ارائه کاملی با موضوع اسناد تجاری

صفحه 1:


صفحه 2:
02 ۰ 4 موصوع ار ائه: ‎٠»‏ 1- تعهدات و مسئوليت ها در اسناد تجارى ‎٠‏ 2- روش هاى وصول و اجراى اسناد تجارى ‎٠‏ 3- ايرادات و استثنائات در اسناد تجارى ‎٠‏ 4- اسناد غير تجاری و تفاوت آنها با اسناد تجاری 

صفحه 3:
۱- تعهدات و مسئولیت ها در اسناد تحاری مسئولیت تضامنی امضاکنندگان (صادرکننده. ظهرنویس, ضامن) در اسناد تجاری (مانند برات و سفته), مسئولیت اشخاصی که سند را امضا می‌کنند, بر اساس اصل مسئوليت تضامنى استوار است. 03 

صفحه 4:
مفهوم مستولیت تضامنی در اسناد تجاری .۱ مسئولیت تضامنی ‎ive cyl a Joint and Several Liability‏ است که هر یک از امضاکنندگان سند, در برابر دارنده سند, مسئول پرداخت کل مبلغ سند به صورت منفرد و مشترک هستند. دارنده سند حق دارد برای وصول ‎jn ay leis ay‏ یک از این اشخاص مراجعه کند و طلب خود را به طور کامل از هر کدام مطالبه نماید, بدون اینکه الزامی باشد ابتدا به صادرکننده (مسئول اصلی) مراجعه کند. 04 

صفحه 5:
نقش هر یک از امضا کنندگان ۲۰ ۰طاذرگنفده (گشنده براثامتفهد اضلی): ایشان گسی است که ‎Sahel Ly aia‏ ودستور يرداخت را می‌دهد. مسئولیت اصلی پرداخت وجه با اوست. صادركننده (و ساير مسئولین قبلی) می‌پذیرد. در واقع, در معاملات تجاری, طاچنا وی لجر بصهنئله وجوه رضمانوانجه وا بی):شخص قبلی تلقی می‌شود. اگر شخصی پرداخت یکی از مسئولین سند را در سندی جداگانه يا با قید ضمانت در خود سند, تضمین کرده باشد, او نیز به صورت تضامنی در برابر دارنده مسئول است. (در برخی موارد, خود ظهرنویسی نیز نوعی ضمانت در نظر گرفته 05 

صفحه 6:
رجوع به مسئولین دیگر (حق رجوع) .۳ زمانی که یکی از این مسئولین (مثلاً ظهرنویس) وجه سند را به دارنده پرداخت کرد. دیگر مسئولیت در برابر دارنده برطرف می‌شود, اما آن شخص پرداخت‌کننده, این حق را پیدا می‌کند که به سایر مسئولین سند (که مسئولیتشان در برابر او تضامنی نیست, بلکه پس از پرداخت به او بدهکار می‌شوند) مراجعه کرده و مبلفی را که پرداخت کرده است, مطالبه نماید. 06 

صفحه 7:
آثار نکول و واخواست نكول (عدم قبولى) و واخواست (اعتراض رسمى به نكول) مفاهيمى هستند كه متحصراً ذر مور استلة تچارق زبه ویژه برات و سفته) کاربرد ذارنة. و فیح جایگاهی در اجرای تعهدات مبتنی بر سند رسمی ندارند. 07 

صفحه 8:
Refusal 0 ۸۰6۵۵۲ 0۲ ‏فكول 8 برد(‎ .١ نکول به معنای عدم پذیرش (قبول) برات توسط مسئول اصلی (محتمل علیه) یا عدم پرداخت وجه برات يا سفته در سررسید مقرر است. 08 

صفحه 9:
آثار حقوفی نکول: ۱ ایجاد حق مراجعه به مسئولین قبلی: تا زمانی که برات توسط محتمل‌علیه قبول نشود, او مسئول پرداخت نیست. با وقوع نکول: دارنده سند, حق پیدا می‌کند که به صادرکننده و ظهرنویسان, مراجعه کرده و مطالبه وجه کند. 2 لزوم واخواست (مرحله بعدی): نکول به تنهایی کافی نیست؛ دارنده باید برای حفظ حق خود علیه مسئولین قبلی, اقدام به واخواست کند. 09 

