 7 اگربه این مدل به عنوان یک مدل ارتباطی بنگریم؛ بلید در آن به کلیه ۱ شود در اين گورستنده بام دفعا مشخص نشنه است. به نظر می/رسدا فرستنده پیام و تعیین کننده هدفها همان طراح موقعیت آموزشی باشد. | مدل ایندیلنا بهترین مدلی است که در موقعیتهای ارتباط آموزشی حی توا مورد استفاده قرار گیرد. 

صفحه 33:


صفحه 34:
در حیطه کار تکنولویی آموزشی. ما هر موقعیت آموزشی رایک موفعیت ارتباطی می دانیم و سعی می کنیم که کلیه اجزاء آن را شناساپی کنیم و عواملی را که ممکن است بر اجزاء اثر داشته باشند را در نظر می ‎fos eS‏ 

صفحه 35:
ویژگیهای فرستنده و گیرنده پیام مهارت لغوی: ا مهارت در ارسال و دريافت بيام توسط فرستنده و كيرنده ييام بسيار اهميت دارد.نوشتن و | 200 إراى که بشتر مورد استفاده فرستنده اند. خواندن و گوش دادن بیشتر مورد استفاده پیام گیران است. گرایش و طرز فکر: طر فک ماو 3 ده و گیرنده بیام. ارتباط ناموقق را به دتبال خواهد داشت. 

صفحه 36:
... ویژگیهای فرستنده و گیرنده پیام معلومات و اطلاعات: اطلاعات فرستنده و پیش دانسته های گيرنده پیام در برقراری ارتباط موفق تاثیر/ دارند خصوصیات اجتماعی و فرهنگی: رفتار ارتباطی طبقات مختلف اجتماعی با هم متفاوت می باشد. تعلق به گره/ باعث می شود که فرد لغات. جملات و عبارات خاصی را در برقراری ارتباط استفاده قرار دهد که با گروههای دیگر کاملا متفاوت است. 

صفحه 37:
ارتباط کلامی و غیر کلامی 

صفحه 38:


صفحه 39:
تباط کلامی معلم در حین تدریس صدا " به عنوان ابزاری اساسی در حرفه خود استفاده می کند. بتابرلین بایستی صدا را تربیت و ورزیده نماید. معلم یا فرستنده پیام برای برقراری ارتباط موثر می تواند از مراحل زیر استفاده کند: انتخاب دقیق واژگان: | پرهیز از ابهام در گفتار استفاده نکردن از جمله های بلند و پیچیده استفاده از ان خاص برای هر یک از شرایط: | بسته به شرایط کلاس از زبان عامرانه رسمی و معمولی استفاده شود. 

صفحه 40:
استفاده از زبان روشن: لآ استفاده از مثالها ینش خوبی در مخاطبان ایجاد می کند. استفاده از ال ول نوشتاری: 7 زبان نوشتاری؛ رسمی می باشد در صورتی که در زبان شفاهی اغلب از اصول ثابت دستور زیان استفاده نمی شود. ِ پرهیز از حرکتهای گیچ کننده: 7 از بازی با وسایل آموزشی و شخصی مانند تسبیح. دسته کلید را تکان دادن قسمتی از بدن به صورت ریتمیک» داشتن تکیه کلام.لم دادن پشت میزء نگاه بیش از جد به کف کلاسبه صدا درآوردن انگشتها. نشستن بر لبه میز از حرکات زاند کلاس هستند و باعث حواسبرتى مى شوند. © 

صفحه 41:


صفحه 42:
ارتباط غير كلامى ارتباطهای غیر کلامی زیر شاخه دانش " حرکت شناسی " لسوت | ۱ ۱ که رفتارهای دیداری بدن انسان را مورد تجزیه و تحلیل قرار دام و به دنبال حرکات ارتباطی و کشف معانی آنهاست. این علم معتقد است که حرکات ارادی کلیه اعضای بدن به منظور برة ار تباط حی باشند و هر کدام معلنی خاصی را می رسانند که البته در جوامع این معانی متفاوت خواهد بود. 

صفحه 43:
انواع ارتباط غیرکلامی تعامل احساسى ۲ ظاهر شخصى | حرکات و اشارات 

صفحه 44:
تعامل احساسی: بو 5 رثتار خاس توسط یک فرد و تکرار آن توسط فرد دیگره مانند جواب. لبخند با لبخند یا نگاه کردن دانشجویان به برج و بقیه دانشجویان دیگر هم همان کار را تکرار کردند. انواع تعامل احساسی ۱ تعامل احساسی فرستنده پیام به محتوا: شعری که با احساس خوانده شود. ۲ تعامل احساسی گیرنده پیام نسبت به فرستنده پیام: چهره خندان معلمء شاگردان/را شاد می گرداند. ‎gue ee‏ درتنده بیام تسبت به خود: فرد زمانی که با یک موقعیت ثرسناک موا ی شود تقبس به حود اس ترس رابه حنافل می رساند. پرای غم و عصبانیت: حالت صادق است. 9 

صفحه 45:
ظاهر شخصی فرستنده پیام می تواند به وسیله ظاهر خود بیش از آنچه که به زبان می آورد به ‎aa eee‏ على اننتفاذ» از لباسهای پر زرق و برق بعبوان یکی از | متفیرهای بازدارنده ارتباطی عمل می کند. وضعیت بدن حللت. چگونگی و کیفیتی است که بدن فرستنده پیام به خود می گیرد. یکی از ‎mea‏ 050 اك يكت الت ويرا منجر به صدایی یکنواخت می شود: ‏در ارتباط با مردم معمولى حالت خبردار نباشيد. 

صفحه 46:
حرکات و اشارات توصیفی: مانند استفاده از اندام و اعضا برای نشان دادن اندازه و مقدار چیزی تلویجی: در حالت عاطفی ‎stile‏ بلند کردن دستها به آسمان هنكام دعا تعاملی: حالت احساسی شدید مانند تشان دادن انگشت سبابه به غلامت تهديد. نکته: شدت حللت عاطفی و احساسی نوع تعاملی از تلویحی پیشتر !۱ ‎ee‏ لوي از نوع موصيفى بيشتر مى باشد. 

صفحه 47:
چطور می‌توانید ار تباطی خوب. روشن و موثر برقرار کنید؟ ۱. ارتباط رو در رو برقرار کنید ده ارالك در ۱و و جضوری با دیگران روی بیاورید و روی انتقال پیام از طريق تابلو اعلانات» یادداشت, ایمیل یا هر شکل ارتباطی نوشتاری دیگر تک نکنید. در مکالمه ی رودر رو اعتماد بهتر و سریع تر ایجاد می‌شود. 

صفحه 48:
۲. شنونده خوبی باشید کت کر یرس کوش دادن به دیگران بسیار ساده است: اما اگر شنونده فن Se jays گوش دادن را نتواند به درستی به‌کار ببندد ارتباط دچار مشکل می‌شوا ارتباط موفق, شنوندهی خوبی بودن است. هنگامی که دیگران صحبت می‌کنند به آن ها احترام بگذارید. حرف‌شان را قطع نکنید و فرصت بدهید تا منظور خوگرا ن چه را می‌گویند خلاصه و تکرار کنید. هنگامی که هتوز فرد در حال کردن است پاسخهایتان را آماده نکنید. ایمیل تان را چک نکنید یا برگه های کالجذ کارتان را زیر رو نکنید و سعى كنيد به جشمان طرف مقابل نكاه كنيد. 

صفحه 49:
۲ واضح و روشن صحبت کنید واضح و روشن صحبت كنيد و از عبارت‌های مناسب استفاده کنید. اگر گفته‌هایتان کل کر ات دیگران منظورتان را اشتباه برداشت کنند. 

صفحه 50:
۴ صریح و صادق بودن دیدن يا شتيدن نمىباشد. بلكه دو طرف دركير ارتباط: آن را حس اين فرآيند ‎١ 000‏ 1 الى فلن ‎gpa) uth cdkey Cele‏ شكم.يا قطع حواهد/شد و يابه شكل مخدوشء مبهم و ناسالم ادامه مىيابد. اكر نتوانيم يا نخواهيم منظور خود رابا صراحت بيان نماييم طرف مقلبل به اشتباه مىافتد وبه حدس و كمأ متوسل مىشود واز واقعيت دور مىكردد. ابهام و عدم صداقت در ارتباطات انسانی سره ای از اش و «شکاات در ارتباطات فردی است. 

صفحه 51:
۵. واکنش نشان دهید و واکنش دیگران را هم درک کنید هر کسی احتیاج دارد که بدلند چه موقع کار را خوب انجام داده است و چه موقع احتیاج به بهبود آن دارد. به شخص باز خورد بدهید و هميشه به کار انجام شده انتقاد کنید نه به خود شخص, اگر عصبانی هستید قبل از سخن گفتن لحظه‌ای سکوتٍْ کنید. 

صفحه 52:
۶ حفظ آرامش و احترام به طرف مقابل ما اغلب در ارتباطات خود با دیگران به فکر ارزیلبی آنهابرمی‌آييم و گاه فکر می‌کنیم یا بلید نظرات و احساسات آنها را رد کنیم و یابه نوعی (مستقیم و غیرمستقیم) نظرات و احساسات خودمان را به آنها تحمیل نماييم. ارتباطاتى كه بر پایه این وش شکل می‌گیرد. غالا تداوم نمی‌یابد و هر دو طرف درگیر در ارتباط را دچار مشکل می‌گرزد. در نظر گرفتن لين نكته که اغلب مردم مانند ما فکر نمی‌کنند. ۱ نمی‌کنند و به روش خود به دنا نگاه می‌کنند بسیار اساسی است. 

صفحه 53:
۷. وقفه‌ای ایجاد کنید در مذاکرات و ارتباطات طولاتی سعی کنید وقفه‌ای ایجاد کنید. تا شمازه ۱۰ بشمارید. قدم بزنید. هر کاری حس می‌کنید به شما آرامش می‌دهد. انجام دهید. سپس قبل از این که کاری بکنید. بنشینید و فکر کنید که چگونه می‌خواهید به موقعیت نگاه کنید. 

صفحه 54:
‎A,‏ مخالفت نمودن به شیوه مناسب ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‏اگر بتوانیم بپذيريم که دیگران مانند ما نیستند آن وقت می‌توانیم به شیوه مناسب با نظرات و عقاید آنها که به نظر ما صحیح نیستند مخالفت کنیم. به عبارت دیگر بدون بحث و جدل مخرب که غالبا همراه با بلند کردن صداء داد و فریاد. خشم و غضب ابست می‌توانیم به تتیجه مناسب دست یابیم. مثال: همکار شما می‌گوید: اصلاً حرفهای تو را قبول ندارم! پاسخ شما: بله حق ب ‏ما همیشه نباید دربست و یه صورت صددرصد حرف‌های دیگران را بپذيريم. ‏همچنین بلید به خاطر داشت که لحن پاسخ شما نیز مهم است. اگر پاسخ تحقیرآمی ‏باشد اين روش اثر موی را تحواهد داشت. 

صفحه 55:
نقش مواد و وسایل آموزشی و تاثیر آنها در یادگیری 

صفحه 56:
رسانه های کمک آموزشی 7 رسانه (1۷]60138 ) به معنی وسیله انتقال. حد فاصل و رابط دو جيز. | رسانه آموزشی عاملی است که آموزش از طریق آن به فراگیرارائه مى شود و جرثی از فرایند آموزش است نه تمام آن. اگر عامل معلم باشد رسانه/[موزشی 1 [1 عسل لو .ون باشد رسانه اموزشى همان برنامه تلويريون خواهد بود. 

صفحه 57:
‎ey‏ کبک آموزشی ‎ ‎ ‏۲ وسایل کمک آموزشی به کلیه اشیاء و ابزارهلیی گفته می شود که در کتار ‏رسانه آموزشی برای تفهیم بهتر و پیشتر موضوع آموزش به فراگیران به کار می روند. به طور مثال. معلم برای تفهیم بهتر مفاهیم جفرافیا از تخت سياه و نقشه استفاده می کند. 

صفحه 58:
مقایسه رسانه با وسیله کمک آموزشی در انتقال هر محتوای آموزشی به فراگیر از رسانه آموزشی استفاده می شود. رسانه آموزشی عامل یا ابزاری است که کل محتوای آموزش را به فراگیران منتقل می کند. وسیله کمک آموزشی شامل اشیاء و ابزاری که تنها در بخشی از آموزش از آنها استفاده می شود. آموزش بدون رسانه قلبل تصور نیست. اما آموزش بدون وسایل کمک آموزشی را می توان تصور کرد چرا که این وسایل به تنهلیی نتقال دهنده کل ‎eed ۳ [‏ "۳ )4 5 7 بتبرین هر قدر کابره وسایل آموزشی بیشتر باشد. سهولت امر یاددهی و یادگیر ‏بیشتر می شود و البته یدون این وسایل نیز آموزش امکان پذیر است اما طولانی تر ‏دشوارتر می شود. 

صفحه 59:
دلایل استفاده از مواد و وسایل آموزشی | معضلات و مشکلات آموزشی 7 نقش حواس در یادگیری ‎٠‏ نقش مواد و وسایل آموزشی در تدریس و یادگیری ‎ 

صفحه 60:
معضلات و مشکلات آموزشی | افزایش روز افزون داوطلبان تحصیل | کمبود معلمان مجرب. آگاه و علاقه مند ( وسایل و مواد آموزشی به عثوان دستیاران معلمان تازه کار کمبودهای تجربه آنان را جبران می کنند ). / | فقدان بودجه و امکانات کافی ( کارگاه ها و آزمایشگاه را به کلاس می آورند)) 

صفحه 61:
نقش حواس در یادگیری | حواسی مختلف نقش واحدی را در یادگیری دارا نیستند. یادگیری از طریق کاربرد ی ۰/۷۵ شنولیی ۰۱۳ لامسه ۶ : بویلیی ۰۸۳ چشلیی ۳/بصورت می گیرد. تقریبا 1۶۰ و فراگیران مدارس ابتدایی و ‎1/٩۰‏ متوسطه و دانشگام‌ها صرفا گوش دادن می شود. شاگردان یک پنجم تا یک سوم شنیده ها رابه خاظر می سپارند. که با گذر زمان کمیء نصف بیشتر یادگرفته ها از قسمت خود آگاه ذاهن خارج عى شود 

صفحه 62:
توجیه " ادگاردیل " از کاربرد حواس در یادگیری: كليه تجارب به طور کلی در سه طبقه جای می گیرد که به ترتیب از پایین به بالا عبارتند از تجارب مستقیم. عینی و دست اول: بازدیدهای علمی و پرورشی نشانه های سمعی و بصری: استفاده از تصاویر. اسلاید. فیلم متحرک علایم و سمبلها: نمونه بارز آنها کلمات هستند. 

صفحه 63:
توجیه " ادگاردیل " از کاربرد حواس در یادگیری أذعنيت بيشتر 

صفحه 64:
نقش مواد و وسایل آموزشی در تدریس و یادگیری جلب توجه و علاقه فراگیر 1 یادگیری را سریع تر. موثرتر و پایدارتر می کنند. ‎eal 1‏ اس بل لمسی را برای تفکر و ایجاد مفاهیم بوجو می آورند. ‎as‏ و و + در اختيار فراكير بشای ی .وق تهلی که در حللت معمولی امکان پذیر نیست. ( باز شدن گل ‏بال زدن حشرات). 

صفحه 65:
تقسیم بندی مواد و وسایل آموزشی برقی و غیر برقی ۲ گران قیمت و ارزان قيمت = ترم افزار و سخت افزار چاپی و غیر چاپی oes sla نورتاب و غیرنورتاب 

صفحه 66:
رسانه های آموزشی غیر نور تاب تابلوهای آموزشی 7" _مواد آموزشی سه بعدی " تصاویر آموزشی 

صفحه 67:
تابلوهای آموزشی | تابلوهای گچی: متداولترین نوع تابلو می باشد. | تابلوهای پارچه ای [ تابلوهای مغناطیسی | تابلوهای الکترونیکی 

صفحه 68:
مواد آموزشی سه بعدی للْف: مواد آموزشی سه بعدی تغییر نیافته: اشیاء واقعی موجود در طبیعت مانند استفاده آز یک موتور در ارگاه ب: مواد آموزشی سه بعدی تغییر یافته که شامل: ١-تغيير‏ يافته حقيقى: این مواد برای جدا شدن از طبیعت دچار تفیبر می شهند. مانند خشک کردن جانوران ۲-تفییر یافته تقلید واقعیت: مواد غیر طبیعی که از طبیعت الگو گرفته می شود و عینا ساخته می شود که شامل: ۱ مدل ها مدل را تولید مجدد اشیاء وآقمی می دانند. مدل نمابانگر اشیاه بسیار بزرگ و بسيار كوجك ‎٠‏ اشياء كران قيمت و خطرناک( منظومه شمسى: لتم. انسانهاى اوليه و راكتو, 6 - 

صفحه 69:
مزایای مدل ها: تهیه و ساخت با مشلرکت فراگیران. قابلیت باز و بسته شدن, نمايلن كردن قسمتهلی مهم و ساده کردن اشیاء پیچیده برش ها: برای روئیت اجزای درونی و پنهان اشیاء ( بخش داخلی موتور ). ۲ ماکت ها دارای پدیده حرکت هستند» رعایت نسبت: ها در آنها الزامی است. ماکتها را معمولا بر روی صفحاتی از مقوا و یا تخته برای نملیش قسمتهای مختلف یک چیز مي سازند در آموزشهلی صنعتی یکلر می رود. ؟سمولارها: كاربرد در علوم تجربى به خصوص رشته پزشکی (اجزای بدن) ‎ees‏ وه ‏ج- نمونه ها ‏مواد سه بعدی ته ‎ 

صفحه 70:
مولاژ بدن انسان جهت تدریس آناتومی Pes 

صفحه 71:
تصاویر آموزشی تدریس با تصاویر آموزشی گاهی می توان با توضیحات تکمیلی به تصاویر ساده معنی بخشید. به تصویر کشیدن مسائل و مشکلات. مراحل انجام یکی از اناع فعالیتهای جسمانی و تهیه تصاویر مورد نیاز یک محتوای آموزشی. 

صفحه 72:
امتیازات استفاده از تصویر در آموزش لا به یاد آوردن تجارب | کمک به مطالعه جزئیات لآ اصلاح اشتباهات و سوء تعبیرا لا نمایش مراحل تکامل 1 آشنایی با زیبایی ها و پرورش ذوق زیبایی شناسی در شاگردان 

صفحه 73:
خصوصیات یک تصویر ‎-١‏ وضوج ۲- بکارگیری حقیقت ۳- رعایت سادگی ۴- جلب توجه کند. 0 ۵ | رک در به واقمیت توجه شود تا زیبایی: 

صفحه 74:
چارت ها 003 ی ار به مظور ارائه دیداری ایده ها و مفاهیمی است که تفهيم آنها از طریق ارائه کتبی یا شفاهی مشکل است. نواع چارت ها بر اساس فرم ارائه مطالب ۱-چارت های زملنی: تفهیم حوادث تاریخی در یک دوره از تاریخ ( محور افقی مشخص کننده حوادث و محور عمودی ادوار) ۲-چارت های برگر مختلف یک روند ( نحوه تزریق عضاانی ). ارلئه اطلاعات متوللی که بر روی یک بر" مشکل است. 0 ی ار صفحات یک اندازه و مرتپ شنه از مرا 

صفحه 75:
۳-چارت های طبقه بندی و سازمانی ( مفید برای استفاده در مقاطع بالات الف: جریانی: نشان دادن یک فرایند در یک صفحه و یا رولبط میان مسئولیتهای شغلی و دوایر اداری در یک سازمان بزرگ ب: درختی: روابط میان اعضاء خانواده. نشان دادن اثرات یک اختراع ج: شاخه ای: برای مشخص کردن موادی که برای ساختن و تولید یک ‎eo‏ ۴- چارت های جدولی: اطلاعات در دو ستون افقی و عمودی ارائه می شوند و ارتباط هر عامل در ستون عمودی نشان داده می شود. برنامه هفتگی کلاس درسی ساده ترین نوع این گونه چارتهاست. 

صفحه 76:


صفحه 77:
انواع چارت ها بر اساس ماهیت محتوا !| چارت های اخباری: ورقه یا تابلوهایی که به دیوار نصب شده نظیر پوسترها که اطلاعات را به گیرندگان عرضه می کنند. نشان دهنده يك ايده كلى و عمومی از یک موضوع بخصوص است. چارت های آموزشی: کلیه خصوصیات چارتهای اخباری را دارا بوده ] درک آنها مستلزم توضیحات شفاهی معلمان نیز هست. 

صفحه 78:
دسر ورقه هلیی هستند که به منظور انتقال سریع. جللب توجه و ارزان قیمت اطلاعات و یا | ترویج ایده ها و ارزشها به کار برده می شود. پوسترها نیاز به توضیح شفاهی ندارند. خصوصیات: جلب توجه فوری. ارائه موضوعی خاص. واداشتن بیننده به انجام یک کار. انواع پوستر ۱ كان ‎uses‏ در مک لحظه قادر به دریافت پیام است. ساده است و هوش و استعداد خاصی ندارد و از طریق حواس درک می شود. جند نظرى: براى گرفتن پیام قدری صرف وقت لازم است. مطللب و تصاویر بی و مرتبط با هم 

صفحه 79:


صفحه 80:
نکات مهم در بهره گیری از پوستر: -دارای هدف و منظور خاصی باشد. "بلافاصله پیام را منتقل کند. و تصب شود -در محيط نسبتا خلوتى از ديوار نصب شود. ‎eee‏ ياد و باران نبا ‎ ‏معمولا پوسترهای چند نظری را در محلهابى كه كيرندكان ييام فرصت كافى ‏حي شاش رار كا فى كشن 

صفحه 81:
پوسترها شامل انواع زیر نیز مى باشد: دستوری: در هنگام تراش فلزات از عینکهای ایمنی استفاده کنید. پرسشی: آیا موتورهای دیزل را می شناسید؟ پیشنهادی: امتحانات نزدیک است. مطالعه کنید. آخباری: اش ‎٩‏ ربان آور است. از آن بهرهيزید. 

صفحه 82:
پمفلت آموزشی پمفلت نوعی رسانه آموزشی است . در ابعاد کاغذ 4/تهیه ميشود . و به طور 0 00 کسمت تفسیم.می گرد لین رسانه می تولند آموزشی یا هشدار دهنده باشد.کم حجم بوده و برای مطالعه از حوصله شخص مطالعه کننده خارج نیست . پمقلت به عنوان یک تقویت کننده یادگیری برای جلسات گروهی و آموز فردی مورد استفاده واقع می شود . به عنوان یک یاد آورنده نکات مهم آموزشی عمل می کند. 

صفحه 83:


صفحه 84:
موضوعات عمده مورد بررسی در لین رسانه عبارت است از : ۱- بیماریها معرفی وسایل و روشها 7۳ های بهداشتی ا ول کی که جهت تهیه این رسانه می بایست در نظر باشد عبارت است از منطبق بودن مطالب و تصاوبر با شرایط محلی موجود 2 استفاده از تصاویر و رنگهای جالب "بر خورداری از زبان ساده و قابل فهم برای گروه هدف مورد نظر 7 داشتن پیامهایی که می بایست کوتاه و مرتبط با موضوع پمفلت باشد | ذکر آدرسی جهت پاسخگوئی به سوالاتی که ممکن است به دنبال مطالعه برای مخاطب ایجاد شود. 

صفحه 85:
رسانه پمفلت در سه قسمت ۱- روی جلد ۲- صفحات داخلی ۳- صفحه پشت تست ميشود . صفحه روی جلد : - نام و نشان ساز ان تهیه کننده قید می شود - عنوان کار قید میشود . - تصویر متناسب با موضوع ۰ طرح میشود. - نام فرد ‏ واحد یا مرکز تهیه کننده , قید میشود . - تاريخ انتشار قيد ميشود = روف هر فلت بر است فد نود 

صفحه 86:
صفحات داخلی : - با نام خدا آغاز میشود - در مقدمه اهمیت موضوع قید میشود . - از تصاویر مناسب با شرایط محلی استفاده میشود - از تنوع رنگ استفاده میشود - ادبیات به کار رفته . ساده و قابل فهم می باشد ‎gale =‏ .ناه و رای گروه هدف ,مقلت مفهوم می باشد. ‎ 

صفحه 87:
اگر موضوع بررسی یک بیماری باشد موارد زیر رعایت میشود: - معرفی کلی بیماری راه های سرایت یا بتلا به بیماری - پیش گیری و درمان بیماری اگر موضوع طریقه استفاده از وسایل و یا روشها باشد : - زمان استفاده - مکان استفاده از وسیله - مدت استفاده از وسيله يا روش - طرز تهيه يا استفاده و تاثيرات وسيله يا روش اكر موضوع يمفلت بررسى رفتار باشد: - فايده يا ضرر رفتار مورد نظر . 

صفحه 88:
- در صورت نیز از هشدار یا شعار ۰ آيه . رولیت یا نقل قول ( یکی یا چند مورد ) استفاده مشود تشانی و شماره تمالس جهت پاسخگوتی به سوالات قید ميشود . ویژگی یک شعار خوب استفاده شده در پمفلت عبارت است از : ساده و صریح باشد ۰ مخاطب معنی آن فورا بفهمد ۰ مثبت باشد ( دعوت به انجام یک 

صفحه 89:
نمودارها ره هایی که روابط عددی و نسبی موضوعات مختلف را تشان می دهند و پیام گیران را درک معنای خاص یک توده از اطلاعات پیچیده می کنند. انواع نمودارها شامل: نمودار خطی: دقیقترین نوع نمودار و از دو مقیاس اندازه گیری که یکی در امنداد قائم و دیگری در محور افقی قرار دارد ( تشان دادن رابطه بین دو سری اطلاعات کمی ). تمودار ستونی ساده ترین نمودار از نظر خواندن» از این نمودار برای مقايسه تعكلق محدوفی اطلاعات کمی در فاصله های زمانی مشخص استفاده می شود. نمودار دایره ای: برای ارائه اطلاعات از مقیاس درصد استفاده می شود. یک دايره به ق مختلفی تقسیم شده و هر قسمت درصدی از کل را نشان می دهد. نمودار تصویری: از اشکال و سمبل ها به جای ستون استفاده می شود. شکل های حقیقی در آن مورد استفاده می شود. ‎Qo‏ 

صفحه 90:
نمودار خطی یس ee Ceoup? 

صفحه 91:


صفحه 92:
نمودار دايره ای سهم بخشهاى مختلف اقتصادى در اننشار كازهاى كلخانه اى | انرژی(منا وکارخاند ا | کشاورزی 0 | سرت > خانوار ونهادها ا ثرآشهاوصنمني لا صنابعديكر ال 

صفحه 93:
رسانه های آموزشی نورتاب فيلم استريب لا اسلاید أ طلق شفاف 

صفحه 94:
فیلم استریپ ‎ee‏ سا باسی ها نم جاصی بر روی یک نوار فیلم ۳۵ میلیعتری چاپ شده باشد. نوع یک قابی, به طور عمودی در پروژکتور قرار مى كيرد و نوع دوقابی به صورت افقی در پروژکتور قرار می گیرد. مزلیء فلم استریها را همراهبا صدا نیز می تون ارئه کرد و ترتیب مواد در ارائه یا نگهداری بهم نمی خورد. 