صفحه 10:
۲. واخواست ‎(Protest‏ ( واخواست (یا اعتراض رسمی), سندی رسمی است که توسط نماینده دادگستری (در رویه فعلی, واخواست‌نامه توسط دفاتر خدمات الکترونیک قضایی تنظیم و ابلاغ می‌شود) تنظیم شده و اعلام می‌دارد که سند تجاری (برات با سفته) در سررسید, قبول با پرداخت نشده است (نکول شده است). 10 

صفحه 11:
11 آثار حقوقی واخواست: 1 حفظ حق مراجعه و اقامه دعوا: آنین فههتریی آشز استت, آگز دآزنوه بر حعغه قانوتی. (معمولا ظرف ده روز از تاریخ نکول یا سررسید) نسبت به واخواست اقدام نکند, حق مراجعه به ظهرنویسان و صادرکننده (در مورد سفته) و مسئولین قبلی را از دست می‌دهد (سقوط حق مراجعه). 

صفحه 12:
13 آثار حقوقی واخواست: 2 تبدیل سند تجاری به سند لازم‌الاجرا: دارنده می‌تواند مستقیماً از طریق مراجع قانونی برای وصول وجه اقدام نماید, بدون اينکه نیاز به اقامه دعوای ماهوی طولانی باشد. 

صفحه 13:
14 آثار حقوقی واخواست؛ ‎abs .3‏ مرور زمان: ‏واخواست باعث قطع مهلت مرور زمان نسبت به مسئولین سند می‌شود. 4 اثر در مسئولیت کیفری (چک): ‏اگر موضوع چک باشد, واخواست (گواهی عدم پرداخت)پیش‌نیاز شکایت کیفری عليه صاد ركننده خواهد بود. ‎ 

صفحه 14:
15 تفاوت با سنك و سمى 

صفحه 15:
16 تفاوت با سند رسمی همانطور که ذکر شد, سند رسمی به دلیل اینکه خود مستند به اجرای اداری است, نیازی به فرآیندهای «نکول» و «واخواست» ندارد. اگر تعهد در سند رسمى در موعد مقرر اجرا نشود, دارنده متستقيماً به واحد اجرای اداره ثبت مراجعه می‌کند تا عمليات اجرايى را آغاز نماید. 

صفحه 16:
17 شرایط تحقق مسئولیت تضامنی در دعاوی اسناد تجاری مسئولیت تضامنی به این معناست که دارندگان اسناد تجاری می‌توانند برای وصول وجه آن. به هر يك از مسئولین سند (صادرکننده, ظهرنویس‌ها, ضامن‌ها و ...) به طور مجزا یا همزمان مراجعه کنند و هر یک از آنها ملزم به يرداخت كل وجه سند است. 

صفحه 17:
18 .صادر کننده: اصلی‌ترین مسئول پرداخت است 

صفحه 18:
19 ظهرنویسان (تعهدکنندگان ثانوی): هر کسی که سند را به دیگری منتقل کرده است (ظهرنویس)؛ در قبال دارنده 

صفحه 19:
ضامتان (ضامن سند): شخصی که مسئولیت یکلا ازا وداة اصلى. (صادركتقدة. با ظهرتویس) وا ‎exiled‏ گرده اهده ‎as‏ همان میزان و به صورت تضامنی با او مسئول است. 20 

صفحه 20:
شرایط تحقق مسئولیت تضامنی در اسناد تجاری ۲ امضای اشخاص متعدد بر سند: مسئوليت تضامنى فقط بين كسانى به وجود مىآيد كه سند را امضا کرده باشند (اعم از صادرکننده, ظهرنویس, ضامن). 21 

صفحه 21:
شرایط تحقق مسئولیت تضامنی در اسناد تجاری ۳ رجوع قانونی دارنده (در برات و سفته) در برات و سفته, لازممی مسئول دانستن ظهرنویسان این است که دارنده ژگدم در نره لهل-تشقیف | اقا ملنجا مونو هکتدجق رجوع به ظهرنویسان و ضامنان از بین *در چک اما قانون جدید چک (مصوب ۱۳۹۷ و اصلاحات بعدی) شرایط واخواست را تعدیل کرده و به ثبت الکترونیکی گواهی عدم پرداخت در بانک اکتفا شده است 22 

صفحه 22:
شرایط تحقق مسئولیت تضامنی در اسناد تجاری ۴ حق رجوع دارنده به هر یک از متعهدین به‌محض عدم پرداخت سند در موعد, دارنده می‌تواند: - علیه صادرکننده, - علیه ظهرنویسان, - و ضامنان هر یک از آنان به هر ترتیب دلخواه رجوع کند؛ این ویژگی هسته‌ی تضامن است. 22 

صفحه 23:
شرایط تحقق مسئولیت تضامنی در اسناد تجاری ۵ پرداخت از طرف یکی از متعهدین وقتی یکی از آنان مبلغ سند را بپردازد. حق دارد نسبت به بقیهی امضاکنندگان به اندازمی سهم آنان رجوع کند ‎Jol)‏ جانشينى بين بدهکاران تضامنی). 23 

صفحه 24:
۲- روش های وصول و اجرای اسناد تجاری روشهای مطالبه وجه سند: مراجعه به دارنده بعدیء اقامه دعوی حقوقی. اجرای کیفری سه روش ذکر شده. روش‌های اصلی و قانینی برای وصول وجه سند هستند. در اینجا شرلیط و توضیحات هر ‎alas‏ به تفکیک ارائه شده: ‎24 ‎ 

صفحه 25:
مراجعه به دارنده بعدی (يا مسئولین ماقبل خود پس از پرداخت) .۱ لین روش در واقع به حق رجوع دارنده سند پس از پرداخت اشاره دارد و نه روش اولیه مطالبه وجه از بدهکار اصلی. مفهوم: اگر دارنده سند (که ممکن است نفر سوم باشد) وجه سند را از یکی از مسئولین (مثلاً آخرین ظهرنویس) دریافت کند, او دیگر نیازی به طرح دعوا ندارد. اما اگر یکی از مسئولین سند (مثلاً یک ظهرنویس) وجه را به دارنده پرداخت كند, او حق بيدا مىكند كه به مسئولین قبلی خود (صادرکننده, براتكير. ظهرنویس‌های قبلی) مراجعه کرده و کل مبلغ پرداختی به علاوه هزینه‌های قانونی (مثل هزینه واخواست) را مطالبه کند. این حق رجوع, یکی از نتایج اصلی مسئولیت تضامنی است. 25 

صفحه 26:
26 ای ار : بزار لین مطالبه می‌تولنسبه صورت مسالمت آمیزیا از طریق طرح دعوای حقوفی صورت گیرد. 

صفحه 27:
اقامه دعوی حقوقی (مراجعه به داد گاه حقوقی) ۲۰ این رایج‌ترین و عمومی‌ترین روش برای استفاده از مسئولیت تضامنی است و برای همه اسناد تجاری (برات, سفته, چک) کاربرد دارد. الف) در مورد برات و سفته: 1. شرط اولیه: پس از رسیدن سررسید و عدم پرداخت., دارنده بايد در مهلت‌های مقرر نسبت به واخواست (اعتراض عدم تأدیه) اقدام کند. 2 اقامه دعوا: دارنده می‌تواند بر اساس سند واخواست شده, علیه صادرکننده, قبول‌کننده و تمامی ظهرنویس‌ها به صورت تضامنی در دادگاه حقوقی اقامه دعوا کند. 3 مزیت: ‎sl‏ دادگاه در مورد اسناد تجاری لازم‌الاجرا محسوب می‌شود و يس 7ن 

صفحه 28:
ب) در مورد چک: ۱. درخواست صدور گواهی عدم پرداخت: اگر چک برگشت خورد. دارنده بلید از بلنک گواهی عدم پرداخت (کسر موجودی) اخذ کند. ۲ اقامه دعوا: دارنده می‌تولندبا در دست داشتن گواهی عدم پرداخت. مستقیماً علیه صادر کننده و ظهرنوبسان (در صورتی که ظرف ۶ ماه اقدام کرده باشد) در دادگاه حقوقی طرح دعوا کند. 28 

صفحه 29:
اجرای کیفری (مخصوص چک) .۳ این روش, یک امتیاز ویژه قانونی است که صرفاً برای چک در نظر گرفته شده و هدف آن مجازات فرد صادرکننده و تسریع در وصول وجه است. 29 