صفحه 95:
اسلاید صفحات شفاف و یا فیلمهای دارای تصویر که در لثر عبور نور از آنها تصویر بر روی ام شود اسلایدها تصاویر شفافی هستند که بر روی فیلم (معمولا ۵ میلیمتری ) تصویر برداری شده و در قابهای ۵۸۵سانتیمتر (۲۵۲ اینچی) فلزی, مقوایی و یا پلاستیکی قرار داده می شوند. : طلق شفاف: یک رسانه دیداری شفاف است که از تصویری رنگی یا سیاه و بر روی سطحی از پلاستیک شفاف تشکیل شده است. 

صفحه 96:
دستگاه اورهد: دستگاهی که طلقهای شفاف را با ن نشان می دهند بو ور آورهد نام دارد ( شفاف نما ). پروژکتور لیک: دستگاهی است مات نما برای نملیش اشکال. نوم اجسام سه بعدی کوچک. 

صفحه 97:


صفحه 98:
طراحی منظم آموزشی 

صفحه 99:
تعریف طراحی آموزشی طراحی آموزشی. پیش بینی و تنظیم رویدادهای آموزشی بر اساس اهداف. محتوا و امکانات موجود با توجه به ویژگیهای مخاطبان است. توجه و دقت در تنظیم طرح آموزشی می تولند موجب کارایی و اثربخشی آموزش شود / طراحی آموزشی به شناسایی و اعمال روشهای خاص آموزشی جهت دستیابی به خاص آموزشی ( در حیطه شناختی. عاطفی و رفتار ) از طریق یک محتوای خاص ب مخاطب خاص اطلاق می شود. 

صفحه 100:
در فرایند طراحی می توان از الگوهای مختلف استفاده کرد. اما در تمام الگوها حداقل چهار مرحله اساسی را بايد مورد توجه قراردد. این گامها عبارتند از گام اول: تعیین هدفهای آموزشی گام دوم: تحلیل موقعیت آموزشی گام سوم: تعیین محتواء روش تدریس و وسیله آموزشی گام چهارم: تحلیل و تعیین نظام ارزشیابی 

صفحه 101:
گام اول: هدفهای آموزشی, ب ن هدفهای آموزشی کننده وضعیت مطلوب در یک رویداد آموزشی هستند. هدفهای خوب تنظیم شده حداقل باید دارای چهار ویژگی زیر باشند: اط و اه ی بر اساس فعالیتهای مخاطبین تنظیم شوند. ۲.توصیفی از نتایج یادگیری باشند. ۲صریح. روشن و قابل فهم باشند. ۴قابل مشاهده و اندازه گیری باشند. 

صفحه 102:
انواع اهداف آموزشی: ۱-هداف کلی ۲-اهداف جزئی ( اهداف اختصاصی ) ۳.اهداف رفتاری 

صفحه 103:
برای نگارش هدفهای آموزشی. سه مرحله اساسی باید طی شود: الف: تعیین هدف یا هدفهای کلی آموزشی هدفهای کلی آموزشی. امداقی هستند که در پایان یک دوره پا جلسه آموزشی باید تحقق يابند. اين دسته از اهداف. معمولا به صورت عبارتهاى كلى مطرح می/‌شوند. مثلا: آشنا كردن فراكيران با طراحى منظم آموزشى. هدفهاى كلى آموزشىء معمولا به علت عدم صراحت. قابل تعبير و تفسيرند. 

صفحه 104:
ب- تبدیل هدف کلی به اهداف جزئی هدفهای جزئی نسبت به هدفهای کلی محدودتر و مشخص تر و نسبت به هدفهای | ۱ رفتاری, دارای جامعیت بیشتری هستند. فراگیر بتواند: ۱- مراحل و اجزاه مختلف الگوی طراحی آموزشی را ذکر کرده و درباره آ دهد. ۲ برای تدریس درس بخصوصی طراحی منظم آموزشی بعمل آورد 

صفحه 105:
‎ee‏ دای جزنی به هدفهای رفتاری ‏هدفهای رفتاری؛ اهدافی هستند که نوع رفتارهلیی را که انتظار داریم فعالیت آموزشی در دانش آموزان ایجاد شود. به دقت بیان می کنند. ‏یک هدف رفتاری موثر و خوب تعریف شده. هدفی است که صریح و قابل " ‏نتیجه ای قابل اندازه گیری داشته باشد. ‎ 

صفحه 106:
اری دارای سه ویژگی زیر می باشند: ايد دقيقا مشخص و خوب تعریف شده باشد( فعل رفتاری ) يا عملكرد بايد دقيقا بيان شود ( امکانات و محدودیتها ) "ا-معيار سنجش رفتار مورد نظر دقيقا معين شود ( معيار ميزان مهار 

صفحه 107:
واژه رفتار در کله اهداف یاد شده بصورت قلبل مشاهده و اندازه گیری انتخاب شده و با او ول در مورد عملکرد فراگیر اظهار نظر نمود در حالیکه استفاده از واژه های غیرقابل مشاهده و اندازه گیری چنین خاصیتی را درا نیستند. به عنوان مثال. بکار بردن کلماتی نظیر: فهمیدن. درک کردن؛ دانستن . ايم لذت بردن؛ چون قابل مشاهده و اندازه گیری نیستند نمی توانند معلم و یا هر گرد ناظر کی راد و حول هدف توسط فراگیر مطمتن سازند. وان ‎Gite dee ala‏ بازگو کردن. طبقه بندی کردن» حل کردن» ساختن, مق کردن» کمتر قابل تفسیرند و تشان 

صفحه 108:
شرایط در هدف رفتاری شامل: ۱ -بادگیرنده در هنكام عملکرد چه وسایل و منابعی در اختیار خواهد داشت؟ ( امكانات ) ۲ یادگیرنده در هنگام عملکرد از کاربرد چه وسایل و منابمی محروم خواهد/ بود؟ ( محدودیت ) ۳ 2۶ .ااوضا و احوللی بادگیرنده به عملکرد خواهد پرداخت؟ و احوال عملکرد ) 

صفحه 109:
معيار: حداقل میزان قابل قبول بروز رفتار می باشد. معیار هدف مشخص کننده آن است که بروز رقتر ۲ د مرا از حطا و یا نتصانی قابل قبول تلقی می شود. راههای مشخص کردن معیار اهداف رفتاری به شرح زیر می باشد: ۱-با استفاده از محدوده ۲-با توجه به تعداد پاسخهای درست ۲با توجه به درصد یا نسبت ۴ب توجه به ویژگیهای عملکرد 

صفحه 110:
مثالی از اهداف رفتاری کامل ( در بردارنده رفتار. شرایط. معیار ) فراگیر بتواند: ۱-در کلاس درس و حضور معلم ( شرایط: اوضاع و احوال ) و بدون در دست داشتن هرگونه متن توصیفی ( شرایط: محدودیت ) با در اختیار داشتن رئوس اصلی مطللب ( شرایط: امکانات ). در مدت زمان ۲۰ دسل زملنى ) جرايى كاربرد نظريه عمومى سيستم ها را در طراحى منظم آموز توصیف کندر رفتار ). 

صفحه 111:
مثالی از اهداف رفتاری کامل ( در بردارنده رفتار. شرایط. معیار ) فراگیر بتواند: ۲-در حضور گروهی از معلمان شاغل ( شرایط: اوضاع و احوال و عملکرد ) و با استفاده از چارت آموزشی ( شرایط: امکانات ). از میان فهرستی ازرالگوهای طراحی منظم آموزشی, حداقل یک الگو ( معیار: تعداد پاسخها »را معرفی/کند ( رفتار ). 

صفحه 112:
يه يلوم طبقه بندى اهداف آموزشى بنيامين بلو ١-حيطه‏ شناختی ۲-حیطه عاطفی ۳-حیطه روانی- حرکتی. 

صفحه 113:
۱-در حیطه شناختی اهدافی قرار می گیرند که محتوای مربوط به آنها عمدتا جنبه نظری داشته و یادگیری آنها مستلزم فعالیتهای صرف ذهنی و عقلانی است نظیر انه رو رباشی: تاریت, هبات . ۲-حیطه عاطفی مربوط به اهدافی می شود که محتوای مربوط به آنهاجنبه ایجاد وی تغییر نگرش, طرز فکر و بطور کلی ارزشها را دارد نظیر دروس مربوط به دینی, اخلاق. ۲-محتواهای مربوط به حیطه رولنی - حرکتی اختصاص به آموزش مهارتها را ی ی 

صفحه 114:
گام دوم: تحلیل موقعیت آموزشی در این مرحله معمولا پرسشهایی به شرح زیر ممکن است برای معلم مطرح شود: "_رویدادها و تجاربی که سریعتر و بهتر دلنش آموزان را به هدفهای آموزشی می رسانند. کدامند؟ | چگونه بلید فعالیتهای آموزشی دلنش آموزان را سازماندهی کره 3 هدفهای آموزشی تعیین شده. تحقق 

صفحه 115:
۲ در لین مرحله. معلمان بلید کلیه فعالیتهای آموزشی را که منجر به یادگیری می از فعالیتها را که برای رسیدن شود را بررسی و بادداشت کنند. سپس آن دسته به هدفها چندان مهم و ضروری به نظر نمی رسند. از مجموعه فعالیتهای آموزشی حذف کنند تا در نهایت مجموعه ای از فعالیتهای مناسب و رای رسیدن به هدفهای آموزشی به دست آید. 

صفحه 116:
طراح. موظف است نوع گروه . تعداد و نحوه فعالیت آنها را پیش بینی کند و نقطه آغاز فعالیتها را بر اساس ارزشیابی تشخیصی معین سازد. بنابراین تحلیل و تعیین موقعیت آموزشی فرایندی است که در آن فعالیتهای آموزشى. نوع ارتباط بين هدفها و فعاليتها. رفتار ورودى. نقطه آغاز فعاليتٍ بر اساس ارزشیابی تشخیصی و حتی گروههای تدریس- یادگیری, تحلیل و تعیین می 

صفحه 117:
الف- فعالیتهای آموزشی ( مرتبط با کلاس درس ) به مجموعه فعالیتهای معلم و دانش آموزان در یک زمان معین. برای تحقق اهداف آموزشی معین. فعالیتهای آموزشی گفته می شود. بنابراین فعالیتهای آموزشی شامل دو قسمت فعالیت مشخص می پاشد: ۱-فعالیتهای معلم ( روش تدریس ) نقشهایی از قبیل: توضیحات لازم در زمینه اصول و مفاهیم. جهت دادن فعا یادگیری دلنش آموزان, نظارت بر عملکرد دلنش آموزان و راهتملیی آنهاء دادن بازخورگربه منظور تقویت و اصلاح فعالیتهای آموزشی دانش آموزان و ... 

صفحه 118:
۲-فعالیتهای دانش آموزان ( تجارب یادگیری ) به مجموعه فعالیتهایی که دانش آموزان برای دستیابی به نتایج یادگیری انجام می تجارب يادكيرى مى كويند. تجارب یادگیری یا فعالیتهای دانش آموزان, بلید متناسب با | | اهداف آموزشی و متنوع باشند. برای مثال معلمان از دانش آموزان خود بخواهند که درباره موضوعی گزارشی تهیه کنند و با یکدیگر به بحث و مناظره بپردازند. برای همکلاسی های خود سخنرانی بسازند. کاری را انجام دهند. اطلاعاتی را جمع آوری کنند و به شکل یک کل ارلئه دهند. نمایش و تثلتر اجرا کنند و بازیهایی را که جایگزین زندگی واقمی انجام دهند. چیزی رابه طور ذهتی مجسم کرده و آن را بسازند. درباره چیزی یا انده ای تحلیل و قضاوت کنند. 

صفحه 119:
ن رفتار ورودی ‎١!‏ رفتار ورودى. تواناييها و قابليتهايى هستند كه دلنش آموزان بايد قبل از شروع ور دی داشته باشند تا مفاهیم جدید را بفهمند و بتوانند به ‏هدفهای جدید دست یابند. ‎G ‎& ‎3 ‏ع‎ ‎8 ‎2 ‏ع‎ ‏آموزان را بدون توجه به تواناييها و قابليتهاى دلنش آموزان انتخاب کند. در ای ‏صورت. دانش آموزان نسبت به انجام فعاليتها بى تفاوت مى شوند. 

صفحه 120:
ج: ارزشیابی تشخیصی | ارزشیابی تشخیصی نوعی ارزشیابی است که سوالهای مربوط به آن بر اساس رفتار ورودی طراحی می شود و قبل از تدريس. باید اجرا گردد. 1 از طریق ارزشیلبی تشخیصی می توان معلومات و تونیبها و مهارتهای لازم دانش آموزان را برای ورود به مطللب جدید. تشخیص داد. ارزشیلبی تشخیصی/ اينکه معیاری برای سنجش رفتار ورودی دانش آموزان است. وسیله ای ! به کمک آن می توان نقطه آغاز فعالیتهای آموزشی را به دقت مشخص کرد. 

صفحه 121:
ح- تعیین گروههای یاددهی - بادگیری سازماندهی دانش آموزان و گروهبندی آنها در فعالیتهای آموزشی از اهمیت خاصی ۱ كن وال موثر در تخاب گروههای یاددهی- یادگیری ماهیت اهداف و فعالیتهای آموزشی است. مثلا اگر اهداف و فعالیتهای آموزشی در حیطه رولنی- حرکتی ( مهارتهای عملی ) باشند. حتما دانش آموزان برای اجرای فعالیتهای آموزشی بايد به گروههای کوچک تقسیم شوند. تا تحقق هدفها امکانپذیر گرد؛ معمولا مناسبترین گروه برای هدفهای شناختی گروه بزرگ ( ۲۰ تا ۴۰ نفر ) م/برای هدفهای عاطفی, گروه کوچک يا متوسط ( ۵ تا ۲۰ نفر ) می باشد. 

صفحه 122:
گام سوم: تعیین محتواء روش تدریس و وسیله آموزشی محتوا بليد كاملا متناسب با اهداف و قابل تدریس در زمان تعیین شده باشد. سازماندهی | | محتوا در فرایند اجرا بسیار اهمیت دارد. در صورت امکان: مطالب آسان باید قبل از مطللب پیچیده و مشکل ارائه گردد. مفاهیم نظری باید قبل از فعاليتهاي عملی ارائه شوند. محتوا باید.با توانایی دلنش آموزان انطباق داشته باشد. فعالیتهای آموز: نباید منحصر به محتوای ‎GES‏ درسی شود. محتوا با اصول و مفاهیم علمی لن/رشته ‎mee ype eet‏ وا 2.۱ زمان تحصیص یافته برای تدریس منطیق باشد. 

صفحه 123:
انتخاب روش تدریس 000007 ۰ ۰ رانی معلم اطلاق نمی شود بلکه شامل فعاليتهاى متعددی چون. سازماندهی فعالیتهای آموزشی یک گروه کوچک یا بزرگ دانش آموزان. به کارگیری فیلم یا دیگر رسانه ها می باشد. 

صفحه 124:
انتخاب وسایل آموزشی و فضاهای آموزشی وسایل آموزشی به مجموعه امکانتیاطلاق می شوند که می توانندشرایطی را فراهم سازند تا ۲ 1 | ‎oe ١‏ رس بت و باينارتر صورت كيرد. معلم كارامد بلي لاع و اقنسام | رسانه ها و وسايل آموزشى را براى انتقال ييامهاى آموزشى بشناسد و درست به كار كيرد. | وسایل انتخاب شده باید متناسب با محتواء موقعيت آموزشىء روش تدریس و اهداف آموزشی باشد. ۲ هدفهای رفتاری بهترین راهنما برای انتخاب و به کارگیری وسایل آموزشی هستند. | كيفيت فنىء قابلیت دسترسی, سادگی و هزینه از معیارهای دیگر در انتخاب و آموزشی است. 

صفحه 125:
گام چهارم: تحلیل و تعیین نظام ارزشیابی ( ارزشیابی و اصلاح طرح) معیارها بلید در اولین فرصت مناسب به طور واضح و روشن در اختیار دانش آموزان که وتات اررشلبی نیز از ابتدای آموزش باید مشخص گردد تا به دانشل آموزان امکان داده شود که خود را برای ارزشیلبی آماده کنند. سوالها بلید مه اهداف رفتاری و فعالیتهای آموزشی باشد. اسب با 

صفحه 126:
بایستی قراگیران مورد ارزشیلبی قرار گیرند تا میزان پیشرفت آنان با توجه به اهداف از پیش تعیین شده مشخص گردد و آمادگی آنان برای شروع مراحل بعدی نشان دا نو آس ارزشیابی اسطلاحا " ارزشیابی مرحله ای " خوانده می شود. | همچنین میزان پیشرفت تحصیلی فراگیران در پایان دوره ( ترم. سال ) نیز بایستی مورد ارزیابی قرار كيرد كه به آن يس از بررسى ميزان ييشرفت و تعيين عوامل موثر بر آن بايستى اقدامات لازم ردر جهت رفع نواقص و اشکالات موجود بعمل آید. که اصطلاحا " اصلاح طرح نامیده می شود. لین امر با استفاده از يافته های حاصل از ارزیلبی صورت می گیرد 

صفحه 127:
آرزشیابی از کار مخاطبین اطلاعات زیر را فراهم می سازد: ۱-اشکالات و نواقص موجود در طرح آموزشی از نقطه نظر اهداف. محتواء شیوه هاء مواد و وسایل آموزشی و عناصر دیگر. ۲-میزان آمادگی فراگیران برای قبول آموزشهای بعدی. ۳-کفایت ابزارهایی که در اندازه گیری پیشرفت تحصیلی فراگیران مورد است گرفته اند. 

صفحه 128:
اصلاح طرح می تواند به اقدامات زیر منجر شود: ۱-روشن تر کردن اهداف از طریق اصلاح جملات در صورت لزوم ۲-انتخاب راههای بهثر جمع آوری داده ها درباره توانایی هاء علایق و نیازهای فراگیران ‎١١‏ اناب مامتواى جديد و يا تغيير در مختواى قبلى. ‎ ‎5 ‏سريب‎ gle ag ges ‏۵-انتخاب تجارب یادگیری جدید. #-تعيين مجدد مسئوليت های افراد وابسته به طرح و يا دعوت از افراد جديد براى همكارى. ۷-تقبیر در مدت زمان طرح, مدت زمان بعضی از مراحل و سازماندهی مجده ‎Ig‏ فعاليها ‏۸اصلاح وسایل و روشهای ارزشیابی. ‎ 