صفحه 30:
:شرایط قحقق مسئولیت کیفری و امکان شکایت کیفری ۱. صادر شدن چک بلامعل: چک بلیدبه دلیل کسر موجودییا مسدودی حساب برگشت خورده باشد. (اگربه دلایل دیگری مثل عدم مطابقت امضا با اختلاف در مبلغ برگشت بخورد. مشمول مجازات کیفری نیست). ۲ دارا بودن شرایط شکلی: چک باید دارای همه شرایط قانونی باشد. ۳ مهلت قانهنی: دارنده بلید ظرف شش ماه از تاریخ صدور برای دریلفت گواهی عدم پرداخت به بلنک مراجعه کند و شکایات کیفری باید ظرف شش ماه از تاریخ صدور چک (یا از تاریخ برگشت خوردن, بسته به تفسیر قضایی) طرح شود. ۴ عدم وجود سوء نیت: در برخی موارد خاص (مثل چک سفید امضاء جك بدون تاريخ يا جكببا تاريخ صدور لتى)ء شکایت 30 

صفحه 31:
مزایای سند در حکم سند لازمالاجرا لین مفهوم‌به لین معنی است که برخی از اسناد. بدون نیازبه طی کردن فرآیند طولانی رسیدگی ماهوى در دادكاه حقوقى (كه معمولاً در دعاوی عادی لازم است). مستقیماً از طربیق واحد اجرای ثبت با واحد اجرای احکام داد گستری قابل وصول هستند. لین وضعیت.یک مزیت بسیار بزرگ برای دارنده سند محسوب می‌شود. زبرا سرعت وصول مطالبات را به شدت افزایش می‌دهد. 31 