صفحه 129:
از توجه شما سپاسکزارم ۳ 5 ۳-۹ 

تعریف و مبانی تکنولوژی آموزشی 2  واژه تکنولوژی از کلمه تکنولوژیا ( ) Techno logiaک ه در یونان به معنای انجام دادن سیستماتیک یک هنر یا حرفه می باشد ،گرفته شده است. تکنو ( ) Technoتلفیقی از یک هنر و یک فن به معنای مهارتهای عملی شامل دانستن و انجام دادن .تکنیک یعنی انجام دادن ماهرانه هر کار. لوژی ( ) logosبه معنی استدالل ،تبیین و ارائه دلیل و معادل پسوند " شناسی " است. ‏ تکنولوژی یعنی به کارگیری منطقی دانش و هر گونه مهارتهای عملی که در آن از نتایج دانش و یافته های علمی استفاده می شود. 3  تکنولوژی علم به انجام ماهرانه امور است. تکنولوژی یعنی دانش کاربردی در مقابل علم محض. تکنولوژی یعنی تبدیل علوم محض به علوم کاربردی .علوم محض نظری برای پاسخ گویی به مسائل روزمره قابل استفاده نیستند و مجددا باید از نظر کاربردی مطالعه شوند .عمل تبدیل این علوم به قوانین کاربردی یا به کار بستن و به کار بردن علوم محض در هر رشته را تکنولوژی آن علم می نامند. 4  آموزش از نظر دکتر فردانش :مجموعه تصمیمات و اقداماتی که یکی پس از دیگری اتخاذ می شود و هدف از آن دستیابی هر چه بیشتر فراگیر به هدفهای آموزشی است. تعریف تکنولوژی آموزشی دکتر فردانش :مجموعه روشها و دستورالعملهایی که با استفاده از یافته های علمی برای حل مسائل آموزشی اعم از طرح ،اجرا و ارزشیابی در برنامه های آموزشی به کار گرفته می شود. 5 تعاریف تکنولوژی آموزشی جیمز براون " تکنولوژی آموزشی فراتر از کاربرد ابزار و وسایل است .آن عبارتست از روش منظم طراحی ،اجرا و ارزیابی کل فرایند تدریس و یادگیری ب ا استفاده از هدفهای بخصوص و بهره گیری از یافته های پژوهش در روانشناسی و ارتباط انسانی و بکارگیری ترکیبی از منابع انسانی و غیر انسانی به منظور ایجاد یادگیری موثرتر، عمیق تر و پایدارتر". 6  بنابراین ،تکنولوژی آموزشی یعنی استفاده عملی از نظریات و یافته های علوم مختلف به منظور تسهیل ،تسریع ،تعمیق و تثبیت یادگیری. هدف تکنولوژی آموزشی :تسهیل ،تسریع ،تعمیق و تثبیت یادگیری است. 7 تاریخچه تکنولوژی آموزشی تکنولوژی آموزشی در طی تکام ل خود از چهار مرحله گذر کرده و اکنون وارد مرحله پنجم شده است .بیشتر کشورها این مراحل را تجربه کرده اند. مرحله اول :ابزار و وسایل مرحله دوم :مواد آموزشی مرحله سوم :نظام های درسی مرحله چهارم :نظام های آموزشی مرحله پنجم :نظام های اجتماعی 8 مرحله اول :ابزار و وسایل در س الهای 1900کارخان ه های س ازنده ابزار شروع ب ه س اختن انواع پروژکتورها کردند .در ابتدا هدف آنها این نبود که از پروژکتورها در مدارس استفاده شود ولی این ابزارها کم کم در مدارس رسوخ کردند .این ابزارها قادر بودند تصاویری را بر روی پرده نمایش دهند و گاه همزمان صدا را نیز با تصویر تولید می کردند. ‏ این ابزارها بیشتر هدف تجاری داشت و مواردی که به وسیله این ابزار نمایش داده می شد هدف سرگرم کننده داشت و مواد مورد نیاز مدارس تولید نمی شد .خیلی زود مدارس پی بردند که صرفا مجهز بودن به ابزارهایی چون انواع پروژکتورها یا ضبط صوت و گرامافون نمی تواند پاسخگوی نیازهای آنها و مشکل گشای معضالت آموزشی باشد. 9 مرحله دوم :مواد آموزشی صاحبان صنایع برای ترغیب بیشتر مراکز آموزشی جهت استفاده از تولیدات آنها، س عی کردن د ت ا از افراد متخص ص برای تولید نرم افزارهای مورد نیاز مدارس استفاده نمایند .اولین مواد آموزشی که در تاریخ تکنولوژی آموزشی به صورت نظام مند مورد استفاده قرار گرفت ،اسالیدهای آموزشی در مدارس آمریکا بودند .به دنبال آن در حدود سالهای 1910اولین فهرست فیلمهای آموزشی برای استفاده منظم در مدارس آمریکا منتشر شد .کتاب ها و نقشه های ویژه کودکان منتشر گردید. 10  ...مرحله دوم :مواد آموزشی پژوهش هایی که در این دوره از تکامل تکنولوژی آموزشی انجام گرفت درباره تاثیر رنگ بر آموزش ،اندازه تصویر و همچنین تاثیر مشخصات تصویر برای جلب توجه بیشتر بود. اما به زودی متوجه شدند که بیشتر اوقات تفاوت قابل مالحظه ای بین آموزش سنتی و آموزشی که از طریق ارائه مواد گران قیمت صورت می گرفت وجود ندارد ،بلکه عناصر دیگری مثل معلم و شاگرد نیز در آموزش و یادگیری دخالت دارند. 11 مرحله سوم :نظام های درسی ()1950 تمام عوامل از قبیل :معلم ،دانش آموز ،ابزار و مواد آموزشی و محیط آموزشگاه باید به عنوان یک سیستم و کل واحد در نظر گرفته شوند .توجه به نیازهای شاگردان و تعیین اهداف رفتاری از جمله مواردی است که در این دوره به آنها پرداخته شد. همچنین در این دوره طراحی سیستم های آموزشی ( بیشتر انفرادی) مورد توجه قرار گرفتند .خودآموزها و آموزش های برنامه ای از جمله محصوالت این دوره می باشند. تحقیقات این دوره بیشتر به ویژگیهای روانی فراگیران و گرایش آنان به موضوعات درسی معطوف است. 12 مرحله چهارم :نظامهای آموزشی مواد آموزشی نوشتاری ،شنیداری و دیداری با مطالعه جامعه ای که فرد در آن رشد کرده است و با توجه به نیازهای جامعه تهیه می شود ،یعنی هم به فردیت شخص و نیازهای او توجه می شود و هم به نیازهای جامعه ،امکانات معموال در محل در اختیار یادگیرنده قرار می گیرد ولی او خود مسئول یادگیری خود است. آموزش منظ م فق ط ب ه ص ورت آموزش رس می مدرس ه ای نیست بلک ه در سطح جامعه انجام می گیرد .بسته های آموزش ی در اختیار یادگیرنده قرار می گیرد و خود یادگیرنده مس ئول یادگیری خوی ش اس ت .رادی و و تلویزیون آموزشی از محصوالت این دوره می باشد. 13 مرحله پنجم :نظام های اجتماعی تکنولوژی آموزشی بیشتر به عنوان فلسفه ای است حاکم بر کل آموزش که در یک کشور برای رسیدن به هدفهای رشد و توسعه انجام می گیرد .در این مرحله تکنولوژی آموزشی مخصوص افراد یا سازمان خاصی نیست بلکه حیطه عمل هر فرد یا سازمانی را که برای رشد و توسعه کشورش کار می کند را در بر می گیرد. 14 آشنایی با فرایند ارتباط برای برقراری آموزش 15 ارتباط ( ) Communication در برقراری ارتباط ب ا دیگران ،کلمات 7درص د ،لح ن 37درص د و زبان تن ( رفتار و عملکرد ) 55درصد نقش دارند. تعاریف ارتباط: معنی لغوی :ربط دادن ،پیوند چیزی به چیزی ،اتصال و رابط در علوم ارتباطات ب ه معنای انتقال اندیشه ها ،ایجاد پیوس تگی اجتماعی و اشتراک فکری و همکاری عمومی را در بر می گیرد. 16  ارتباط عبارتست از فن انتقال اطالعات و افکار و رفتارهای انسانی از یک شخص به شخص دیگر. فرایند انتقال پیام از فرستنده به گیرنده مشروط بر آنکه محتوای مورد انتقال از فرستنده به گیرنده منتقل شود. 17  فرایند انتقال پیام از فرستنده به گیرنده به شرط همسان بودن معانی بین آنها. فرایند مبادله اطالعات و احساسات. ارتباط فرایند تبادل داده ها است که معموال از طریق مجموعه ای از نمادهای مشترک انجام می گیرد. 18  کلمه ارتباط معرف تمام فرایندهایی است که به وسیله آنها یک اندیشه می تواند ،اندیشه دیگری را تحت تاثیر قرار دهد. به عبارت دیگر ارتباط سبب می شود که وجدان انسان در وجدان دیگران تصاویر، مفاهیم ،تمایالت و رفتارها و آثار روانی گوناگون پدید آورد. در فرایند آموزش ،ارتباط یعنی اشتراک اطالعات ،نگرش و مهارت میان معلم و شاگرد. 19 انواع ارتباط ارتباط درون فردی ،ارتباط فرد با خود ارتباط میان فردی ،ارتباط فرد با دیگری ارتباط گروهی ،ارتباط با گروه قابل شناسایی و شمارش ارتباط جمعی ،ارتباط با جمعیت غیرقابل شمارش 20 ارتباط درون فردی ،ارتباط فرد با خود یک داد و ستد ارتباطی است که در درون وجود شخص روی می دهد و می توان آن را حرف زدن با خود نامید. مصادیق ارتباطات درون فردی: ارتباط درون فردی ،اعمال ذهنی خودآگاه انسان مانند تفکر ،محاسبه و ارزیابی خود و دیگران و روابط میان خود و دیگران ،برنامه ریزی ،تخیل و یادآوری و همچنین اعمال ذهنی ناخودآگاه ،مانند خواب دیدن را در بر می گیرد. 21 ارتباط میان فردی ،ارتباط فرد با دیگری به ارتباط و مراودات بی ن دو فرد اطالق می شود .پیدا کردن نقاط مشترک در ایجاد یک ارتباط خیلی مهم است .با انسانها از مواردی که دوست دارند، صحبت و ارتباط را آغاز کنید. قضاوت در مورد دیگران ارتباط با آنها را مختل می سازد. بعض ی اوقات قس متی از بحثهای گوینده را ب ه او بازگ و کنید تا اطمینان حاصل کند که شما حرفهای او را می فهمید. کلمات در ارتباطات حت ی االمکان ص ریح -کوتاه -دقی ق -ص حیح -مودبانه و پرمحتوا باشد. 22 ارتباط گروهی ،ارتباط با گروه قابل شناسایی و شمارش مانند ارتباط معلم و شاگردان و شاگردان با هم در کالس درس ارتباط جمعی ،ارتباط با جمعیت غیرقابل شمارش مانند ارتباط از طریق رسانه های جمعی روزنامه ها ،صدا و سیما و .... 23 اجزاء فرایند ارتباط: برای برقراری ساده ترین نوع ارتباط حضور سه عنصر فرستنده پیام ،پیام و گیرنده پیام ضروری است. فرستنده پیام از وسیله ( کانال ) برای انتقال پیام استفاده می کند ،بازخورد عنصر پنجم خواهد بود. همواره دربرقراری ارتباط موانعی وجود دارد .به این موانع ارتباطی در اصطالح " پارازیت " گفته می شود. پیام به صورتی که در ذهن فرستنده مطرح است بدون آنکه به صورت رمز در آید قابل انتقال نیست .و از طرف دیگر منبع گیرنده نیز بایستی رمز دریافت شده را از طریق حواس و سلسله اعصاب به مغز برده و از رمز خارج کند و مفهوم را درک نماید. 24 پارازیت های ارتباطی به هر عامل مخلی گفته می شود که مانع از برقراری کامل ارتباط گردد. انواع پارازیت های ارتباطی -1 پارازیتهای فیزیکی؛ که مانع از انتقال پیام می شوند نظیر سر و صدا ،نور و گرما و سرمای زیاد که با استفاده از وسایل جلب توجه و تکرار مجدد مطالب می توان تاثیر پارازیت های فیزیکی را کاهش داد. -2 پارازیتهای استنباطی؛ زمانی رخ می دهند که سوء تعبیر در مورد پیام پیش آید. مثال فرستنده از کلماتی استفاده می کند که درک آنها برای گیرنده پیام مشکل است و یا کلمات به کار گرفته شده برای فرستنده و گیرنده پیام ،معانی متفاوتی داشته باشد. پارازیتهای استنباطی را می توان با تعریف لغات و اصطالحات نا آشنا و کاربرد لغات و اصطالحات آشنا و مطابق عالیق و تواناییهای مخاطبان کاهش داد. 25 منابع پارازیت از نظر متخصصان -1فرستنده پیام :مانند معلم کسل و بی عالقه عامل مخل در فرایند ارتباط است. -2گیرنده پیام :با دانش پایه ضعیف ،مضطرب و حواس پرت -3پیام :مبهم ،نارسا و غیر منطبق با نیاز و عالقه گیرنده پیام -4وسیله انتقال پیام :نظیر نقص فنی وسایل و دستگاههای مورد استفاده معلم در انتقال پیام ،بنابراین برای رفع هر یک از موانع فوق ،معلم ابتدا باید مشخص کند که عامل مخل مربوط به کدام یک از عناصر ارتباطی است. 26 مدل های ارتباطی اولین کسی که ارتباط را به صورت یک مدل ارائه داد ارسطو بود .ارسطو هر ارتباطی را شامل 3جزء می دانست :گوینده ،گفتار( پیام ) ،مخاطب .ارسطو در مدل خود فقط به ارتباطهای رو در رو به صورت گفتاری توجه داشت. مدل ارائه شده توسط هارولدلسول مدلی است که اجزاء آن در موقعیتهای آموزشی بیشت ر قاب ل مشاهده اس ت .این مدل عناصر یک موقعی ت ارتباطی را ب ه کمک کلمات سوالی شناسایی می کند. 27 مدل لسول دارای پنج عنصر به شرح زیر می باشد: چه کسی ( گوینده پیام :نویسنده ،سخنران ،کارگردان فیلم ) چه می گوید ( پیام :نوشته ،گفتار ،صدا و موسیقی زمینه ) از چه راهی ( حامل ارتباطی :کتاب ،امواج هوا ،فیلم ) به چه کسی ( مخاطب :خوانندگان ،شنوندگان ،بینندگان فیلم ) با چه تاثیری ( اثر پیام بر گیرنده :بسته به محتوای پیام تاثیر بر گیرندگان متفاوت است ) در این مدل ارتباطی جایی برای هدف از ارتباط در نظر گرفته نشده است. 28 29  مدل دیگری که به عنوان مدل ایندیانا معرفی شده است ارتباط را به شکل دایره معرفی می کند. در ای ن مدل اجزاء بدی ن ص ورت معرف ی م ی شون د :هدفه ا ،مخاطب ،محتوا، سازمان ،وسیله ،ارائه ،ارزشیابی این مدل از شیوه سیستمها و روانشناسی تربیتی بهره می گیرد و به اصول سازماندهی نیز توجه دارد. در مرحله اول هدف از برقراری ارتباط را تعیین می کنیم .نکته مهم در رابطه با هدفها در این مدل این است که هدفها باید عینی و قابل اندازه گیری باشند. زیرا ارزشیابی از هدفهای کلی و مبهم مشکل است زیرا افراد مختلف تفسیرهای گوناگونی از آنها خواهد داشت. 30 در مرحله دوم با توجه به هدف یا اهداف ،مخاطب مورد شناسایی دقیق قرار می گیرد .تواناییها و دانسته های او را سنجید و مناسب با آنها برای او برنامه ریزی آموزشی کرد .فضای یادگیری ،تعداد یادگیرندگان ،زمان یادگیری و نیازهای آنها در نظر گرفته شود. در مرحله سوم با توجه به هدف و مشخصات جامعه مخاطب محتوای پیام مشخص و تدوین می شود. در مرحله چهارم محتوای پیام سازماندهی م ی شود .مثال تقدم و تاخر ارائه قسمتهای مختلف آن مشخص می شود. 31 در مرحله پنجم وسیله مناسب برای برقراری ارتباط باید با توجه به هدفها و پیام گیران انتخاب شود. در مرحله ششم پیش بینی های الزم در مورد ارائه پیام به عمل آمده. و در مرحله هفتم در مورد اینکه چگونه از اجرای پیام ارزیابی الزم به عمل آید ،تصمیم گیری می شود. اگر به این مدل به عنوان یک مدل ارتباطی بنگریم ،باید در آن به کلیه اجزاء توجه شود .در ای ن مدل فرس تنده پیام دقیق ا مشخ ص نشده اس ت .ب ه نظ ر م ی رسد فرستنده پیام و تعیین کننده هدفها همان طراح موقعیت آموزشی باشد. مدل ایندیانا بهترین مدلی است که در موقعیتهای ارتباط آموزشی می تواند مورد استفاده قرار گیرد. 32 مدل سیستمی طرح پیام ( ایندیانا ) 33 در حیط ه کار تکنولوژ ی آموزش ی ،م ا هر موقعیت آموزش ی را ی ک موقعیت ارتباطی می دانیم و سعی می کنیم که کلیه اجزاء آن را شناسایی کنیم و عواملی را که ممکن است بر اجزاء اثر داشته باشند را در نظر می گیریم. 34 ویژگیهای فرستنده و گیرنده پیام مهارت لغوی: مهارت در ارسال و دریافت پیام توسط فرستنده و گیرنده پیام بسیار اهمیت دارد .نوشتن و صحبت کردن که بیشتر مورد استفاده فرستنده اند .خواندن و گوش دادن بیشتر مورد استفاده پیام گیران است. گرایش و طرز فکر: طرز فکر متفاوت فرستنده و گیرنده پیام ،ارتباط ناموفق را به دنبال خواهد داشت. 35  ...ویژگیهای فرستنده و گیرنده پیام معلومات و اطالعات: اطالعات فرستنده و پیش دانسته های گیرنده پیام در برقراری ارتباط موفق تاثیر دارند. خصوصیات اجتماعی و فرهنگی: رفتار ارتباطی طبقات مختلف اجتماعی با هم متفاوت می باشد .تعلق به گروه خاصی باع ث م ی شود ک ه فرد لغات ،جمالت و عبارات خاصی را در برقراری ارتباط مورد استفاده قرار دهد که با گروههای دیگر کامال متفاوت است. 36 ارتباط کالمی و غیرکالمی 37 ارتباط کالمی 38 ارتباط کالمی معلم در حین تدریس از " صدا " به عنوان ابزاری اساسی در حرفه خود استفاده می کند .بنابراین بایستی صدا را تربیت و ورزیده نماید .معلم یا فرستنده پیام برای برقراری ارتباط موثر می تواند از مراحل زیر استفاده کند: انتخاب دقیق واژگان: پرهیز از ابهام در گفتار ،استفاده نکردن از جمله های بلند و پیچیده استفاده از زبان خاص برای هر یک از شرایط: ‏ بسته به شرایط کالس از زبان عامرانه رسمی و معمولی استفاده شود. 39 استفاده از زبان روشن: ‏ استفاده از مثالها بینش خوبی در مخاطبان ایجاد می کند. استفاده از زبان شفاهی به همراه زبان نوشتاری: زبان نوشتاری ،رسمی می باشد در صورتی که در زبان شفاهی اغلب از اصول ثابت دستور زبان استفاده نمی شود. پرهیز از حرکتهای گیج کننده: ‏ از بازی ب ا وس ایل آموزش ی و شخص ی مانن د تس بیح ،دس ته کلی د را تکان دادن یا قسمتی از بدن به صورت ریتمیک ،داشتن تکیه کالم ،لم دادن پشت میز ،نگاه بیش از حد به کف کالس ،به صدا درآوردن انگشتها ،نشستن بر لبه میز از حرکات زائد کالس هستند و باعث حواسپرتی می شوند. 40 ارتباط غیرکالمی 41 ارتباط غیر کالمی ارتباطهای غیر کالمی زیر شاخه دانش " حرکت شناسی " است .حرکت شناسی دانشی است که رفتارهای دیداری بدن انسان را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و به دنبال حرکات ارتباطی و کشف معانی آنهاست. این علم معتق د است که حرکات ارادی کلی ه اعضای بدن به منظور برقراری ارتباط می باشند و هر کدام معانی خاصی را می رسانند که البته در جوامع مختلف این معانی متفاوت خواهد بود. 42 انواع ارتباط غیرکالمی تعامل احساسی ظاهر شخصی حرکات و اشارات 43 تعامل احساسی: بروز یک رفتار خاص توسط یک فرد و تکرار آن توسط فرد دیگر ،مانند جواب لبخند با لبخند یا نگاه کردن دانشجویان به برج و بقیه دانشجویان دیگر هم همان کار را تکرار کردند. انواع تعامل احساسی -1تعامل احساسی فرستنده پیام به محتوا :شعری که با احساس خوانده شود. -2تعامل احساسی گیرنده پیام نسبت به فرستنده پیام :چهره خندان معلم ،شاگردان را شاد می گرداند. -3تعامل احساسی فرستنده پیام نسبت به خود :فرد زمانی که با یک موقعیت ترسناک مواجه می شود با تلقین به خود احساس ترس را به حداقل می رساند .برای غم و عصبانیت نیز این حالت صادق است. 44 ظاهر شخصی فرس تنده پیام م ی توان د ب ه وس یله ظاه ر خود بی ش از آنچ ه ک ه ب ه زبان م ی آورد به مخاطبان منتق ل نماید .البته گاهی استفاده از لباسهای پ ر زرق و برق بعنوان یکی از متغیرهای بازدارنده ارتباطی عمل می کند. وضعیت بدن حالت ،چگونگی و کیفیتی است که بدن فرستنده پیام به خود می گیرد .یکی از بدترین حاالت ،وضعیت خمیدگی پشت است ،زیرا منجر به صدایی یکنواخت می شود .همچنین در ارتباط با مردم معمولی حالت خبردار نباشید. 45 حرکات و اشارات توصیفی :مانند استفاده از اندام و اعضا برای نشان دادن اندازه و مقدار چیزی تلویحی :در حالت عاطفی مانند بلند کردن دستها به آسمان هنگام دعا تعاملی :حالت احساسی شدید مانند نشان دادن انگشت سبابه به عالمت تهدید. نکت ه :شدت حال ت عاطف ی و احس اسی نوع تعامل ی از تلویح ی بیشت ر است و همچنین نوع تلویحی از نوع توصیفی بیشتر می باشد. 46 چطور می‌توانید ارتباطی خوب ،روشن و موثر برقرار کنید؟ .1ارتباط رو در رو برقرار کنید بیشتر ب ه ارتباط رو در رو و حضوری با دیگران روی بیاورید و روی انتقال پیام از طریق تابلو اعالنات ،یادداشت ،ایمیل یا هر شکل ارتباطی نوشتاری دیگر تکیه نکنید. در مکالمه ی رودر رو ،اعتماد بهتر و سریع تر ایجاد می‌شود. 47  .2شنونده خوبی باشید درحالی كه به نظر می‌رسد گوش دادن به دیگران بسیار ساده است ،اما اگر شنونده فن گوش دادن را نتواند به درس تی به‌كار ببندد ارتباط دچار مشكل می‌شود .رمز یک ارتباط موفق ،شنونده‌ی خوبی بودن است .هنگامی که دیگران صحبت می‌کنند به آن ها احترام بگذارید ،حرف‌شان را قطع نکنید و فرصت بدهید تا منظور خود را بیان کنند ،آن چه را می‌گویند خالصه و تکرار کنید ،هنگامی که هنوز فرد در حال صحبت کردن است پاسخهایتان را آماده نکنید ،ایمیل تان را چک نکنید یا برگه های کاغذ کارتان را زیر رو نکنید و سعی کنید به چشمان طرف مقابل نگاه کنید. 48  .3واضح و روشن صحبت کنید واضح و روشن صحبت کنید و از عبارت‌های مناسب استفاده کنید ،اگر گفته‌هایتان مشکل باشد ،ممکن است دیگران منظورتان را اشتباه برداشت کنند. 49  .4صریح و صادق بودن این فرآیند قابل دیدن یا شنیدن نمی‌باشد .بلكه دو طرف درگیر ارتباط ،آن را حس می‌كنند .اگر ارتباطی فاقد صراحت و صداقت باشد ،بدون شك ،یا قطع خواهد شد و یا به شكل مخدوش ،مبهم و ناسالم ادامه می‌یابد .اگر نتوانیم یا نخواهیم منظور خود را با صراحت بیان نماییم طرف مقابل به اشتباه می‌افتد و به حدس و گمان متوسل می‌شود و از واقعیت دور می‌گردد .ابهام و عدم صداقت در ارتباطات انسانی سرمنشاء بسیاری از مسائل و مشكالت در ارتباطات فردی است. 50  .5واکنش نشان دهید و واکنش دیگران را هم درک کنید هر کسی احتیاج دارد که بداند چه موقع کار را خوب انجام داده است و چه موقع احتیاج به بهبود آن دارد .به شخص باز خورد بدهید و همیشه به کار انجام شده انتقاد کنید نه به خود شخص ،اگر عصبانی هستید قبل از سخن گفتن لحظه‌ای سکوت کنید. 51  .6حفظ آرامش و احترام به طرف مقابل ما اغلب در ارتباطات خود با دیگران به فکر ارزیابی آنها برمی‌آییم و گاه فكر می‌كنیم یا باید نظرات و احساسات آنها را رد كنیم و یا به نوعی (مستقیم و غیرمستقیم) نظرات و احساسات خودمان را به آنها تحمیل نماییم .ارتباطاتی كه بر پایه این روش شكل می‌گیرد غالباً تداوم نمی‌یابد و هر دو طرف درگیر در ارتباط را دچار مشكل می‌سازد. در نظ ر گرفت ن ای ن نكت ه كه اغل ب مردم مانن د م ا فكر نمی‌كنن د ،احساس نمی‌كنند و به روش خود به دنیا نگاه می‌كنند بسیار اساسی است. 52  .7وقفه‌ای ایجاد کنید در مذاکرات و ارتباطات طوالن ی س عی کنی د وقفه‌ای ایجاد کنی د ،تا شماره 10 بشمارید ،قدم بزنید .هر کاری حس می‌کنید به شما آرامش می‌دهد ،انجام دهید. سپس قبل از این که کاری بکنید ،بنشینید و فکر کنید که چگونه می‌خواهید به موقعیت نگاه کنید. 53  .8مخالفت نمودن به شیوه مناسب اگر بتوانیم بپذیریم كه دیگران مانند ما نیستند آن وقت می‌توانیم به شیوه مناسب با نظرات و عقاید آنها كه به نظر ما صحیح نیستند مخالفت كنیم .به عبارت دیگر بدون بحث و جدل مخرب كه غالباً همراه با بلند كردن صدا ،داد و فریاد ،خشم و غضب است می‌توانیم به نتیجه مناسب دست یابیم. مثال :همکار شما می‌گوید :اص ً ال حرفهای تو را قبول ندارم! پاسخ شما :بله حق باتوست، ما همیشه نباید دربست و به صورت صددرصد حرف‌های دیگران را بپذیریم. همچنین باید به خاطر داشت كه لحن پاسخ شما نیز مهم است .اگر پاسخ تحقیرآمیز باشد این روش اثر مطلوب را نخواهد داشت. 54 نقش مواد و وسایل آموزشی و تاثیر آنها در یادگیری 55 رسانه های کمک آموزشی رسانه ( ) Mediaبه معنی وسیله انتقال ،حد فاصل و رابط دو چیز. رسانه آموزشی عاملی است که آموزش از طریق آن به فراگیر ارائه می شود و جزئی از فرایند آموزش است نه تمام آن .اگر عامل معلم باشد رسانه آموزشی همان معل م و اگ ر عام ل تلویزیون باش د رس انه آموزش ی همان برنامه تلویزیون خواهد بود. 56 وسایل کمک آموزشی وسایل کمک آموزشی به کلیه اشیاء و ابزارهایی گفته می شود که در کنار رسانه آموزشی برای تفهیم بهتر و بیشتر موضوع آموزش به فراگیران به کار می روند .به طور مثال ،معلم برای تفهیم بهتر مفاهیم جغرافیا از تخته سیاه و نقشه استفاده می کند. 57 مقایسه رسانه با وسیله کمک آموزشی در انتقال ه ر محتوای آموزشی ب ه فراگی ر از رس انه آموزشی استفاده م ی شود .رسانه آموزشی عامل یا ابزاری است که کل محتوای آموزش را به فراگیران منتقل می کند. وسیله کمک آموزشی شامل اشیاء و ابزاری که تنها در بخشی از آموزش از آنها استفاده می شود .آموزش بدون رسانه قابل تصور نیست .اما آموزش بدون وسایل کمک آموزشی را می توان تصور کرد چرا که این وسایل به تنهایی انتقال دهنده کل مطالب آموزشی نیستند. بنابراین هر قدر کاربرد وسایل آموزشی بیشتر باشد ،سهولت امر یاددهی و یادگیری بیشتر می شود و البته بدون این وسایل نیز آموزش امکان پذیر است اما طوالنی تر و دشوارتر می شود. 58 دالیل استفاده از مواد و وسایل آموزشی معضالت و مشکالت آموزشی نقش حواس در یادگیری نقش مواد و وسایل آموزشی در تدریس و یادگیری 59 معضالت و مشکالت آموزشی افزایش روز افزون داوطلبان تحصیل کمبود معلمان مجرب ،آگاه و عالق ه من د ( وس ایل و مواد آموزش ی به عنوان دستیاران معلمان تازه کار کمبودهای تجربه آنان را جبران می کنند ). فقدان بودجه و امکانات کافی ( کارگاه ها و آزمایشگاه را به کالس می آورند) 60 نقش حواس در یادگیری حواس مختلف نقش واحدی را در یادگیری دارا نیستند .یادگیری از طریق کاربرد حس بینایی ، %75شنوایی ، %13المسه ، %6بویایی ، %3چشایی %3صورت می گیرد. تقریبا %60وقت فراگیران مدارس ابتدایی و %90متوسطه و دانشگاه ها صرف گوش دادن می شود .شاگردان یک پنجم تا یک سوم شنیده ها را به خاطر می سپارند ،که با گذر زمان کمی ،نصف بیشتر یادگرفته ها از قسمت خود آگاه ذهن خارج می شود. 61  توجیه " ادگاردیل" از کاربرد حواس در یادگیری: کلیه تجارب به طور کلی در سه طبقه جای می گیرد که به ترتیب از پایین به باال عبارتند از: تجارب مستقیم ،عینی و دست اول :بازدیدهای علمی و پرورشی نشانه های سمعی و بصری :استفاده از تصاویر ،اسالید ،فیلم متحرک عالیم و سمبلها :نمونه بارز آنها کلمات هستند. 