اسناد تجاری نگار شیرسلیمی موضوع ارائه: • -1تعهدات و مسئوليت ها در اسناد تجاری • -2روش های وصول و اجرای اسناد تجاری • -3ایرادات و استثنائات در اسناد تجاری • -4اسناد غير تجاری و تفاوت آنها با اسناد تجاری 02  -1تعهدات و مسئوليت ها در اسناد تجاری مسئوليت تضامنی امضاكنندگان (صادركننده، ظهرنویس ،ضامن) در اس?ناد تجاری (مانن?د برات و س?فته) ،مسئولیت اشخاص?ی ک?ه س?ند را امض?ا می‌کنن?د ،بر اساس اصل مسئولیت تضامنی استوار است. 03 مفهوم مسئولیت تضامنی در اسناد تجاری ۱. مسئولیت تضامنی Joint and Several Liabilityبه این معنی است که هر یک از امضاکنندگان سند ،در برابر دارنده سند ،مسئول پرداخت کل مبلغ سند به صورت منفرد و مشترک هستند .دارنده سند حق دارد برای وصول وجه ،مستقیما ً به هر یک از این اشخاص مراجعه کند و طلب خود را به طور کامل از هر کدام مطالبه نماید ،بدون اینکه الزامی باشد ابتدا به صادرکننده (مسئول اصلی) مراجعه کند. 04 نقش هر یک از امضاکنندگان ۲. •صادرکننده (کشنده برات/متعهد اصلی) :ایشان کسی است که سند را ایجاد کرده و دستور پرداخت را می‌دهد .مسئولیت اصلی پرداخت وجه با اوست. ظهرنوی?س :ب?ا انتقال س?ند ،مس?ئولیت پرداخ?ت وج?ه را ب?ه ص?ورت تضامن?ی با ص?ادرکننده (و س?ایر مس?ئولین قبل?ی) می‌پذیرد .در واقع ،در معامالت تجاری، ضمانت منزلهوجود صورت •ضامن جداگانه):شخص قبلی تلقی می‌شود. پرداخت برای ضمانت (در به ظهرنویسی اگر شخص?ی پرداخت یکی از مسئولین سند را در س?ندی جداگانه یا با قید ضمانت در خود س?ند ،تضمی?ن کرده باش?د ،او نی?ز ب?ه ص?ورت تضامن?ی در برابر دارنده مسئول اس?ت( .در برخ?ی موارد ،خود ظهرنویس?ی نی?ز نوع?ی ضمان?ت در نظ?ر گرفته می‌شود). 05 رجوع به مسئولین دیگر (حق رجوع) ۳. زمان?ی ک?ه یک?ی از ای?ن مس?ئولین (مثال ً ظهرنوی?س) وج?ه س?ند را ب?ه دارنده پرداخت کرد، دیگ?ر مس?ئولیت در برابر دارنده برطرف می‌شود ،ام?ا آ?ن شخ?ص پرداخت‌کننده ،ای?ن حق را پیدا می‌کن?د ک?ه ب?ه س?ایر مس?ئولین س?ند (ک?ه مس?ئولیتشان در برابر او تضامن?ی نیست، بلکه پس از پرداخت به او بدهکار می‌شوند) مراجع?ه کرده و مبلغ?ی را که پرداخت کرده اس?ت ،مطالبه نماید. 06 آثار نکول و واخواست نکول (عدم قبولی) و واخواست (اعتراض رسمی به نکول) مفاهیمی هستند که منحصرا ً در مورد اسناد تجاری (به ویژه برات و سفته) کاربرد دارند و هیچ جایگاهی در اجرای تعهدات مبتنی بر سند رسمی ندارند. 07  .۱نکول Refusal to Accept or Pay R نکول به معنای عدم پذیرش (قبول) برات توسط مسئول اصلی (محتمل‌علیه) یا عدم پرداخت وجه برات یا سفته در سررسید مقرر است. 08 آثار حقوقی نکول: .1ایجاد حق مراجعه به مسئولین قبلی: ت?ا زمان?ی ک?ه برات توس?ط محتمل‌علی?ه قبول نشود ،او مس?ئول پرداخ?ت نیس?ت .با وقوع نکول، دارنده س?ند ،ح?ق پیدا می‌کن?د ک?ه ب?ه ص?ادرکننده و ظهرنویس?ان ،مراجع?ه کرده و مطالب?ه وجه کند. .2لزوم واخواست (مرحله بعدی): نکول به تنهایی کافی نیست؛ دارنده باید برای حفظ حق خود علیه مسئولین قبلی ،اقدام به واخواست کند. 09  .۲واخواست ) )Protest واخواس?ت (ی?ا اعتراض رس?می) ،س?ندی رس?می اس?ت ک?ه توسط نماینده دادگس?تری (در روی?ه فعل?ی ،واخواس?ت‌نامه توس?ط دفات?ر خدمات الکترونیک قضای?ی تنظی?م و ابالغ می‌شود) تنظی?م شده و اعالم می‌دارد ک?ه سند تجاری (برات یا سفته) در سررسید ،قبول یا پرداخت نشده است (نکول شده است). 10 آثار حقوقی واخواست: .1حفظ حق مراجعه و اقامه دعوا: ای?ن مهم‌تری?ن اث?ر اس?ت .اگ?ر دارنده در موع?د قانون?