62 توجیه " ادگاردیل" از کاربرد حواس در یادگیری 63 نقش مواد و وسایل آموزشی در تدریس و یادگیری جلب توجه و عالقه فراگیر یادگیری را سریع تر ،موثرتر و پایدارتر می کنند. این گونه مواد و وسایل اساس قابل لمسی را برای تفکر و ایجاد مفاهیم بوجود می آورند. قرار دادن تجارب واقعی و عینی در اختیار فراگیر نشان دادن موقعیتهایی که در حالت معمولی امکان پذیر نیست ( .باز شدن گل، بال زدن حشرات). 64 تقسیم بندی مواد و وسایل آموزشی برقی و غیر برقی گران قیمت و ارزان قیمت نرم افزار و سخت افزار چاپی و غیر چاپی ساده و پیچیده نورتاب و غیرنورتاب 65 رسانه های آموزشی غیر نور تاب تابلوهای آموزشی مواد آموزشی سه بعدی تصاویر آموزشی چارت ها پوستر پمفلت نمودارها 66 تابلوهای آموزشی تابلوهای گچی :متداولترین نوع تابلو می باشد. تابلوهای پارچه ای تابلوهای مغناطیسی تابلوهای الکترونیکی 67 مواد آموزشی سه بعدی الف :مواد آموزشی سه بعدی تغییر نیافته :اشیاء واقعی موجود در طبیعت مانند استفاده از یک موتور در کارگاه ب :مواد آموزشی سه بعدی تغییر یافته که شامل: -1تغییر یافته حقیقی :ای ن مواد برای جدا شدن از طبیعت دچار تغییر می شوند ،مانند: خشک کردن جانوران -2تغییر یافته تقلید واقعیت :مواد غیر طبیعی که از طبیعت الگو گرفته می شود و مشابه آن عینا ساخته می شود ،که شامل: -1مدل ها :مدل را تولید مجدد اشیاء واقعی می دانند .مدل نمایانگر اشیاء بسیار بزرگ و بسیار کوچک ،اشیاء گران قیمت و خطرناک( منظومه شمسی ،اتم ،انسانهای اولیه و راکتور اتمی ). 68 مزایای مدل ها :تهیه و ساخت با مشارکت فراگیران ،قابلیت باز و بسته شدن ،نمایان کردن قسمتهای مهم و ساده کردن اشیاء پیچیده -2برش ها :برای روئیت اجزای درونی و پنهان اشیاء ( بخش داخلی موتور ). -3ماکت ها :دارای پدیده حرکت هستند ،رعایت نسبت ها در آنها الزامی است .ماکتها را معموال بر روی صفحاتی از مقوا و یا تخته برای نمایش قسمتهای مختلف یک چیز می سازند. در آموزشهای صنعتی بکار می رود. -4موالژها :کاربرد در علوم تجربی به خصوص رشته پزشکی ( اجزای بدن) ج -نمونه ها مواد سه بعدی تغییرنیافته مانند حیوانات و گیاهان ( در شیشه نگهداری می شود). 69 موالژ بدن انسان جهت تدریس آناتومی 70 تصاویر آموزشی تدریس با تصاویر آموزشی گاهی می توان با توضیحات تکمیلی به تصاویر ساده معنی بخشید. به تصویر کشیدن مسائل و مشکالت ،مراحل انجام یکی از انواع فعالیتهای جسمانی و تهیه تصاویر مورد نیاز یک محتوای آموزشی. 71 امتیازات استفاده از تصویر در آموزش به یاد آوردن تجارب کمک به مطالعه جزئیات اصالح اشتباهات و سوء تعبیرات نمایش مراحل تکامل آشنایی با زیبایی ها و پرورش ذوق زیبایی شناسی در شاگردان 72 خصوصیات یک تصویر -1وضوح -2بکارگیری حقیقت -3رعایت سادگی -4جلب توجه کند. -5در استفاده از رنگ بیشتر به واقعیت توجه شود تا زیبایی. 73 چارت ها رسانه های ترسیمی دیداری به منظور ارائه دیداری ایده ها و مفاهیمی است که تفهیم آنها از طریق ارائه کتبی یا شفاهی مشکل است. انواع چارت ها بر اساس فرم ارائه مطالب -1چارت های زمانی :تفهیم حوادث تاریخی در یک دوره از تاریخ ( محور افقی مشخص کننده حوادث و محور عمودی ادوار ) -2چارت های برگردان :تعدادی از ص فحات ی ک اندازه و مرت ب شده از مراحل مختلف یک روند ( نحوه تزریق عضالنی ) .ارائه اطالعات متوالی که بر روی یک برگ مشکل است. 74 -3چارت های طبقه بندی و سازمانی ( مفید برای استفاده در مقاطع باالتر): الف :جریانی :نشان دادن یک فرایند در یک صفحه و یا روابط میان مسئولیتهای شغلی و دوایر اداری در یک سازمان بزرگ ب :درختی :روابط میان اعضاء خانواده ،نشان دادن اثرات یک اختراع ج :شاخه ای :برای مشخص کردن موادی که برای ساختن و تولید یک محصول مورد نیاز می باشد. -4چارت های جدولی: اطالعات در دو ستون افقی و عمودی ارائه می شوند و ارتباط هر عامل در ستون عمودی نشان داده می شود .برنامه هفتگی کالس درسی ساده ترین نوع این گونه چارتهاست. 75 چارت سازمانی 76 انواع چارت ها بر اساس ماهیت محتوا چارت های اخباری :ورقه یا تابلوهایی که به دیوار نصب شده نظیر پوسترها که اطالعات را به گیرندگان عرضه می کنند .نشان دهنده یک ایده کلی و عمومی از یک موضوع بخصوص است. چارت های آموزش ی :کلی ه خص وصیات چارتهای اخباری را دارا بوده ولی درک آنها مستلزم توضیحات شفاهی معلمان نیز هست. 77 پوستر ورقه هایی هستند که به منظور انتقال سریع ،جالب توجه و ارزان قیمت اطالعات و یا ترویج ایده ها و ارزشها به کار برده می شود .پوسترها نیاز به توضیح شفاهی ندارند. خصوصیات :جلب توجه فوری ،ارائه موضوعی خاص ،واداشتن بیننده به انجام یک کار. انواع پوستر تک نظری :گیرنده در یک لحظه قادر به دریافت پیام است .ساده است و نیاز به هوش و استعداد خاصی ندارد و از طریق حواس درک می شود. چند نظری :برای گرفتن پیام قدری صرف وقت الزم است .مطالب و تصاویر بیشتر و مرتبط با هم 78 پوستر تک نظری 79 نکات مهم در بهره گیری از پوستر: دارای هدف و منظور خاصی باشد.بالفاصله پیام را منتقل کند.در دید عمومی نصب شود.در محیط نسبتا خلوتی از دیوار نصب شود. در محل تاریک و در معرض باد و باران نباشد.معموال پوسترهای چند نظری را در محلهایی که گیرندگان پیام فرصت کافی جهت مشاهده را دارند ،نصب می کنند. 80 پوسترها شامل انواع زیر نیز می باشد: دستوری :در هنگام تراش فلزات از عینکهای ایمنی استفاده کنید. پرسشی :آیا موتورهای دیزل را می شناسید؟ پیشنهادی :امتحانات نزدیک است ،مطالعه کنید. اخباری :اشعه Xزیان آور است ،از آن بپرهیزید. 81 پمفلت آموزشی پمفل ت نوع ی رس انه آموزش ی اس ت .در ابعاد کاغ ذ A4تهی ه میشود .و به طور معمول به سه قسمت تقسیم می گردد . این رسانه می تواند آموزشی یا هشدار دهنده باشد.کم حجم بوده و برای مطالعه از حوصله شخص مطالعه کننده خارج نیست . پمفل ت ب ه عنوان ی ک تقوی ت کننده یادگیری برای جلس ات گروهی و آموزشهای فردی مورد اس تفاده واق ع م ی شود .ب ه عنوان ی ک یاد آورنده نکات مه م جلسه آموزشی عمل می کند. 82 پمفلت آموزشی 83 موضوعات عمده مورد بررسی در این رسانه عبارت است از -1 :بیماریها -2 معرفی وسایل و روشها -3رفتار های بهداشتی اصول کلی که جهت تهیه این رسانه می بایست در نظر باشد عبارت است از : منطبق بودن مطالب و تصاویر با شرایط محلی موجود ‏ استفاده از تصاویر و رنگهای جالب ‏ بر خورداری از زبان ساده و قابل فهم برای گروه هدف مورد نظر ‏ داشتن پیامهایی که می بایست کوتاه و مرتبط با موضوع پمفلت باشد ذکر آدرسی جهت پاسخگوئی به سواالتی که ممکن است به دنبال مطالعه پمفلت برای مخاطب ایجاد شود. 84 رسانه پمفلت در سه قسمت -1روی جلد -2صفحات داخلی -3صفحه پشت جلد بررسی میشود . صفحه روی جلد : نام و نشان ساز مان تهیه کننده قید می شود . عنوان کار قید میشود . تصویر متناسب با موضوع ،طرح میشود . نام فرد ،واحد یا مرکز تهیه کننده ،قید میشود . تاریخ انتشار قید میشود . گروه هدف هر پمفلت بهتر است قید شود.85 صفحات داخلی : با نام خدا آغاز میشود . در مقدمه اهمیت موضوع قید میشود . از تصاویر مناسب با شرایط محلی استفاده میشود . از تنوع رنگ استفاده میشود . ادبیات به کار رفته ،ساده و قابل فهم می باشد . -پیامها کوتاه بوده و برای گروه هدف پمفلت مفهوم می باشد . 86 اگر موضوع بررسی یک بیماری باشد موارد زیر رعایت میشود: معرفی کلی بیماریراه های سرایت یا ابتال به بیماری پیش گیری و درمان بیماریاگر موضوع طریقه استفاده از وسایل و یا روشها باشد : زمان استفاده مکان استفاده از وسیله مدت استفاده از وسیله یا روش طرز تهیه یا استفاده و تاثیرات وسیله یا روشاگر موضوع پمفلت بررسی رفتار باشد : فایده یا ضرر رفتار مورد نظر .87 صفحه پشت جلد پمفلت : در صورت نیاز از هشدار یا شعار ،آیه ،روایت یا نقل قول ( یکی یا چند مورد )استفاده میشود . نشانی و شماره تماس جهت پاسخگوئی به سواالت قید میشود .ویژگی یک شعار خوب استفاده شده در پمفلت عبارت است از : ساده و صریح باشد ،مخاطب معنی آن فورا بفهمد ،مثبت باشد ( دعوت به انجام یک رفتار باشد و با فعل مثبت تمام شود ) .مرتبط با هدف کلیدی برنامه آموزشی باشد . 88 نمودارها رسانه هایی که روابط عددی و نسبی موضوعات مختلف را نشان می دهند و پیام گیران را قادر به درک معنای خاص یک توده از اطالعات پیچیده می کنند .انواع نمودارها شامل: نمودار خطی :دقیقترین نوع نمودار و از دو مقیاس اندازه گیری که یکی در امتداد قائم و دیگری در محور افقی قرار دارد ( نشان دادن رابطه بین دو سری اطالعات کمی ). نمودار ستونی :ساده ترین نمودار از نظر خواندن ،از این نمودار برای مقایسه تعداد محدودی اطالعات کمی در فاصله های زمانی مشخص استفاده می شود. نمودار دایره ای :برای ارائه اطالعات از مقیاس درصد استفاده می شود .یک دایره به قسمتهای مختلفی تقسیم شده و هر قسمت درصدی از کل را نشان می دهد. نمودار تصویری :از اشکال و سمبل ها به جای ستون استفاده می شود .شکل های حقیقی در آن مورد استفاده می شود. 89 نمودار خطی 90 نمودار ستونی 91 نمودار دایره ای 92 رسانه های آموزشی نورتاب فیلم استریپ اسالید طلق شفاف 93 فیلم استریپ یک سری تصاویر ثابتی که با نظم خاصی بر روی یک نوار فیلم 35میلیمتری چاپ شده باشد .نوع یک قابی ،به طور عمودی در پروژکتور قرار می گیرد و نوع دوقابی به صورت افقی در پروژکتور قرار می گیرد. مزایا :فیلم استریپها را همراه با صدا نیز می توان ارائه کرد و ترتیب مواد در هنگام ارائه یا نگهداری بهم نمی خورد. 94 اسالید صفحات شفاف و یا فیلمهای دارای تصویر که در اثر عبور نور از آنها تصویر بر روی پرده نمایش داده می شود .اسالیدها تصاویر شفافی هستند که بر روی فیلم ( معموال 35میلیمتری ) تصویر برداری شده و در قابهای 5*5سانتیمتر ( 2*2اینچی) فلزی، مقوایی و یا پالستیکی قرار داده می شوند. طلق شفاف :یک رسانه دیداری شفاف است که از تصویری رنگی یا سیاه و سفید بر روی سطحی از پالستیک شفاف تشکیل شده است. 95 دستگاه اورهد :دستگاهی که طلقهای شفاف را با آن نشان می دهند پروژکتور اورهد نام دارد ( شفاف نما ). پروژکتور اپک :دستگاهی است مات نما برای نمایش اشکال ،نوشته ها و اجسام سه بعدی کوچک. 96 اورهد 97 طراحی منظم آموزشی 98 تعریف طراحی آموزشی طراحی آموزشی ،پیش بینی و تنظیم رویدادهای آموزشی بر اساس اهداف ،محتوا و امکانات موجود با توجه به ویژگیهای مخاطبان است. توجه و دقت در تنظیم طرح آموزشی می تواند موجب کارایی و اثربخشی آموزش شود. طراحی آموزشی به شناسایی و اعمال روشهای خاص آموزشی جهت دستیابی به اهداف خاص آموزشی ( در حیطه شناختی ،عاطفی و رفتار ) از طریق یک محتوای خاص برای مخاطب خاص اطالق می شود. 99 در فرایند طراحی می توان از الگوهای مختلف استفاده کرد ،اما در تمام الگوها حداقل چهار مرحله اساسی را باید مورد توجه قرار داد .این گامها عبارتند از: گام اول :تعیین هدفهای آموزشی گام دوم :تحلیل موقعیت آموزشی گام سوم :تعیین محتوا ،روش تدریس و وسیله آموزشی گام چهارم :تحلیل و تعیین نظام ارزشیابی 100 گام اول :تعیین هدفهای آموزشی هدفهای آموزش ی ،بیان کننده وضعی ت مطلوب در ی ک رویداد آموزش ی هستند. هدفهای خوب تنظیم شده حداقل باید دارای چهار ویژگی زیر باشند: .1مخاطب محور باشند ،یعنی بر اساس فعالیتهای مخاطبین تنظیم شوند. .2توصیفی از نتایج یادگیری باشند. .3صریح ،روشن و قابل فهم باشند. .4قابل مشاهده و اندازه گیری باشند. 101 انواع اهداف آموزشی: -1اهداف کلی -2اهداف جزئی ( اهداف اختصاصی ) -3اهداف رفتاری 10 2 برای نگارش هدفهای آموزشی ،سه مرحله اساسی باید طی شود: الف :تعیین هدف یا هدفهای کلی آموزشی هدفهای کلی آموزشی ،اهدافی هستند که در پایان یک دوره یا جلسه آموزشی باید تحقق یابند .