ی (معموال ً ظرف ده روز از تاری??خ نکول ی??ا س??ررسید) نس??بت ب??ه واخواس??ت اقدام نکن??د ،ح??ق مراجع?ه ب?ه ظهرنویس?ان و ص?ادرکننده (در مورد س?فته) و مس?ئولین قبل?ی را از دست می‌دهد (سقوط حق مراجعه). 11 آثار حقوقی واخواست: .2تبدیل سند تجاری به سند الزم‌االجرا: واخواس??ت‌نامه تنظی??م شده ،قابلی??ت اجرای??ی مس??تقیم پیدا می‌کن??د و دارنده می‌توان?د مس?تقیما ً از طری?ق مراج?ع قانون?ی برای وص?ول وج?ه اقدام نماید ،بدون اینکه نیاز به اقامه دعوای ماهوی طوالنی باشد. 13 آثار حقوقی واخواست: .3قطع مرور زمان: واخواست باعث قطع مهلت مرور زمان نسبت به مسئولین سند می‌شود. .4اثر در مسئولیت کیفری (چک): اگ?ر موضوع چ?ک باش?د ،واخواس?ت (گواه?ی عدم پرداخ?ت)پیش‌نیاز شکای?ت کیفری علیه صادرکننده خواهد بود. 14 تفاوت با سند رسمی 15 تفاوت با سند رسمی همانطور ک?ه ذک?ر ش?د ،س?ند رس?می ب?ه دلی?ل اینک?ه خود مس?تند به اجرای اداری اس?ت ،نیازی ب?ه فرآیندهای «نکول» و «واخواس?ت» ندارد .اگر تعه?د در س?ند رس?می در موع?د مقرر اجرا نشود ،دارنده مس?تقیما ً به واح?د اجرای اداره ثب?ت مراجع?ه می‌کن?د ت?ا عملیات اجرایی را آغاز نماید. 16 شرایط تحقق مسئوليت تضامنی در دعاوی اسناد تجاری مس?ئولیت تضامن?ی ب?ه ای?ن معناس?ت ک?ه دارندگان اس?ناد تجاری می‌توانند برای وص?ول وج?ه آ?ن ،ب?ه ه?ر ی?ک از مس?ئولین س?ند (ص?ادرکننده ،ظهرنویس‌ها، ضامن‌ه?ا و )...ب?ه طور مجزا ی?ا همزمان مراجع?ه کنن?د و ه?ر ی?ک از آنه?ا ملزم به پرداخت کل وجه سند است. 17 .صادرکننده :اصلی‌ترین مسئول پرداخت است 18 ظهرنویس?ان (تعهدکنندگان ثانوی) :ه?ر کس?ی ک?ه س?ند را به دیگری منتق?ل کرده اس?ت (ظهرنویس) ،در قبال دارنده بعدی سند ،مسئولیت تضامنی پیدا می‌کند. 19 ضامنان (ضام?ن س?ند) :شخص?ی ک?ه مس?ئولیت یکی از متعهدان اص?لی (ص?ادرکننده ی?ا ظهرنوی?س) را ضمان?ت کرده اس?ت ،به همان میزان و به صورت تضامنی با او مسئول است. 20 شرایط تحقق مسئولیت تضامنی در اسناد تجاری .۲امضای اشخاص متعدد بر سند: مس?ئولیت تضامن?ی فق?ط بی?ن کس?انی ب?ه وجود می‌آی?د ک?ه س?ند را امض?ا کرده باشند (اعم از صادرکننده ،ظهرنویس ،ضامن). 21 شرایط تحقق مسئولیت تضامنی در اسناد تجاری .۳رجوع قانونی دارنده (در برات و سفته) در برات و س?فته ،الزمه‌ی مس?ئول دانس?تن ظهرنویس?ان ای?ن اس?ت ک?ه دارنده س??ند ،تشریفات قانون??ی واخواس??ت (اعتراض عدم پرداخ??ت) را به‌موق??ع انجام کند.ح?ق رجوع ب?ه ظهرنویس??ان و ضامنان از بی?ن نده?د، انجام تشریفات را دارنده ای?ن اگ??ر دعوی اقامه مهلت مقرر داده و در می‌رود (مسئولیت تضامنی فقط بین او و متعهد اصلی باقی می‌ماند). *در چ?ک ام?ا قانون جدی?د چ?ک (مص?وب ۱۳۹ ۷و اص?الحات بعدی) شرای?ط واخواس?ت را تعدیل کرده و به ثبت الکترونیکی گواهی عدم پرداخت در بانک اکتفا شده است 22 شرایط تحقق مسئولیت تضامنی در اسناد تجاری .۴حق رجوع دارنده به هر یک از متعهدین به‌محض عدم پرداخت سند در موعد ،دارنده می‌تواند: علیه صادرکننده، علیه ظهرنویسان، و ضامنان هر یک از آنانب??ه ه??ر ترتی??ب دلخواه رجوع کن??د؛ ای??ن ویژگ??ی هس??ته‌ی تضامن است. 22 شرایط تحقق مسئولیت تضامنی در اسناد تجاری .۵پرداخت از طرف یکی از متعهدین وقت??ی یک??ی از آنان مبل??غ س??ند را بپردازد ،ح??ق دارد نس??بت ب??ه بقیه‌ی امضاکنندگان ب??ه اندازه‌ی س??هم آنان رجوع کن??د (اص??ل جانشین??ی بی??ن بدهکاران تضامنی). 