این دسته از اهداف ،معموال به صورت عبارتهای کلی مطرح می شوند، مثال :آشنا کردن فراگیران با طراحی منظم آموزشی. هدفهای کلی آموزشی ،معموال به علت عدم صراحت ،قابل تعبیر و تفسیرند. 103 ب -تبدیل هدف کلی به اهداف جزئی هدفهای جزئی نسبت به هدفهای کلی محدودتر و مشخص تر و نسبت به هدفهای رفتاری ،دارای جامعیت بیشتری هستند. فراگیر بتواند: -1مراحل و اجزاء مختلف الگوی طراحی آموزشی را ذکر کرده و درباره آنها توضیح دهد. -2برای تدریس درس بخصوصی طراحی منظم آموزشی بعمل آورد. 104 ج :تبدیل هدفهای جزئی به هدفهای رفتاری هدفهای رفتاری ،اهدافی هستند که نوع رفتارهایی را که انتظار داریم در پایان یک فعالیت آموزشی در دانش آموزان ایجاد شود ،به دقت بیان می کنند. یک هدف رفتاری موثر و خوب تعریف شده ،هدفی است که صریح و قابل مشاهده و نتیجه ای قابل اندازه گیری داشته باشد. 105 هدفهای رفتاری دارای سه ویژگی زیر می باشند: -1نوع رفتار باید دقیقا مشخص و خوب تعریف شده باشد( فعل رفتاری ). -2شرایط انجام رفتار یا عملکرد باید دقیقا بیان شود ( امکانات و محدودیتها ). -3معیار سنجش رفتار مورد نظر دقیقا معین شود ( معیار میزان مهارت ). 106 رفتار: واژه رفتار در کلیه اهداف یاد شده بصورت قابل مشاهده و اندازه گیری انتخاب شده و با کمک آنها می توان در مورد عملکرد فراگیر اظهار نظر نمود در حالیکه استفاده از واژه های غیرقابل مشاهده و اندازه گیری چنین خاصیتی را دارا نیستند. به عنوان مثال ،بکار بردن کلماتی نظیر :فهمیدن ،درک کردن ،دانستن ،ایمان داشتن، لذت بردن ،چون قابل مشاهده و اندازه گیری نیستند نمی توانند معلم و یا هر فرد ناظر دیگری را در مورد حصول هدف توسط فراگیر مطمئن سازند. واژه هایی مثل نوشتن ،بازگو کردن ،طبقه بندی کردن ،حل کردن ،ساختن ،مقایسه کردن ،کمتر قابل تفسیرند و نشان دهنده رفتار هستند. 107 شرایط در هدف رفتاری شامل: -1یادگیرنده در هنگام عملکرد چه وسایل و منابعی در اختیار خواهد داشت؟ ( امکانات ) -2یادگیرنده در هنگام عملکرد از کاربرد چ ه وس ایل و منابع ی محروم خواهد بود؟ ( محدودیت ) -3تحت چه شرایط یا اوضاع و احوالی یادگیرنده به عملکرد خواهد پرداخت؟ ( اوضاع و احوال عملکرد ) 108 معیار: حداقل میزان قابل قبول بروز رفتار می باشد .معیار هدف مشخص کننده آن است که بروز رفتار تا چه میزان از خطا و یا نقصانی قابل قبول تلقی می شود. راههای مشخص کردن معیار اهداف رفتاری به شرح زیر می باشد: -1با استفاده از محدوده زمانی -2با توجه به تعداد پاسخهای درست -3با توجه به درصد یا نسبت -4با توجه به ویژگیهای عملکرد 109 مثالی از اهداف رفتاری کامل ( در بردارنده رفتار ،شرایط ،معیار ) فراگیر بتواند: -1در کالس درس و حضور معلم ( شرایط :اوضاع و احوال ) و بدون در دست داشتن هرگونه متن توصیفی ( شرایط :محدودیت ) با در اختیار داشتن رئوس اصلی مطالب ( شرایط :امکانات ) ،در مدت زمان 20دقیقه ( معیار :محدوده زمان ی ) چرای ی کاربرد نظری ه عموم ی س یستم ه ا را در طراح ی منظ م آموزشی توصیف کند( رفتار ). 110 مثالی از اهداف رفتاری کامل ( در بردارنده رفتار ،شرایط ،معیار ) فراگیر بتواند: -2در حضور گروهی از معلمان شاغل ( شرایط :اوضاع و احوال و عملکرد ) و با استفاده از چارت آموزشی ( شرایط :امکانات ) ،از میان فهرستی از الگوهای طراحی منظم آموزشی ،حداقل یک الگو ( معیار :تعداد پاسخها ) را معرفی کند ( رفتار ). 111 طبقه بندی اهداف آموزشی بنیامین بلوم: -1حیطه شناختی -2حیطه عاطفی -3حیطه روانی -حرکتی. 11 2 -1در حیطه شناختی اهدافی قرار می گیرند که محتوای مربوط به آنها عمدتا جنبه نظری داشت ه و یادگیری آنه ا مس تلزم فعالیتهای ص رف ذهن ی و عقالن ی اس ت نظیر محتواهای مربوط به دروس ریاضی ،تاریخ ،ادبیات . -2حیطه عاطفی مربوط به اهدافی می شود که محتوای مربوط به آنها جنبه ایجاد و یا تغیی ر نگرش ،طرز فک ر و بطور کل ی ارزشه ا را دارد نظی ر دروس مربوط به تعلیمات دینی ،اخالق. -3محتواهای مربوط به حیطه روانی – حرکتی اختصاص به آموزش مهارتها را پیدا می کند. 113 گام دوم :تحلیل موقعیت آموزشی در این مرحله معموال پرسشهایی به شرح زیر ممکن است برای معلم مطرح شود: رویداده ا و تجارب ی ک ه س ریعتر و بهت ر دان ش آموزان را به هدفهای آموزشی می رسانند ،کدامند؟ چگون ه بای د فعالیتهای آموزش ی دان ش آموزان را س ازماندهی کرد تا هدفهای آموزشی تعیین شده ،تحقق یابند؟ 11 4  در این مرحله ،معلمان باید کلیه فعالیتهای آموزشی را که منجر به یادگیری می شوند را بررسی و یادداشت کنند .سپس آن دسته از فعالیتها را که برای رسیدن ب ه هدفه ا چندان مه م و ضروری ب ه نظ ر نم ی رس ند ،از مجموعه فعالیتهای آموزشی حذف کنند تا در نهایت مجموعه ای از فعالیتهای مناسب و ضروری برای رسیدن به هدفهای آموزشی به دست آید. 11 5  طراح ،موظف است نوع گروه ،تعداد و نحوه فعالیت آنها را پیش بینی کند و نقطه آغاز فعالیتها را بر اساس ارزشیابی تشخیصی معین سازد. بنابراین تحلیل و تعیین موقعیت آموزشی فرایندی است که در آن فعالیتهای آموزشی ،نوع ارتباط بین هدفها و فعالیتها ،رفتار ورودی ،نقطه آغاز فعالیت بر اساس ارزشیابی تشخیصی و حتی گروههای تدریس -یادگیری ،تحلیل و تعیین می شوند. 11 6 الف -فعالیتهای آموزشی ( مرتبط با کالس درس ) ب ه مجموع ه فعالیتهای معل م و دان ش آموزان در ی ک زمان معی ن ،برای تحقق اهداف آموزشی معین ،فعالیتهای آموزشی گفته می شود .بنابراین فعالیتهای آموزشی شامل دو قسمت فعالیت مشخص می باشد: -1فعالیتهای معلم ( روش تدریس ) نقشهای ی از قبی ل :توضیحات الزم در زمین ه اص ول و مفاهی م ،جهت دادن فعالیتهای یادگیری دانش آموزان ،نظارت بر عملکرد دانش آموزان و راهنمایی آنها ،دادن بازخورد به منظور تقویت و اصالح فعالیتهای آموزشی دانش آموزان و .... 11 7 -2فعالیتهای دانش آموزان ( تجارب یادگیری ) به مجموعه فعالیتهایی که دانش آموزان برای دستیابی به نتایج یادگیری انجام می دهند، تجارب یادگیری می گویند .تجارب یادگیری یا فعالیتهای دانش آموزان ،باید متناسب با اهداف آموزشی و متنوع باشند. برای مثال معلمان از دانش آموزان خود بخواهند که درباره موضوعی گزارشی تهیه کنند و با یکدیگر به بحث و مناظره بپردازند ،برای همکالسی های خود سخنرانی کنند ،چیزی را بسازند ،کاری را انجام دهند ،اطالعاتی را جمع آوری کنند و به شکل یک کل معنادار، ارائه دهند .نمایش و تئاتر اجرا کنند و بازیهایی را که جایگزین زندگی واقعی هستند، انجام دهند .چیزی را به طور ذهنی مجسم کرده و آن را بسازند ،درباره چیزی یا اندیشه ای تحلیل و قضاوت کنند. 118 ب -تعیین رفتار ورودی رفتار ورودی ،تواناییها و قابلیتهایی هستند که دانش آموزان باید قبل از شروع یک فعالیت آموزشی جدید داشته باشند تا مفاهیم جدید را بفهمند و بتوانند به هدفهای جدید دست یابند. به رفتار ورودی ،دانش و مهارتهای پیش نیاز نیز گفته می شود .اگر معلمی از رفتار ورودی دانش آموز خود مطلع نباشد ،ممکن است فعالیتهای آموزشی دانش آموزان را بدون توجه به تواناییها و قابلیتهای دانش آموزان انتخاب کند .در این صورت ،دانش آموزان نسبت به انجام فعالیتها بی تفاوت می شوند. 119 ج :ارزشیابی تشخیصی ارزشیابی تشخیصی ،نوعی ارزشیابی است که سوالهای مربوط به آن بر اساس رفتار ورودی طراحی می شود و قبل از تدریس ،باید اجرا گردد. از طریق ارزشیابی تشخیصی می توان معلومات و تواناییها و مهارتهای الزم دانش آموزان را برای ورود به مطالب جدید ،تشخیص داد .ارزشیابی تشخیصی عالوه بر اینکه معیاری برای سنجش رفتار ورودی دانش آموزان است ،وسیله ای است که به کمک آن می توان نقطه آغاز فعالیتهای آموزشی را به دقت مشخص کرد. 120 ح -تعیین گروههای یاددهی – یادگیری سازماندهی دان ش آموزان و گروهبندی آنه ا در فعالیتهای آموزش ی از اهمی ت خاصی برخوردار اس ت .یک ی از عوام ل موث ر در انتخاب گروههای یادده ی -یادگیری ماهیت اهداف و فعالیتهای آموزش ی اس ت ،مثال اگ ر اهداف و فعالیتهای آموزش ی در حیطه روانی -حرکتی ( مهارتهای عملی ) باشند ،حتما دانش آموزان برای اجرای فعالیتهای آموزشی باید به گروههای کوچک تقسیم شوند ،تا تحقق هدفها امکانپذیر گردد. معموال مناسبترین گروه برای هدفهای شناختی گروه بزرگ ( 30تا 40نفر ) ،برای هدفهای عاطفی ،گروه کوچک یا متوسط ( 5تا 20نفر ) می باشد. 121 گام سوم :تعیین محتوا ،روش تدریس و وسیله آموزشی تعیین محتوا محتوا باید کامال متناسب با اهداف و قابل تدریس در زمان تعیین شده باشد .سازماندهی محتوا در فراین د اجرا بسیار اهمی ت دارد .در ص ورت امکان ،مطالب آسان بای د قبل از مطالب پیچیده و مشکل ارائه گردد .مفاهیم نظری باید قب ل از فعالیتهای عملی ارائه شوند .محتوا باید با توانایی دانش آموزان انطباق داشته باشد .فعالیتهای آموزشی نیز هرگز نباید منحصر به محتوای کتاب درسی شود .محتوا با اصول و مفاهیم علمی آن رشته همسویی داشته باشد .محتوا با مدت زمان تخصیص یافته برای تدریس منطبق باشد. 122 انتخاب روش تدریس روش تدری س ،تنه ا ب ه س خنرانی معل م اطالق نم ی شود بلک ه شامل فعالیتهای متعددی چون ،س ازماندهی فعالیتهای آموزش ی ی ک گروه کوچ ک ی ا بزرگ دانش آموزان ،به کارگیری فیلم یا دیگر رسانه ها می باشد. 123 انتخاب وسایل آموزشی و فضاهای آموزشی وسایل آموزشی به مجموعه امکاناتی اطالق می شوند که می توانند شرایطی را فراهم سازند تا در آن شرایط ،یادگیری سریعتر ،بهتر و پایدارتر صورت گیرد .معلم کارآمد باید انواع و اقسام رسانه ها و وسایل آموزشی را برای انتقال پیامهای آموزشی بشناسد و درست به کار گیرد. وس ایل انتخاب شده باید متناس ب با محتوا ،موقعیت آموزشی ،روش تدریس و اهداف آموزشی باشد. هدفهای رفتاری بهترین راهنما برای انتخاب و به کارگیری وسایل آموزشی هستند. کیفیت فنی ،قابلیت دسترسی ،سادگی و هزین ه از معیارهای دیگر در انتخاب وسایل آموزشی است. 124 گام چهارم :تحلیل و تعیین نظام ارزشیابی ( ارزشیابی و اصالح طرح) معیارها باید در اولین فرصت مناسب به طور واضح و روشن در اختیار دانش آموزان گذاشته شود .تاریخ ارزشیابی نیز از ابتدای آموزش باید مشخص گردد تا به دانش آموزان امکان داده شود که خود را برای ارزشیابی آماده کنند .سوالها باید متناسب با اهداف رفتاری و فعالیتهای آموزشی باشد. 125 بایستی فراگیران مورد ارزشیابی قرار گیرند تا میزان پیشرفت آنان با توجه به اهداف از پیش تعیین شده مشخص گردد و آمادگی آنان برای شروع مراحل بعدی نشان داده شود .این ارزشیابی اصطالحا " ارزشیابی مرحله ای " خوانده می شود. همچنین میزان پیشرفت تحصیلی فراگیران در پایان دوره ( ترم ،سال ) نیز بایستی مورد ارزیابی قرار گیرد که به آن " ارزشیابی پایانی " گفته می شود. پس از بررسی میزان پیشرفت و تعیین عوامل موثر بر آن بایستی اقدامات الزم در جهت رفع نواقص و اشکاالت موجود بعمل آید ،که اصطالحا " اصالح طرح " نامیده می شود .این امر با استفاده از یافته های حاصل از ارزیابی صورت می گیرد که " بازخورد " نامیده می شود. 126 ارزشیابی از کار مخاطبین اطالعات زیر را فراهم می سازد: -1اشکاالت و نواقص موجود در طرح آموزشی از نقطه نظر اهداف ،محتوا ،شیوه ها، مواد و وسایل آموزشی و عناصر دیگر. -2میزان آمادگی فراگیران برای قبول آموزشهای بعدی. -3کفایت ابزارهایی که در اندازه گیری پیشرفت تحصیلی فراگیران مورد استفاده قرار گرفته اند. 127 اصالح طرح می تواند به اقدامات زیر منجر شود: -1روشن تر کردن اهداف از طریق اصالح جمالت در صورت لزوم. -2انتخاب راههای بهتر جمع آوری داده ها درباره توانایی ها ،عالیق و نیازهای فراگیران. -3انتخاب محتوای جدید و یا تغییر در محتوای قبلی. -4تغییر در شیوه های تدریس. -5انتخاب تجارب یادگیری جدید. -6تعیین مجدد مسئولیت های افراد وابسته به طرح و یا دعوت از افراد جدید برای همکاری. -7تغییر در مدت زمان طرح ،مدت زمان بعضی از مراحل و سازماندهی مجدد توالی فعالیتها. -8اصالح وسایل و روشهای ارزشیابی. 128 از توجه شما سپاسگزارم