23  -2روش های وصول و اجرای اسناد تجاری روشهای مطالبه وجه سند :مراجعه به دارنده بعدی ،اقامه دعوی حقوقی ،اجرای كيفری س*ه روش ذکر شده ،روش‌های اص*لی و قانون*ی برای وص*ول وج*ه س*ند هس*تند .در اینج*ا شرای*ط و توضیحات هر کدام به تفکیک ارائه شده: 24 مراجعه به دارنده بعدی (یا مسئولین ماقبل خود پس از پرداخت) ۱. ای?ن روش در واق?ع ب?ه ح?ق رجوع دارنده س?ند پ?س از پرداخ?ت اشاره دارد و ن?ه روش اولی?ه مطالب?ه وجه از بدهکار اصلی. مفهوم :اگ?ر دارنده سند (ک?ه ممک?ن است نف?ر سوم باشد) وج?ه سند را از یکی از مس?ئولین (مثال ً آخرین ظهرنوی?س) دریاف?ت کن?د ،او دیگ?ر نیازی ب?ه طرح دعوا ندارد .ام?ا اگ?ر یک?ی از مس?ئولین س?ند (مثال ً یک ظهرنوی?س) وج?ه را ب?ه دارنده پرداخ?ت کن?د ،او ح?ق پیدا می‌کن?د ک?ه ب?ه مس?ئولین قبل?ی خود (صادرکننده، براتگیر ،ظهرنویس‌های قبلی) مراجعه کرده و کل مبلغ پرداخت?ی به عالوه هزینه‌های قانونی (مثل هزینه واخواست) را مطالبه کند .این حق رجوع ،یکی از نتایج اصلی مسئولیت تضامنی است. 25 ابزار: ‏Nا از طریق طرح ‏Nالمت‌آمیز ی ‏Nورت مس ‏Nه ص ‏Nد ب ‏Nه می‌توان ‏Nن مطالب ای دعوای حقوقی صورت گیرد. 26 اقامه دعوی حقوقی (مراجعه به دادگاه حقوقی) ۲. ای?ن رایج‌تری?ن و عمومی‌تری?ن روش برای اس?تفاده از مس?ئولیت تضامن?ی است و برای همه اسناد تجاری (برات ،سفته ،چک) کاربرد دارد. الف) در مورد برات و سفته: .1شرط اولی?ه :پ?س از رس?یدن س?ررسید و عدم پرداخ?ت ،دارنده باید در مهلت‌های مقرر نسبت به واخواست (اعتراض عدم تأدیه) اقدام کند. .2اقام?ه دعوا :دارنده می‌توان?د بر اس?اس س?ند واخواس?ت شده ،علی?ه صادرکننده، قبول‌کننده و تمام?ی ظهرنویس?‌ها ب?ه ص?ورت تضامن?ی در دادگاه حقوق?ی اقامه دعوا کند. .3مزی?ت :رأ?ی دادگاه در مورد اس?ناد تجاری الزم‌االجرا محس?وب می‌شود و پس از صدور ،قابل اجرا گذاشتن از طریق واحد اجرای احکام است. 27 ب) در مورد چک: .1درخواست صدور گواهی عدم پرداخت :اگر چک برگشت خورد ،دارنده باید از بانک گواهی عدم پرداخت (کسر موجودی) اخذ کند. .2اقامه دعوا :دارنده می‌تواند با در دست داشتن گواهی عدم پرداخت ،مستقیم ًا علیه صادرکننده و ظهرنویسان (در صورتی که ظرف ۶ماه اقدام کرده باشد) در دادگاه حقوقی طرح دعوا کند. 28 اجرای کیفری (مخصوص چک) ۳. ای?ن روش ،ی?ک امتیاز ویژ?ه قانون?ی اس?ت ک?ه ص?رفا ً برای چ?ک در نظ?ر گرفته شده و هدف آن مجازات فرد صادرکننده و تسریع در وصول وجه است. 29 :شرایط تحقق مسئولیت کیفری و امکان شکایت کیفری .1صادر شدن چک بالمحل :چک باید به دلیل کسر موجودی یا مسدودی حساب برگشت خورده باشد( .اگر به دالیل دیگری مثل عدم مطابقت امضا یا اختالف در مبلغ برگشت بخورد ،مشمول مجازات کیفری نیست). .2دارا بودن شرایط شکلی :چک باید دارای همه شرایط قانونی باشد. .3مهلت قانونی :دارنده باید ظرف شش ماه از تاریخ صدور ،برای دریافت گواهی عدم پرداخت به بانک مراجعه کند و شکایات کیفری باید ظرف شش ماه از تاریخ صدور چک (یا از تاریخ برگشت خوردن ،بسته به تفسیر قضایی) طرح شود. .4عدم وجود سوء نیت :در برخی موارد خاص (مثل چک سفید امضا ،چک بدون تاریخ یا چک با تاریخ صدور آتی) ،شکایت کیفری پذیرفته نیست. 30 مزایای سند در حکم سند الزم‌االجرا این مفهوم به این معنی است که برخی از اسناد ،بدون نیاز به طی کردن فرآیند طوالنی رسیدگی ماهوی در دادگاه حقوقی (که معموالً در دعاوی عادی الزم است) ،مستقیم ًا از طریق واحد اجرای ثبت یا واحد اجرای احکام دادگستری قابل وصول هستند. این وضعیت ،یک مزیت بسیار بزرگ برای دارنده سند محسوب می‌شود ،زیرا سرعت وصول مطالبات را به شدت افزایش می‌دهد. 31